تحویل ندادن جسد حسن ساعدی؛ پس از قتل در بازداشتگاه اطلاعات اهواز

مأموران اداره اطلاعات بامداد سه‌شنبه ۲۲ مهرماه ۱۴۰۴ با یورش به منزل حسن ساعدی در منطقه ملاثانی اهواز، او را پس از ضرب‌وشتم شدید بازداشت کرده بودند

کانون حقوق بشر ایران، جمعه ۲۵ مهرماه ۱۴۰۴ – چند روز از قتل حسن ساعدی، شهروند و فعال فرهنگی در اهواز، بر اثر شکنجه در بازداشتگاه اداره اطلاعات می‌گذرد، اما پیکر او همچنان به خانواده‌اش تحویل داده نشده است. این بلاتکلیفی در حالی ادامه دارد که نهادهای امنیتی تلاش می‌کنند علت مرگ را «ایست قلبی» جلوه دهند؛ ادعایی که خانواده او قاطعانه رد کرده‌اند.

به گفته منابع محلی، مأموران اداره اطلاعات بامداد سه‌شنبه ۲۲ مهرماه ۱۴۰۴ با یورش به منزل حسن ساعدی در منطقه ملاثانی اهواز، او را پس از ضرب‌وشتم شدید بازداشت کردند. تلفن‌های همراه اعضای خانواده نیز در جریان این یورش ضبط شد تا از اطلاع‌رسانی در خصوص بازداشت جلوگیری شود.

تنها یک روز پس از بازداشت، خانواده ساعدی از سوی اداره اطلاعات اهواز ـ معروف به ستاد خبری ۱۱۳ ـ فراخوانده شدند تا برای تحویل پیکر فرزندشان مراجعه کنند. مأموران امنیتی علت مرگ را «ایست قلبی» اعلام کردند، اما خانواده ضمن رد این ادعا گفتند که حسن ساعدی هیچ‌گونه بیماری زمینه‌ای نداشت و از نظر جسمی در سلامت کامل بود.

تحویل ندادن جسد حسن ساعدی؛ پس از مرگ در بازداشتگاه اطلاعات اهواز — حسن ساعدی

پاسخگو نبودن مقامات امنیتی در باره چگونگی علت مرگ حسن ساعدی

علی ساعدی، برادر این شهروند، در گفت‌وگو با رسانه‌های محلی اظهار داشت: «خانواده‌ام را بین اداره‌ها پاسکاری می‌کنند؛ از دادگاه به پزشکی قانونی و از آن‌جا به بازرسی، اما هنوز جسد برادرم را تحویل نمی‌دهند. ما می‌دانیم حسن را در بازداشتگاه شکنجه کرده‌اند.»

به گفته نزدیکان خانواده، نیروهای امنیتی علاوه بر خودداری از تحویل پیکر، خانواده را تهدید کرده‌اند که از گفت‌وگو با رسانه‌ها و نهادهای حقوق بشری خودداری کنند. آن‌ها همچنین هشدار داده‌اند که در صورت برگزاری هرگونه مراسم عمومی یا اطلاع‌رسانی درباره نحوه قتل حسن، با برخورد قضایی مواجه خواهند شد.

بازداشت در قیام تشنگان اهواز

بر اساس این گزارش، حسن ساعدی ۳۴ ساله، متأهل و پدر دو دختر خردسال بود. او پیش‌تر نیز در جریان اعتراضات تیرماه ۱۴۰۰ خوزستان، موسوم به قیام تشنگان اهواز، بازداشت و مدتی در بازداشتگاه نهادهای امنیتی نگهداری شده بود.

به گفته فعالان محلی، فشار و آزار نیروهای امنیتی علیه خانواده ساعدی پس از آن افزایش یافته است. یکی از منابع نزدیک به خانواده می‌گوید: «اداره اطلاعات تلاش دارد با تهدید و ارعاب، پرونده مرگ حسن را مختومه اعلام کند، اما خانواده خواستار تحقیقات مستقل و کالبدشکافی بی‌طرفانه هستند.»

نقض حقوق بشر در پرونده قتل حسن ساعدی

در پرونده حسن ساعدی، چندین اصل بنیادین حقوق بشر نقض شده است:

حق حیات (ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر): جان او در بازداشتگاه دولتی و در نتیجه شکنجه سلب شده است.
ممنوعیت شکنجه (ماده ۵): شکنجه برای اعتراف‌گیری و رفتار غیرانسانی، نقض آشکار این اصل است.
حق دادرسی عادلانه (ماده ۱۰): بازداشت بدون حکم قضایی و بی‌اطلاعی خانواده از وضعیت بازداشتی، نشانگر نقض این حق است.

سازمان‌های حقوق بشری از حکومت ایران خواسته‌اند ضمن تحقیق فوری و شفاف درباره مرگ حسن ساعدی در بازداشتگاه اطلاعات اهواز، مأموران دخیل در این فاجعه را تحت پیگرد قضایی قرار دهد و به روند شکنجه و مرگ در بازداشتگاه‌ها پایان دهد.