افزایش اعدام ها در ایران نشانه‌ی آشکار بحران درونی حاکمیت و هراس آن از جامعه‌ای است که به‌دنبال تغییر ساختارهای سرکوبگر و دستیابی به آزادی است.
کانون حقوق بشر ایران، شنبه ۹ خردادماه ۱۴۰۵ – دو زندانی در زندان‌های زاهدان و سنندج اعدام شدند. یکی از این اعدام‌ها در ۲۶ اردیبهشت‌ماه و دیگری در خردادماه سال جاری به اجرا درآمده است.
با برقراری نسبی دسترسی به اینترنت پس از ماه‌ها محدودیت و اختلال گسترده، اخبار مربوط به اعدام‌هایی که در دوره قطع یا محدودیت شدید اینترنت رخ داده بودند، به‌تدریج و به‌صورت پراکنده از نقاط مختلف کشور در حال انتشار است. در همین چارچوب، گزارش‌های تازه‌ای از اجرای احکام اعدام در زندان‌های زاهدان و سنندج به دست رسیده که نشان می‌دهد این دو زندانی در ماه‌های گذشته اعدام شده‌اند، اما خبر اجرای احکام آنان اکنون منتشر شده است.
اعدام فرهنگ شیخله در زندان سنندج
بامداد دوشنبه ۴ خردادماه ۱۴۰۵، فرهنگ شیخله در زندان سنندج اعدام شد. وی پیش‌تر به اتهام قتل یک مامور نیروی انتظامی بازداشت و به اعدام محکوم شده بود.
اعدام الیاس زین‌الدینی در زندان زاهدان
سحرگاه شنبه ۲۶ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵، الیاس زین‌الدینی در زندان زاهدان اعدام شد. وی ۴۴ ساله،فرزند جلال، اهل و ساکن شهرستان لاشار بود. او در سال ۱۳۹۴ به اتهام مشارکت در قتل یک نیروی نظامی بازداشت و به اعدام محکوم شده بود.
اعدام وی بدون اطلاع به خانواده و انجام ملاقات آخر صورت گرفته است.
گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
متن کامل اعلامیه جهانی حقوق بشر - فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات - جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان‌دهنده + فیلم‌های افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- اولین ویدئوی ۳ بعدی بند ۲۰۹ زندان اوین؛ قسمت اول: ساختمان و ساختار بندها
- پرونده شهرک اکباتان؛ صدور حکم اعدام برای چهار متهم در دادگاه انقلاب تهران
- اعدام زندانی سیاسی عباس اکبری؛ پس از دادرسی غیرشفاف
مغایرت حکم اعـدام با منشور جهانی حقوق بشر
ماده سوم این منشور صراحتاً بیان می‌کند: هر فرد حق حیات دارد. این حق مشمول هیچگونه محرومیتی نمی‌شود مگر به موجب حکم صادره از دادگاهی صالح در اثر ارتکاب جرمی که مطابق قانون، جرم محسوب شود.
حکم اعـدام به عنوان بالاترین مجازات، به طور مستقیم با این ماده از منشور جهانی حقوق بشر در تضاد است. چرا که:
حق حیات: حق حیات به عنوان یک حق بنیادین و غیر قابل سلب مطرح می‌شود. حکم اعـدام این حق را سلب می‌کند.
عدم برگشت‌پذیری: در صورت اجرای حکم اعـدام، امکان جبران اشتباه قضایی وجود ندارد.
شکنجه و رفتار غیرانسانی: برخی از روش‌های اجرای حکم اعـدام به عنوان شکنجه و رفتار غیرانسانی تلقی می‌شوند که این خود مغایر با مفاد منشور جهانی حقوق بشر است.
نقض تعهدات حقوق بشری در ارتباط با مجازات اعـدام
طبق ماده ۶ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی، که ایران یکی از امضاکنندگان آن است، صدور و اجرای حکم اعـدام تنها در صورت وجود ضمانت‌های کامل برای محاکمه عادلانه و در جرائم بسیار سنگین مجاز است. در بسیاری از پرونده‌های مشابه، عدم شفافیت، محدودیت‌های حقوقی متهم، و صدور احکام در دادگاه‌هایی فاقد استقلال لازم، مغایر با این اصل بنیادین حقوق بشر تلقی می‌شود.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک