بازداشت و بلاتکلیفی ابراهیم پارسامهر، وکیل دادگستری در زندان شیبان اهواز

ابراهیم پارسامهر یکی از وکلای شناخته‌شده در اهواز است که طی سال‌های گذشته در پرونده‌های متعددی به دفاع از شهروندان پرداخته است. او به‌ویژه به دلیل پذیرش وکالت نوکیشان مسیحی و دفاع از حقوق اقلیت‌های مذهبی شناخته می‌شود

کانون حقوق بشر ایران، یک‌شنبه ۲ شهریورماه ۱۴۰۴ – ابراهیم پارسامهر، وکیل پایه یک دادگستری، پس از گذشت بیش از دو هفته از زمان بازداشت، همچنان در وضعیت بلاتکلیفی و بدون اطلاع‌رسانی شفاف در زندان شیبان اهواز به سر می‌برد؛ موضوعی که به نگرانی‌های گسترده‌ای درباره سلامت، امنیت و روند قضایی وی دامن زده است.

این وکیل دادگستری در تاریخ ۲۴ خردادماه سال جاری، توسط نیروهای اطلاعات سپاه در منزل شخصی خود در اهواز بازداشت شد. به گفته منابع مطلع، بازداشت او با اعمال خشونت همراه بوده و مأموران در همان زمان منزل وی را مورد تفتیش قرار داده‌اند. با وجود گذشت بیش از ۱۸ روز، هنوز هیچ‌گونه اطلاع‌رسانی رسمی درباره اتهامات انتسابی به او صورت نگرفته و خانواده‌اش از سرنوشت و وضعیت حقوقی وی بی‌خبر هستند.

ابهام در دلایل بازداشت

ابهام در دلایل بازداشت و فقدان شفافیت قضایی، نه‌تنها نگرانی خانواده و همکاران پارسامهر را برانگیخته بلکه واکنش‌ نهادهای مدافع حقوق بشر و فعالان حقوقی را نیز به همراه داشته است. بسیاری بر این باورند که این شیوه برخورد، نمونه‌ای از روند فزاینده محدودسازی آزادی بیان و تحدید حقوق وکلای مستقل در ایران است.

سابقه حرفه‌ای و فعالیت‌های حقوقی

ابراهیم پارسامهر یکی از وکلای شناخته‌شده در اهواز است که طی سال‌های گذشته در پرونده‌های متعددی به دفاع از شهروندان پرداخته است. او به‌ویژه به دلیل پذیرش وکالت نوکیشان مسیحی و دفاع از حقوق اقلیت‌های مذهبی شناخته می‌شود؛ موضوعی که همواره حساسیت نهادهای امنیتی را برانگیخته است.

این وکیل دادگستری بارها تاکید کرده بود که وکالت را نه صرفاً به‌عنوان یک حرفه، بلکه به‌عنوان مسئولیتی اجتماعی در راستای احقاق حق و دفاع از آزادی‌های مدنی می‌داند. فعالیت‌های او در حوزه دفاع از شهروندان اقلیت‌های دینی و مذهبی، همواره با فشار و تهدید همراه بوده و بازداشت اخیرش در همین چارچوب ارزیابی می‌شود.

بازداشت در سایه فشار بر جامعه حقوقی

بازداشت ابراهیم پارسامهر را باید در بستر فشارهای گسترده‌تر بر جامعه وکلا و فعالان حقوقی در ایران تحلیل کرد. طی سال‌های اخیر، ده‌ها وکیل دادگستری به دلیل دفاع از اقلیت‌های دینی، کارگران، معلمان یا معترضان سیاسی، با فشارهای امنیتی و قضایی مواجه شده‌اند. برخی از آنها به حبس‌های طولانی‌مدت محکوم شده، برخی از پروانه وکالت محروم شده‌اند و شماری نیز تحت بازداشت‌های خودسرانه قرار گرفته‌اند.

به گفته فعالان حقوقی، چنین اقداماتی نه تنها استقلال حرفه وکالت را زیر سؤال می‌برد، بلکه حق دفاع شهروندان در برابر دستگاه قضایی را نیز به‌شدت محدود می‌کند. بازداشت وکلای مستقل در عمل به معنای تضعیف دسترسی به دادرسی عادلانه و تشدید فضای سرکوب در کشور است.

نگرانی خانواده و بی‌خبری از وضعیت

خانواده ابراهیم پارسامهر طی روزهای گذشته بارها به نهادهای قضایی و امنیتی مراجعه کرده‌اند، اما هیچ پاسخ روشنی دریافت نکرده‌اند. به گفته نزدیکان او، از زمان بازداشت تاکنون تنها چند تماس کوتاه تلفنی با خانواده‌اش داشته که در شرایط کنترل‌شده و تحت نظارت مأموران بوده است.

بی‌خبری از وضعیت جسمی و روحی او و احتمال اعمال فشار و بازجویی‌های شدید، بر نگرانی‌ها افزوده است. برخی منابع می‌گویند او در سلول‌های انفرادی زندان شیبان نگهداری می‌شود؛ جایی که پیش‌تر گزارش‌های متعددی از نقض حقوق زندانیان و شرایط سخت آن منتشر شده است.

واکنش‌ها و درخواست آزادی فوری

شورای هماهنگی وکلای مستقل نیز در بیانیه‌ای اعلام کرده است که بازداشت وکلای دادگستری، تهدیدی جدی علیه استقلال نهاد وکالت و نقض آشکار اصل حق دفاع است. این شورا هشدار داده که ادامه چنین روندی، نظام قضایی را بیش از پیش از عدالت و اعتماد عمومی دور خواهد کرد.

زندان شیبان؛ نماد نقض حقوق زندانیان

زندان شیبان اهواز که محل نگهداری ابراهیم پارسامهر است، طی سال‌های اخیر بارها به دلیل شرایط نامناسب، فقدان امکانات اولیه و نقض گسترده حقوق زندانیان خبرساز شده است. گزارش‌های مختلف از تراکم جمعیت زندانیان، محرومیت از خدمات درمانی و استفاده از سلول‌های انفرادی برای اعمال فشار حکایت دارند.

انتقال پارسامهر به چنین زندانی و بلاتکلیفی طولانی‌مدت او، نگرانی‌ها درباره سلامت جسمی و روانی وی را دوچندان کرده است.

• فشارهای فزاینده بر معلمان کردستان؛ احکام انضباطی و امنیتی علیه فعالان صنفی
• زندانی سیاسی الهه فولادی کیست؟

نقض حقوق بشر در پرونده ابراهیم پارسامهر

پرونده بازداشت و بلاتکلیفی ابراهیم پارسامهر، وکیل دادگستری، با چندین اصل بنیادین حقوق بشر و حقوق بین‌الملل مغایرت آشکار دارد:

• ماده ۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر: تأکید می‌کند که هیچ‌کس نباید خودسرانه دستگیر، بازداشت یا تبعید شود. بازداشت پارسامهر بدون اعلام اتهام و بدون حکم قضایی شفاف، مصداق بارز نقض این اصل است.
• ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر: تضمین می‌کند که هر فرد حق دارد در دادگاهی مستقل و بی‌طرف، به‌طور علنی و عادلانه محاکمه شود. بلاتکلیفی طولانی‌مدت و محرومیت او از دسترسی به دادرسی عادلانه، نقض آشکار این ماده است.
• ماده ۱۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر: بر آزادی بیان تأکید دارد. گزارش‌ها نشان می‌دهد که بازداشت پارسامهر به دلیل انتشار دیدگاه‌هایش درباره موضوعات سیاسی و اجتماعی بوده که مستقیماً با این ماده در تضاد است.
• اصول اساسی نقش وکلا (مصوب سازمان ملل ۱۹۹۰): تصریح می‌کند که وکلا نباید به دلیل انجام وظایف حرفه‌ای خود یا بیان دیدگاه‌های مرتبط با شغلشان مورد تهدید، فشار یا پیگرد قرار گیرند. بازداشت او به دلیل وکالت نوکیشان مسیحی و دفاع از اقلیت‌ها، نقض صریح این اصول است.

در مجموع، بازداشت و بلاتکلیفی ابراهیم پارسامهر، علاوه بر نقض حقوق فردی او، ضربه‌ای جدی به استقلال نهاد وکالت و حق دادرسی عادلانه برای شهروندان به شمار می‌رود.

پرونده ابراهیم پارسامهر بار دیگر توجه‌ها را به وضعیت نگران‌کننده وکلای دادگستری در ایران جلب کرده است. بازداشت او در شرایطی صورت گرفته که جامعه حقوقی کشور بیش از هر زمان دیگری نیازمند استقلال، شفافیت و اعتماد عمومی است. ناظران حقوق بشری معتقدند که بازداشت وکلای مستقل، در نهایت ضربه‌ای جدی به حق دفاع شهروندان و اصل عدالت قضایی وارد می‌کند.

اکنون با گذشت بیش از ۱۸ روز از بازداشت، خانواده، همکاران و فعالان حقوق بشر، خواستار آزادی فوری و بی‌قیدوشرط ابراهیم پارسامهر هستند. آنان تاکید می‌کنند که ادامه بازداشت او، نه تنها غیرقانونی بلکه ناقض اصول بنیادین حقوق بشر است.

کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک