مانی محمدی، از بازداشتشدگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، پس از بازداشت خشونتآمیز در محل کار و یک ماه نگهداری در بازداشتگاه امنیتی، همچنان بدون تعیین تکلیف در زندان مرکزی کرج نگهداری میشود
کانون حقوق بشر ایران، سهشنبه ۳ شهریورماه ۱۴۰۵ – مانی محمدی، از بازداشتشدگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، با گذشت بیش از هفت ماه از زمان دستگیری، همچنان در زندان مرکزی کرج در بلاتکلیفی به سر میبرد. تاکنون اطلاعات روشنی درباره اتهامهای رسمی، زمان برگزاری دادگاه یا تصمیم نهایی مرجع قضایی درباره وضعیت او منتشر نشده است.
مانی محمدی روز ۲۲ دیماه ۱۴۰۴ در محل کار خود در یک واحد باتریسازی بازداشت شد. براساس اطلاعات رسیده، مأموران هنگام دستگیری او از خشونت استفاده کرده و وی را بهشدت مورد ضربوشتم قرار دادهاند.
مشخص نیست مأموران وابسته به کدام نهاد بودهاند، آیا حکم قضایی برای بازداشت ارائه کردهاند و دلیل استفاده از خشونت علیه مانی محمدی چه بوده است. همچنین اطلاعاتی درباره امکان تماس او با خانواده یا دسترسیاش به وکیل در نخستین ساعات پس از بازداشت در دست نیست.
یک ماه بازداشت امنیتی و فشار برای اعتراف اجباری
پس از بازداشت، مانی محمدی به یک بازداشتگاه امنیتی منتقل شد و حدود یک ماه در آنجا نگهداری شد. گزارش شده است که او در این مدت تحت شکنجههای جسمی و روانی قرار گرفته تا به اتهامهای موردنظر بازجویان اعتراف کند.
براساس اطلاعات موجود، مانی محمدی با وجود فشارهای واردشده، هیچیک از اتهامهای مطرحشده را نپذیرفته است. جزئیات مربوط به نوع شکنجه، وضعیت جسمی او پس از بازجویی و احتمال نیاز وی به درمان پزشکی منتشر نشده است.
اعترافی که تحت شکنجه، تهدید یا فشار روانی گرفته شود، فاقد اعتبار حقوقی است و نمیتواند مبنای تشکیل پرونده یا صدور حکم قرار گیرد. گزارش شکنجه مانی محمدی باید توسط مرجعی مستقل بررسی و مأموران یا بازجویان دخیل شناسایی شوند.
انتقال مانی محمدی به زندان مرکزی کرج
مانی محمدی پس از پایان دوره بازجویی در بازداشتگاه امنیتی به زندان مرکزی کرج منتقل شد. او از زمان انتقال تاکنون در این زندان نگهداری میشود و با گذشت بیش از هفت ماه، وضعیت قضاییاش همچنان نامشخص است.
روشن نیست آیا کیفرخواست پرونده صادر شده، دادگاهی برای رسیدگی تعیین شده یا قرار بازداشت او بهصورت دورهای تمدید شده است. نگهداری طولانیمدت یک بازداشتشده بدون اعلام شفاف اتهام و فراهمکردن امکان دفاع، بازداشت موقت را عملاً به مجازاتی پیش از محاکمه تبدیل میکند.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- مستند حقوقی؛ بررسی کارنامه محمدمهدی شهمیرزادی؛ قاضی و رئیس شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران
- اعدام قائم حسینی در زندان دستگرد؛ پنجمین اعدام پرونده میدان علیخانی
- اعدام مجید آدینه، بازداشتشده اعتراضات سراسری ۱۴۰۴؛ پروندهای با ابهامات گسترده
بررسی حقوقی پرونده مانی محمدی بر اساس قوانین داخلی
قوانین دیکتاتوری حاکم بر ایران در سالهای گذشته بارها به دلیل مغایرت با موازین دادرسی عادلانه، ابهام در رسیدگی به پروندههای امنیتی و محدودکردن حقوق متهمان مورد انتقاد قرار گرفتهاند. بررسی پرونده مانی محمدی بر اساس قوانین داخلی به معنای تأیید این قوانین نیست؛ هدف، نشاندادن مواردی است که حتی همین قوانین نیز توسط دستگاه قضایی و نهادهای امنیتی رعایت نشده است.
ابهامات حقوقی پرونده
مهمترین ابهامات این پرونده شامل نامشخصبودن اتهام رسمی، دلیل ادامه بازداشت، وضعیت قرار تأمین، دسترسی به وکیل و زمان برگزاری دادگاه است. همچنین باید روشن شود که بازداشت مانی محمدی با چه مجوزی انجام شده و چه افرادی در ضربوشتم و شکنجه او نقش داشتهاند.
نبود اطلاعات درباره معاینه پزشکی پس از بازجویی و نحوه ثبت شکایت درباره شکنجه نیز از دیگر ابهامات پرونده است.
مواد قانونی مرتبط
- اصل ۲۲ قانون اساسی؛ جان، حیثیت و حقوق اشخاص را از تعرض مصون میداند.
- اصل ۳۲ قانون اساسی؛ بازداشت را منوط به رعایت ضوابط قانونی و اعلام فوری اتهام میکند.
- اصل ۳۵ قانون اساسی؛ حق برخورداری از وکیل را به رسمیت میشناسد.
- اصل ۳۷ قانون اساسی؛ بر اصل برائت تأکید دارد.
- اصل ۳۸ قانون اساسی؛ شکنجه و اجبار به اقرار را ممنوع اعلام میکند.
- اصل ۳۹ قانون اساسی؛ هتک حرمت و حیثیت بازداشتشدگان و زندانیان را ممنوع میداند.
- ماده ۱۹۰ قانون آیین دادرسی کیفری؛ حق حضور وکیل در تحقیقات مقدماتی را تضمین میکند.
موارد نقض قانون
- بازداشت خشونتآمیز و ضربوشتم هنگام دستگیری؛
- نگهداری طولانیمدت در وضعیت بلاتکلیف؛
- ابهام درباره اتهام و قرار بازداشت؛
- شکنجه جسمی و روانی با هدف گرفتن اعتراف اجباری؛
- احتمال محرومیت از وکیل در مراحل اولیه پرونده؛
- انتقال به زندان بدون تعیین زمان روشن برای محاکمه.
بررسی پرونده از منظر حقوق بشر و موارد نقض استانداردهای بینالمللی
از منظر حقوق بشر، حمایت از امنیت فردی، منع شکنجه، منع بازداشت خودسرانه، برخورداری از وکیل، دادرسی عادلانه و رفتار انسانی با زندانیان از اصول بنیادین حقوق بینالملل به شمار میرود. اطلاعات منتشرشده درباره بازداشت و وضعیت مانی محمدی، نگرانیهایی جدی درباره رعایت این حقوق ایجاد کرده است.
ابهامات حقوق بشری پرونده
ضربوشتم مانی محمدی هنگام دستگیری و شکنجه جسمی و روانی او در بازداشتگاه امنیتی، مهمترین نگرانی حقوق بشری این پرونده است. چنانچه هدف از این فشارها گرفتن اعتراف بوده باشد، این رفتار نقض آشکار منع شکنجه و حق برخورداری از دادرسی عادلانه محسوب میشود.
ادامه بازداشت بیش از هفتماهه بدون تعیین تکلیف، اعلامنشدن شفاف اتهامها و نبود اطلاعات درباره دسترسی مؤثر به وکیل نیز احتمال خودسرانهبودن بازداشت را افزایش میدهد.
اسناد بینالمللی مرتبط
- ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر؛ حق زندگی، آزادی و امنیت فردی.
- ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر؛ منع شکنجه و رفتار ظالمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز.
- ماده ۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر؛ منع بازداشت خودسرانه.
- مواد ۱۰ و ۱۱ اعلامیه جهانی حقوق بشر؛ حق دادرسی عادلانه و رعایت اصل برائت.
- ماده ۷ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی؛ منع شکنجه و رفتار غیرانسانی.
- ماده ۹ میثاق؛ حق آزادی و امنیت و اعتراض به بازداشت.
- ماده ۱۰ میثاق؛ الزام به رفتار انسانی با تمام افراد محروم از آزادی.
- ماده ۱۴ میثاق؛ حق برخورداری از دادرسی عادلانه و تضمینهای دفاع.
- قواعد نلسون ماندلا؛ ضرورت رفتار محترمانه، دسترسی به درمان و حفظ کرامت زندانیان.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک