آیدین شریعتمدار، زندانی محکوم به اعدام، در پی تیراندازی مأموران در بیمارستان جان باخت؛ همبندیهای او با سر دادن شعارهایی اعتراضی در محوطه زندان به این حادثه واکنش نشان دادند
کانون حقوق بشر ایران، ۲۱ خردادماه ۱۴۰۳ – منابع مطلع در داخل زندان قزلحصار کرج از کشته شدن آیدین شریعتمدار، زندانی محکوم به اعدام، در روز شنبه ۱۷ خرداد ۱۴۰۴ خبر دادهاند. به گفته این منابع، وی در بیمارستان امام علی کرج و در حین نگهداری تحت مراقبتهای درمانی به ضرب گلوله مأموران کشته شد. مسئولان زندان علت تیراندازی را «اقدام به فرار» عنوان کردهاند، اما فعالان حقوق بشری و منابع غیررسمی این روایت را با تردید جدی مواجه دانستهاند.
بر پایه اطلاعات منتشرشده، آیدین شریعتمدار که به دلیل اعتصاب غذا دچار خونریزی داخلی شده بود، به بیمارستان منتقل شده بود و در شرایط جسمی نامناسبی قرار داشت. او پیشتر به سلول انفرادی منتقل شده و در اعتراض به «پروندهسازی» علیه خود، دست به اعتصاب غذا زده بود. منابع نزدیک به زندان میگویند که وی در وضعیت ضعف شدید جسمانی قرار داشته و امکان فرار در چنین وضعیتی، دور از واقعیت به نظر میرسد.
اعتراض شبانه زندانیان در واحد ۳ قزلحصار
در واکنش به مرگ آیدین شریعتمدار، زندانیان واحد ۳ زندان قزلحصار شامگاه ۱۹ خرداد با تجمع در محوطه هواخوری دست به اعتراض زدند. گزارشهای رسیده نشان میدهد که آنها با سر دادن شعارهایی از جمله «یا مرگ یا آزادی» به این رویداد واکنش نشان داده و از ترک محوطه هواخوری تا صبح خودداری کردند.
منابع داخل زندان میگویند که مسئولان زندان تلاش کردند تا محوطه را تخلیه و هواخوری را ببندند، اما زندانیان با ماندن در محل، مانع اجرای این دستور شدند. این نخستینبار نیست که زندانیان واحدهای مختلف زندان قزلحصار در واکنش به مرگ یا فشار وارده بر همبندیها، تجمع و اعتراض میکنند.
وضعیت امنیتی و آمادهباش در قزلحصار
از روز ۲۰ خرداد، فضای عمومی زندان قزلحصار به شدت امنیتی شده است. به گفته منابع داخلی، نیروهای گارد ویژه و پرسنل حفاظتی در حالت آمادهباش کامل به سر میبرند و تحرکات داخلی در تمامی واحدها به دقت کنترل میشود. حضور مضاعف مأموران در بخشهای مختلف زندان و افزایش محدودیت در تماس تلفنی و تردد داخلی، از نشانههای این وضعیت است.
همچنین گزارشهایی از محدود شدن دیدارهای حضوری خانوادهها و تعویق ملاقاتها پس از حادثه منتشر شده است. یکی از خانوادههای زندانیان در تماس با شبکههای حقوق بشری گفته است: «ما را از دیدار حضوری منع کردند و گفتند تا اطلاع ثانوی هیچ ملاقاتی انجام نمیشود.»
پیشینه زندانی و ابهامات پیرامون حکم اعدام
آیدین شریعتمدار، متولد حدود سال ۱۳۶۴ و اهل تهران، نزدیک به ۲۰ سال از عمر خود را در زندانهای گوهردشت و قزلحصار سپری کرده بود. او به اتهام مربوط به جرائم مرتبط با مواد مخدر به اعدام محکوم شده بود، اما بنابر گزارشها، در حال پیگیری حقوقی برای شکستن یا تعلیق حکم خود بود.
برخی منابع حقوقی تأکید کردهاند که پرونده او دارای ابهامات جدی بوده و نشانههایی از تضییع حقوق قانونی در فرایند دادرسی وجود داشته است. این موضوع به گفته نزدیکان وی، یکی از دلایل اصلی اعتراض و اعتصاب غذای اخیر او بود.
نقض حقوق بشر توسط مقامات زندان – بر اساس اسناد بینالمللی
مرگ آیدین شریعتمدار و برخورد با اعتراض زندانیان، مصداق نقض حقوق بنیادین بشر است. مطابق با استانداردهای حقوقی بینالمللی، موارد زیر بهطور مشخص در این پرونده نقض شدهاند:
- ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
هر فردی حق زندگی، آزادی و امنیت شخصی دارد. کشته شدن زندانی در حال مراقبت درمانی، بدون فرآیند قضایی، نقض این اصل است. - ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
هیچکس نباید تحت شکنجه یا رفتارهای بیرحمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز قرار گیرد. نگهداری طولانیمدت در انفرادی، همراه با اعتصاب غذا و نبود رسیدگی پزشکی، مشمول این ماده میشود. - ماده ۱۰ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی:
با تمامی افراد محروم از آزادی باید با انسانیت و احترام به کرامت ذاتی انسان رفتار شود. شرایط نگهداری آیدین شریعتمدار، از جمله محرومیت از درمان مناسب و انتقال به انفرادی، با این ماده در تضاد است. - ماده ۶ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی:
حق حیات، از جمله حقوق بنیادین انسان است. ابهام در مرگ آیدین شریعتمدار در بازداشت، نقض این اصل را مطرح میکند. - ماده ۱۴ همان میثاق:
هر فرد باید از دادرسی عادلانه، وکیل مستقل و روند قضایی شفاف برخوردار باشد. اتهامات وارد شده علیه این زندانی، ابهامات موجود در پرونده و روند قضایی غیرشفاف، نقض آشکار این ماده است.
با ارسال هرگونه اطلاعات در این زمینه به ما کمک کنید تا صدای زندانیان باشیم
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post