رئوف شیخ معروفی و محمد فرجی، دو زندانی سیاسی کُرد محبوس در زندان مرکزی بوکان و از بازداشتشدگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱، پس از سه سال بازداشت و بلاتکلیفی قضایی از سوی دادگاه انقلاب مهاباد به اعدام محکوم شدند؛ گزارشها از شکنجه برای اخذ اعترافات اجباری حکایت دارد
کانون حقوق بشر ایران، ۶ اسفندماه ۱۴۰۴ – رئوف شیخ معروفی ۲۴ ساله و محمد فرجی ۲۳ ساله، دو زندانی سیاسی اهل بوکان، پس از سه سال حبس و بلاتکلیفی در زندان مرکزی این شهر، از سوی شعبه یکم دادگاه انقلاب مهاباد به اتهام «محاربه» و «افساد فیالارض» به اعدام محکوم شدند. احکام صادره روز سهشنبه ۵ اسفند ۱۴۰۴ به آنان ابلاغ شده است؛ در حالی که منابع مطلع از اعمال شکنجههای شدید جسمی و روانی برای اخذ اعترافات اجباری خبر میدهند.
صدور حکم اعدام پس از سه سال بلاتکلیفی
بر اساس گزارشهای دریافتی، رئوف شیخ معروفی و محمد فرجی که هر دو اهل بوکان هستند، توسط شعبه یکم دادگاه انقلاب مهاباد به ریاست قاضی مربوطه، از بابت اتهاماتی نظیر «محاربه» و «افساد فیالارض» به اعدام محکوم شدهاند.
نشستهای رسیدگی به اتهامات این دو زندانی در پاییز امسال و به طور جداگانه برگزار شده و احکام نهایی در تاریخ ۵ اسفند ۱۴۰۴ در زندان مرکزی بوکان به آنان ابلاغ شده است. این در حالی است که این دو جوان بیش از سه سال در وضعیت بازداشت و بلاتکلیفی قضایی به سر بردهاند.
بازداشت با خشونت و انتقال به بازداشتگاه امنیتی
رئوف شیخ معروفی شامگاه دوشنبه ۵ دی ۱۴۰۱ توسط نیروهای اداره اطلاعات در بوکان و با اعمال خشونت شدید بازداشت شد. محمد فرجی نیز روز سهشنبه ۲ اسفند ۱۴۰۲ با توسل به خشونت توسط نیروهای امنیتی بازداشت و به بازداشتگاه اداره اطلاعات منتقل شد.
در مورد محمد فرجی، گزارشها حاکی از آن است که نیروهای اداره اطلاعات ارومیه با تماس تلفنی و در نقش مشتری عادی، از وی که مکانیک خودرو بوده، درخواست کردهاند برای تعمیر خودرو به محل مشخصی مراجعه کند. او پس از حضور در محل تعیینشده، بلافاصله توسط نیروهای امنیتی ربوده و بازداشت شده است.
این دو زندانی پس از چند ماه بازجویی در بازداشتگاه اداره اطلاعات ارومیه، در تاریخ ۲۰ خرداد ۱۴۰۲ به زندان مرکزی بوکان منتقل شدند و از آن زمان تاکنون در این زندان نگهداری میشوند.
شکنجه برای اخذ اعتراف اجباری
به گفته یک منبع مطلع، رئوف شیخ معروفی و محمد فرجی در طول دوره بازجویی در بازداشتگاه اداره اطلاعات ارومیه، جهت اخذ اعترافات اجباری تحت شدیدترین شکنجههای جسمی و روانی قرار گرفتهاند.
این منبع تأکید کرده است که اعترافات منتسب به این دو زندانی در شرایطی اخذ شده که آنان تحت فشار شدید قرار داشته و از حقوق اولیه خود از جمله دسترسی مؤثر به وکیل محروم بودهاند. با وجود این ادعاها، دادگاه انقلاب مهاباد بدون توجه به این موارد، حکم اعدام را صادر کرده است.
زمینه بازداشت در بستر اعتراضات سراسری ۱۴۰۱
بازداشت رئوف شیخ معروفی و محمد فرجی در پی اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ صورت گرفت؛ اعتراضاتی که شهر بوکان نیز از کانونهای فعال آن بود. مردم و جوانان این شهر در جریان آن اعتراضات نقش فعالی ایفا کردند.
در دیماه ۱۴۰۱، مردم بوکان در چهلم جانباختگان اعتراضات، مراسمی در آرامستان این شهر برگزار کردند و شعارهای اعتراضی سر دادند. گزارشها حاکی از آن است که نیروهای سرکوبگر با سلاحهای نیمهسنگین از جمله دوشکا آرامستان را محاصره کرده و به سوی مردم شلیک کردهاند.
در جریان همان اعتراضات، برخی مراکز حکومتی در بوکان از جمله اداره تعزیرات، فروشگاه افق و شهرداری هدف حمله معترضان قرار گرفتند و برخی از آنها به آتش کشیده شد. پس از این رویدادها، موجی از بازداشتها در این شهر آغاز شد که به بازداشت و حبس طولانیمدت این دو جوان انجامید.
- فیلم لحظه شلیک بیرحمانه به سر و قلب دختران معترض در اعتراضـات سراسری ۱۴۰۴ توسط پاسداران؛ هولوکاست در قرن ۲۱
- فیلم به رگبار بستن وحشیانه مردم در فردیس کرج در اعتراضـات سراسری ۱۴۰۴ توسط پاسداران
- فیلم شلیک از فاصله یک متری به ۲جوان معترض در مشهد؛ سندی دیگر از سرکوب خونین اعتراضـات سراسری ۱۴۰۴ + عکسها
- تهران قلب اعتراضات سراسری ایران؛ فیلمهای تکاندهنده یک شب پرتنش
- فیلم تکان دهنده شلیک گلوله توسط پاسداران به قلب دختر معترض در تهران – اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- فیلم شلیک بیمحابای تیر مستقیم جنگی پاسداران و لباس شخصیها به مردم در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- فیلم تکان دهنده حمله وحشیانه بسیجیهای قمه بدست به دختر معترض و قمه زدن به سر او در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
نگرانی از اجرای حکم اعدام
صدور حکم اعدام برای رئوف شیخ معروفی و محمد فرجی پس از سه سال حبس و بلاتکلیفی، نگرانیهای گستردهای در میان خانوادهها و فعالان حقوق بشر ایجاد کرده است. اتهام «محاربه» و «افساد فیالارض» از سنگینترین عناوین کیفری در قوانین ایران است که میتواند به اجرای حکم مرگ منتهی شود.
با توجه به ادعاهای مطرحشده درباره شکنجه و اخذ اعترافات اجباری، صدور چنین حکمی بدون رسیدگی شفاف و عادلانه، بر ابهامات این پرونده افزوده است.
نقض دادرسی عادلانه و ممنوعیت شکنجه در پرونده رئوف شیخ معروفی و محمد فرجی
پرونده رئوف شیخ معروفی و محمد فرجی از منظر حقوق بشری با نگرانیهای جدی همراه است.
نقض ممنوعیت شکنجه – ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر و ماده ۷ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی: هرگونه شکنجه جسمی و روانی برای اخذ اعتراف مطلقاً ممنوع است و اعترافات حاصل از آن فاقد اعتبار حقوقی است.
نقض حق دادرسی عادلانه – ماده ۱۴ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی: هر متهمی حق دارد از محاکمهای عادلانه، علنی و بیطرفانه و با دسترسی کامل به وکیل برخوردار باشد. رسیدگی در شرایط بلاتکلیفی طولانیمدت و اتکا به اعترافات تحت فشار، این اصل را نقض میکند.
نقض حق حیات – ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر: صدور حکم اعدام در پروندهای که ادعاهای جدی درباره شکنجه و نقص روند دادرسی در آن مطرح است، تهدیدی مستقیم علیه حق بنیادین حیات محسوب میشود.
در مجموع، صدور حکم اعدام برای رئوف شیخ معروفی و محمد فرجی، پس از سالها بازداشت و در سایه اتهامات مربوط به اعترافات اجباری، نگرانیهای عمیقی درباره رعایت اصول بنیادین حقوق بشر در این پرونده ایجاد کرده است.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post