گزارشهای رسیده از زندان قم از گسترش یک بیماری شبهکرونا در میان زندانیان، محدودیت امکانات بهداری و جلوگیری از ورود داروهای ارسالی خانوادهها حکایت دارد
کانون حقوق بشر ایران، جمعه ۲۰ شهریورماه ۱۴۰۵ – وضعیت بهداشتی در زندان قم در پی شیوع یک بیماری شبهکرونا در میان زندانیان نگرانکننده گزارش شده است. بر اساس اطلاعات رسیده، شمار قابل توجهی از زندانیان به این بیماری مبتلا شدهاند، اما مسئولان زندان و بهداری اقدام مؤثری برای کنترل وضعیت و درمان مبتلایان انجام نمیدهند. همزمان، خانوادهها اجازه ورود داروهای مورد نیاز زندانیان را ندارند و امکانات محدود بهداری نیز پاسخگوی نیازهای درمانی موجود نیست.
گسترش بیماری در زندان قم
بر اساس گزارشهای رسیده، طی روزهای اخیر بیماری شبهکرونا در زندان قم گسترش یافته و بسیاری از زندانیان به علائم این بیماری مبتلا شدهاند.
اطلاعات موجود درباره نوع دقیق بیماری، تعداد مبتلایان و میزان شیوع آن محدود است، اما منابع مطلع وضعیت موجود را نگرانکننده توصیف کردهاند. در چنین شرایطی، تراکم جمعیت در زندان و تماس نزدیک زندانیان در بندها میتواند زمینه گسترش سریع بیماریهای تنفسی و واگیردار را فراهم کند.
با وجود افزایش شمار بیماران، گزارشها حاکی از آن است که مسئولان زندان و بهداری اقدام مؤثری برای کنترل بیماری، تشخیص دقیق وضعیت مبتلایان و ارائه درمان مناسب انجام ندادهاند.
محدودیت امکانات بهداری زندان
یکی از مشکلات اصلی، محدود بودن امکانات درمانی در بهداری زندان قم است. بر اساس اطلاعات رسیده، ظرفیت و تجهیزات موجود در بهداری پاسخگوی تعداد زندانیان بیمار نیست و رسیدگی پزشکی به آنان با تأخیر و محدودیت انجام میشود.
در شرایطی که بیماریهای تنفسی میتوانند در محیطهای بسته و پرتراکم به سرعت میان افراد گسترش پیدا کنند، نبود امکانات کافی برای معاینه، تشخیص و درمان، خطر تشدید وضعیت جسمی زندانیان را افزایش میدهد.
از سوی دیگر، مشخص نیست برای جلوگیری از انتقال بیماری به سایر زندانیان چه اقدامات پیشگیرانهای در بندها انجام شده است.
جلوگیری از ورود دارو توسط خانوادهها
یکی دیگر از نگرانیهای مطرحشده، جلوگیری از ورود داروهای مورد نیاز زندانیان از سوی خانوادههاست.
بر اساس گزارشهای رسیده، خانوادهها اجازه ندارند داروهای مورد نیاز بستگان خود را به زندان تحویل دهند. این محدودیت در شرایطی اعمال میشود که امکانات بهداری زندان محدود است و رسیدگی کافی به بیماران انجام نمیشود.
در نتیجه، زندانیانی که به داروهای مشخص یا درمانهای مستمر نیاز دارند، ممکن است با دشواری بیشتری برای دریافت خدمات پزشکی مواجه شوند.
این وضعیت میتواند برای زندانیان مبتلا به بیماریهای زمینهای یا افرادی که نیازمند داروهای مستمر هستند، پیامدهای جدیتری داشته باشد.
سابقه مشکلات بهداشتی و درمانی در زندان قم
گزارشهای پیشین نیز از مشکلات گسترده در زمینه بهداشت و درمان در زندان لنگرود قم حکایت داشته است. در گزارشی درباره شرایط این زندان، از کمبود امکانات بهداشتی و درمانی و دشواری دسترسی زندانیان به رسیدگی پزشکی خبر داده شده بود. در این گزارش همچنین شرایط نامناسب تغذیه، کمبود امکانات رفاهی و مشکلات دسترسی به خدمات درمانی از جمله مسائل موجود در زندان عنوان شده است.
همچنین درباره بند زنان این زندان، گزارشهایی از کمبود امکانات بهداشتی و محدودیت دسترسی به خدمات درمانی برای زنان زندانی منتشر شده است. بر اساس این گزارش، برخی زندانیان ماهها در شرایط نامناسب و بلاتکلیفی قضایی نگهداری شدهاند و خانوادهها نسبت به وضعیت جسمی و روحی آنان ابراز نگرانی کردهاند.
تداوم مشکلات درمانی در کنار شیوع بیماری جدید، نگرانیها درباره وضعیت سلامت زندانیان در این زندان را افزایش داده است.
نگرانی درباره سلامت زندانیان
شیوع بیماری در محیط زندان، بدون دسترسی کافی به خدمات پزشکی و دارو، میتواند سلامت شمار بیشتری از زندانیان را به خطر بیندازد. در چنین شرایطی، شناسایی سریع افراد بیمار، جداسازی مناسب، تأمین دارو و فراهم کردن امکان انتقال بیماران نیازمند به مراکز درمانی از اهمیت ویژهای برخوردار است.
تا زمان تنظیم این گزارش، اطلاعاتی درباره اقدامات مشخص مسئولان زندان قم برای کنترل بیماری، افزایش ظرفیت بهداری یا فراهم کردن امکان ورود داروهای مورد نیاز زندانیان منتشر نشده است.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- مستند حقوقی؛ بررسی کارنامه محمدمهدی شهمیرزادی؛ قاضی و رئیس شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران
- حسین فاضلی هریکندی؛ از سرکوب اعتراضات تا دفاع از اعدام معترضان
- نامه مادر یک زندانی از زندان تهران بزرگ؛ گرسنگی، کفخوابی و ناامنی در بندها
بررسی حقوقی وضعیت زندان قم بر اساس قوانین داخلی
قوانین دیکتاتوری حاکم بر ایران بهدلیل محدودکردن حقوق شهروندان و مغایرت با دادرسی عادلانه همواره مورد انتقاد بودهاند. بررسی این وضعیت بر اساس قوانین داخلی به معنای تأیید این قوانین نیست، بلکه نشان میدهد حتی همین مقررات نیز مسئولان زندان را به تأمین خدمات درمانی برای زندانیان ملزم میکنند.
اصول ۲۲ و ۳۹ قانون اساسی بر حفظ حقوق و کرامت افراد تأکید دارند. همچنین مقررات سازمان زندانها، مسئولان را موظف به تأمین خدمات پزشکی، دارو و مراقبت از زندانیان بیمار میکند. ممانعت از دسترسی به داروی ضروری و عدم رسیدگی مناسب به بیماریهای واگیردار، در صورت اثبات، میتواند با این الزامات تعارض داشته باشد.
وضعیت زندانیان از منظر حقوق بشر
محرومیت زندانیان بیمار از درمان و دارو، بهویژه در شرایط شیوع یک بیماری واگیردار، میتواند با حق برخورداری از رفتار انسانی و حفظ کرامت افراد محروم از آزادی تعارض داشته باشد.
ماده ۲۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر بر حق برخورداری از سطح مناسب سلامت و مراقبت پزشکی تأکید دارد و ماده ۱۰ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی بر رفتار انسانی و احترام به کرامت ذاتی افراد زندانی تأکید میکند. قواعد نلسون ماندلا نیز دولتها را موظف به فراهم کردن خدمات بهداشتی و درمانی مناسب برای زندانیان میداند.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک