خانواده و شماری از شهروندان با تجمع مقابل زندان مرکزی خرم‌آباد و دادگستری لرستان، خواستار توقف فوری اجرای حکم اعدام محمدرضا رضایی شدند
کانون حقوق بشر ایران، پنجشنبه ۲۹ مردادماه ۱۴۰۵ – خانواده محمدرضا رضایی، بستگان او و جمعی از شهروندان روز پنجشنبه ۲۹ مردادماه ۱۴۰۵ با تجمع در مقابل زندان مرکزی خرم‌آباد و دادگستری استان لرستان، نسبت به خطر اجرای قریب‌الوقوع حکم اعدام این زندانی اعتراض کردند. تجمع‌کنندگان خواستار توقف فوری اجرای حکم و نجات جان محمدرضا رضایی شدند.
بر اساس گزارش‌های دریافتی، محمدرضا رضایی روز چهارشنبه ۲۸ مردادماه، بدون اطلاع‌رسانی قبلی و در سکوت خبری، برای اجرای حکم اعدام به سلول انفرادی زندان مرکزی خرم‌آباد منتقل شده است. منابع محلی گفته‌اند که احتمال دارد حکم او بامداد جمعه ۳۰ مردادماه اجرا شود.
تا زمان تنظیم این گزارش، جزئیات اتهام، روند دادرسی، شعبه صادرکننده رأی و وضعیت درخواست‌های احتمالی اعاده دادرسی محمدرضا رضایی منتشر نشده است.
آنچه در این گزارش می‌خوانید
- انتقال محمدرضا رضایی به سلول انفرادی برای اجرای حکم؛
- تجمع خانواده، بستگان و شهروندان در خرم‌آباد؛
- درخواست مردم برای توقف فوری اعدام؛
- فراخوان به گسترش اعتراض عمومی علیه مجازات اعدام؛
- پیوند اعتراض خرم‌آباد با کارزار فراگیر «سه‌شنبه‌های نه به اعدام»؛
- بررسی حقوقی و حقوق‌بشری خطر اجرای حکم.
تجمع خانواده و مردم برای توقف اعدام محمدرضا رضایی
انتشار خبر انتقال محمدرضا رضایی به سلول انفرادی، موجی از نگرانی را در میان خانواده، بستگان و شهروندان خرم‌آباد ایجاد کرد. در پی انتشار فراخوان‌هایی برای نجات جان او، گروهی از مردم مقابل زندان مرکزی خرم‌آباد و دادگستری استان لرستان تجمع کردند.
وی متولد ۱۳۸۰ است و پیش از این به اتهام مرتبط با مواد مخدر بازداشت و به اعدام محکوم شده بود.
هدف اصلی این تجمع، رساندن صدای اعتراض مردم به مسئولان قضایی و جلوگیری از اجرای حکمی عنوان شده است که ممکن است ظرف چند ساعت اجرا شود. حاضران ضمن درخواست توقف اعدام محمدرضا رضایی، از عموم شهروندان خواستند در برابر اعدام جوانان سکوت نکنند.
تجمع‌کنندگان اتهامات مطرح‌شده علیه جوانان محکوم به اعدام را «واهی» خوانده و تأکید کردند که خاموش ماندن افکار عمومی می‌تواند راه را برای اجرای احکام جبران‌ناپذیر باز کند. آنان از مردم، فعالان مدنی، رسانه‌ها و نهادهای حقوق بشری خواستند صدای محمدرضا رضایی و دیگر زندانیان در معرض اعدام باشند.
انتقال به انفرادی؛ نشانه افزایش خطر اجرای حکم
انتقال زندانیان محکوم به اعدام به سلول انفرادی، در بسیاری از زندان‌ها آخرین مرحله پیش از اجرای حکم محسوب می‌شود. از همین رو، انتقال محمدرضا رضایی در روز چهارشنبه ۲۸ مرداد، نگرانی‌ها درباره احتمال اجرای حکم در بامداد جمعه را افزایش داده است.
در اطلاعات در دسترس این گزارش، نشانه‌ای از توقف حکم یا واکنش رسمی دستگاه قضایی به تجمع خانواده و مردم دیده نمی‌شود. خانواده و حاضران امیدوارند گسترش اعتراض‌ها بتواند اجرای حکم را متوقف کرده و فرصتی برای بررسی دوباره پرونده فراهم کند.
باکس اطلاعاتی محمدرضا رضایی
- نام: محمدرضا رضایی
- محل نگهداری: زندان مرکزی خرم‌آباد
- وضعیت: محکوم به اعدام
- تاریخ انتقال به انفرادی: چهارشنبه ۲۸ مرداد ۱۴۰۵
- زمان اعلام‌شده برای اجرای حکم: بامداد جمعه ۳۰ مرداد ۱۴۰۵
- اقدام اعتراضی: تجمع خانواده و شهروندان مقابل زندان و دادگستری
- مطالبه اصلی: توقف فوری اجرای حکم اعدام
گسترش سه‌شنبه‌های نه به اعدام از زندان‌ها تا جامعه
تجمع خرم‌آباد را می‌توان بخشی از گسترش اعتراض عمومی به مجازات اعدام دانست؛ اعتراضی که طی سال‌های اخیر از درون زندان‌ها آغاز شده و به خانواده‌ها و خیابان‌ها رسیده است.
کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» روز ۲۷ مردادماه ۱۴۰۵ وارد یکصدوسی‌وچهارمین هفته شد. با پیوستن زندان گچساران، شمار زندان‌های شرکت‌کننده در این حرکت هفتگی به ۶۰ زندان در ۲۴ استان رسیده است. زندانیان عضو کارزار هر سه‌شنبه با اعتصاب غذا، خواستار توقف صدور و اجرای احکام اعدام می‌شوند.
تجمع برای نجات محمدرضا رضایی نشان می‌دهد مطالبه «نه به اعدام» دیگر به دیوارهای زندان محدود نمانده است. حضور خانواده‌ها و شهروندان در مقابل مراکز قضایی و زندان‌ها، می‌تواند نشانه‌ای از پیوند تدریجی اعتراض زندانیان با حرکت‌های مدنی خارج از زندان باشد.
گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان‌دهنده + فیلم‌های افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- مستند حقوقی؛ بررسی کارنامه محمدمهدی شهمیرزادی؛ قاضی و رئیس شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران
- اعدام قائم حسینی در زندان دستگرد؛ پنجمین اعدام پرونده میدان علیخانی
- اعدام شهرام صادقی؛ ابهام درباره بازجویی و دادرسی و پرسش‌های جدی درباره چگونگی اخذ اعترافات
بررسی حقوقی پرونده محمدرضا رضایی بر اساس قوانین داخلی
قوانین دیکتاتوری حاکم بر ایران در سال‌های گذشته بارها به دلیل مغایرت با موازین دادرسی عادلانه، ابهام در رسیدگی به پرونده‌ها و محدود کردن حقوق متهمان مورد انتقاد قرار گرفته‌اند. بررسی پرونده محمدرضا رضایی بر اساس قوانین داخلی به معنای تأیید این قوانین نیست؛ هدف، نشان دادن مواردی است که حتی همین قوانین نیز ممکن است رعایت نشده باشند.
ابهامات حقوقی پرونده
جزئیات اتهام، مستندات رأی، نحوه دسترسی محمدرضا رضایی به وکیل انتخابی و نتیجه درخواست‌های احتمالی اعاده دادرسی منتشر نشده است. روشن نبودن این موارد، امکان ارزیابی مستقل عادلانه بودن دادرسی را محدود می‌کند.
مواد قانونی مرتبط
اصل ۳۴ قانون اساسی حق دادخواهی، اصل ۳۵ حق برخورداری از وکیل، اصل ۳۷ اصل برائت، اصل ۳۸ منع شکنجه و اصل ۳۹ ممنوعیت هتک حرمت زندانیان را به رسمیت شناخته‌اند. مواد ۵، ۷ و ۱۹۰ قانون آیین دادرسی کیفری نیز بر آگاهی متهم از حقوق دفاعی و دسترسی به وکیل تأکید دارند.
موارد نقض قانون
- ابهام درباره رعایت حق برخورداری از وکیل مستقل؛
- نبود اطلاعات شفاف درباره روند دادرسی و مستندات حکم؛
- بی‌اطلاعی خانواده از انتقال محمدرضا رضایی به انفرادی؛
- مشخص نبودن وضعیت درخواست‌های احتمالی اعاده دادرسی؛
- خطر اجرای حکمی جبران‌ناپذیر پیش از رفع ابهامات پرونده.
بررسی پرونده محمدرضا رضایی از منظر حقوق بشر و موارد نقض استانداردهای بین‌المللی
مجازات اعدام، به دلیل غیرقابل بازگشت بودن، نیازمند سخت‌گیرانه‌ترین تضمین‌های دادرسی عادلانه است. کارشناسان سازمان ملل نیز مجازات اعدام را ناقض کرامت انسانی دانسته و خواستار حرکت کشورها به سوی لغو کامل آن شده‌اند.
اسناد بین‌المللی مرتبط
- ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر؛ حق زندگی، آزادی و امنیت شخصی؛
- ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر؛ منع رفتار ظالمانه و غیرانسانی؛
- مواد ۱۰ و ۱۱ اعلامیه جهانی حقوق بشر؛ حق دادرسی عادلانه و اصل برائت؛
- ماده ۶ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی؛ حمایت از حق حیات؛
- ماده ۷ میثاق؛ منع شکنجه و رفتار غیرانسانی؛
- ماده ۱۴ میثاق؛ تضمین دادرسی عادلانه و حق دفاع؛
- قواعد نلسون ماندلا؛ الزام به رفتار انسانی و حفظ کرامت تمام زندانیان.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک