با ادامه اعتراضات سراسری، منابع مستقل از کشتهشدن شمار بیشتری از معترضان خبر میدهند؛ اعلام اسامی جانباختگان به یکی از مهمترین ابزارهای مقابله با پنهانکاری حکومت تبدیل شده است
اعلام اسامی؛ شکستن دیوار سکوت
کانون حقوق بشر ایران، شنبه ۲۰ دیماه ۱۴۰۴ – در پی هفتهها اعتراضات گسترده در شهرهای مختلف کشور، انتشار و اعلام اسامی جانباختگان به مطالبهای فوری برای خانوادهها و نهادهای حقوق بشری تبدیل شده است. تجربه اعتراضات پیشین نشان داده است که هر جا نام قربانیان در سکوت باقی مانده، مسیر برای تحریف واقعیت، انکار مسئولیت و تداوم خشونت هموارتر شده است. از همین رو، ثبت و اعلام اسامی جانباختگان نه صرفاً یک اقدام خبری، بلکه گامی اساسی در مستندسازی حقیقت و مقابله با فراموشی سازمانیافته است. در این مقاله عکس و اسامی ۱۹ تن از جانباختگان راه آزادی که توسط کانون حقوق بشر ایران، شناسایی شده است را منتشر میکنیم. بایدتوجه داشت این آمار اندکی از آمار واقعی جان باختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ میباشد.
اسامی ۱۸ تن از جانباختگان راه آزادی عبارتند از:
رضا کدیوریان کرمانشاه
رسول کدیوریان کرمانشاه
رضا قنبری کرمانشاه
بهمن فتاحی لردگان
ابوالفضل خالدی لردگان
علی رضا خالدی لردگان
محمد موسوی لردگان
مهدی موسوی لردگان
محمدقاسم روستا مرودشت
عرفان بزرگی مرودشت
مبین یعقوبزاده خشکبیجار
میلاد غلامزاده خشکبیجار
لطیف کریمی ملکشاهی
محمدرضا کرمی ملکشاهی
علی کریمی باولکی ملکشاهی
طاها صفری ازنا
رضا مرادی عبدالوند ازنا
امیرمحمد کوهکن نیریز
محمد نوری قم
فرمان آتش؛ تصمیمی در سطوح بالای حاکمیت
بر اساس گزارشهای منابع میدانی و شهادت شاهدان عینی، سرکوب اعتراضات اخیر نه نتیجه «برخوردهای موردی»، بلکه حاصل تصمیمات مشخص در سطوح بالای حاکمیت بوده است. استفاده از گلوله جنگی، شلیک مستقیم به معترضان و هدف قرار دادن افراد غیرمسلح، نشاندهنده صدور فرمان آتش و قتل معترضان است. این الگو پیشتر نیز در اعتراضات سالهای گذشته مشاهده شده و بار دیگر تأیید میکند که جان شهروندان معترض در محاسبات امنیتی حکومت جایگاهی ندارد.
جانباختگانی از متن جامعه
اطلاعات گردآوریشده نشان میدهد جانباختگان اعتراضات از لایههای مختلف جامعه بودهاند؛ نوجوانان، جوانان، دانشجویان، کارگران و شهروندان عادی که تنها وجه مشترکشان حضور در خیابان یا حتی قرار گرفتن در اطراف محل تجمعات اعتراضی بوده است. هیچیک از این افراد بر اساس دادههای موجود، در فعالیتهای مسلحانه یا اقدامات خشونتآمیز سازمانیافته نقش نداشتهاند. مرگ آنان نه در درگیری، بلکه در نتیجه استفاده مرگبار نیروهای سرکوب از سلاحهای جنگی رقم خورده است.
آمار واقعی؛ بسیار فراتر از اسامی شناساییشده
منابع حقوق بشری تأکید میکنند که آمار جانباختگان اعتراضات بهمراتب بیشتر از اسامی شناسایی و منتشرشده است. فضای امنیتی شدید، تهدید خانوادهها، جلوگیری از برگزاری مراسم خاکسپاری علنی، دفن شبانه قربانیان و قطع گسترده اینترنت، همگی موانعی جدی در مسیر دسترسی به اطلاعات موثق ایجاد کردهاند. در چنین شرایطی، گردآوری و تأیید اسامی جانباختگان به کاری زمانبر، پرخطر و دشوار تبدیل شده است.
فشار بر خانوادهها؛ ابزار حذف نامها
یکی از الگوهای تکرارشونده در سرکوب اعتراضات، اعمال فشار مستقیم بر خانوادههای جانباختگان است. تهدید به بازداشت، وادار کردن به سکوت، اجبار به امضای تعهدنامه و تحمیل روایتهای حکومتی درباره علت مرگ، از جمله روشهایی است که با هدف جلوگیری از رسانهای شدن اسامی قربانیان به کار گرفته میشود. این فشارها نهتنها حق دادخواهی خانوادهها را نقض میکند، بلکه تلاش آگاهانهای برای پاک کردن رد جنایت از حافظه عمومی است.
- اعدام ۲زندانی در زندان دزفول
- نگرانی عمیق نهادهای بینالمللی از سرکوب اعتراضات در ایران و قطع سراسری اینترنت
چرا اعلام اسامی اهمیت دارد؟
اعلام اسامی جانباختگان، نخستین گام در مسیر عدالتخواهی است. نام، هویت و تاریخ زندگی هر قربانی، سندی است در برابر روایتهای رسمی که میکوشند اعتراضات را «اغتشاش» و کشتهشدگان را «عوامل خشونت» معرفی کنند. زمانی که نامها منتشر میشوند، قربانیان از آمار بیچهره خارج شده و به انسانهایی با داستان، خانواده و حق زندگی تبدیل میشوند؛ امری که هزینه تداوم سرکوب را برای حکومت افزایش میدهد.
مستندسازی برای آینده
ثبت اسامی جانباختگان، تنها برای امروز نیست. این اطلاعات پایه اصلی پروندههای حقوق بشری در آینده را تشکیل میدهد؛ پروندههایی که میتوانند در سازوکارهای بینالمللی، دادگاههای حقیقتیاب و روندهای پاسخگویی مورد استفاده قرار گیرند. تجربههای جهانی نشان داده است که حتی سالها پس از وقوع جنایت، همین اسناد میتوانند مبنای پیگرد آمران و عاملان قرار گیرند.
فراخوان به رسانهای کردن اسامی
فعالان حقوق بشر و نهادهای مستقل از شهروندان، خبرنگاران و خانوادهها میخواهند در حد توان، اطلاعات مربوط به جانباختگان اعتراضات را ثبت و منتشر کنند. هر نام، هر تاریخ و هر روایت مستند، گامی در جهت جلوگیری از تکرار خشونت و حفظ حافظه جمعی جامعه است. سکوت، همان چیزی است که ماشین سرکوب به آن نیاز دارد؛ و اعلام اسامی، شکستن این سکوت است.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post