اتحادیه اروپا زیر فشار نمایندگان پارلمان؛ درخواست اقدام فوری علیه موج اعدامها در ایران
کانون حقوق بشر ایران، دوشنبه ۲۸ اردیبهشتماه ۱۴۰۵ – گروهی از نمایندگان پارلمان اروپا در نامهای مشترک به آنتونیو کاستا، رئیس شورای اروپا، و کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، نسبت به افزایش اعدامهای سیاسی در ایران هشدار دادند. امضاکنندگان این نامه با اشاره به اعدام زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات سراسری، از اتحادیه اروپا خواستند سیاستی قاطعتر در قبال سرکوب و نقض گسترده حقوق بشر در ایران اتخاذ کند.
نمایندگان پارلمان اروپا چه خواستهای مطرح کردند؟
۱۴ نماینده پارلمان اروپا در این نامه تاکید کردند که در ماههای اخیر موج تازهای از اعدامهای سیاسی در ایران به جریان افتاده و شمار قابل توجهی از زندانیان سیاسی و معترضان بازداشتشده با احکام اعدام روبهرو شدهاند.
در این نامه آمده است که حکومت ایران سالهاست از مجازات اعدام بهعنوان ابزاری برای سرکوب مخالفان و ایجاد فضای رعب در جامعه استفاده میکند. نمایندگان پارلمان اروپا هشدار دادند که تشدید اعدامها نشانه ادامه سیاست سرکوب سیستماتیک علیه شهروندان معترض و مخالفان سیاسی است.
آنها همچنین به گزارشهایی اشاره کردند که نشان میدهد دستگاه قضایی ایران روند صدور و اجرای احکام اعدام را تسریع کرده و دادگاهها در شرایطی امنیتی و مشابه «وضعیت جنگی» فعالیت میکنند.
نگرانی اروپا از تکرار سرکوبهای دهه ۶۰
بخش دیگری از این نامه به مقایسه وضعیت فعلی با اعدامهای گسترده دهه ۱۳۶۰ و بهویژه کشتار زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷ اختصاص دارد. امضاکنندگان نامه یادآور شدند که گزارشگر ویژه سازمان ملل، جاوید رحمان، در گزارش خود نسبت به احتمال وجود «نیت نسلکشی» در آن رویدادها هشدار داده بود.
نمایندگان پارلمان اروپا تاکید کردند که بسیاری از مسئولان مرتبط با سرکوبهای گذشته همچنان در ساختار قدرت حضور دارند و مصونیت قضایی آنها باعث تداوم نقض حقوق بشر در ایران شده است.
به اعتقاد آنها، افزایش اعدامها و برخوردهای امنیتی بخشی از سیاست حکومت برای حفظ کنترل کامل بر جامعه و جلوگیری از گسترش اعتراضات مردمی است؛ اعتراضاتی که در سالهای اخیر بارها به چالشی جدی برای حاکمیت تبدیل شدهاند.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
متن کامل اعلامیه جهانی حقوق بشر - فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات - جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- اولین ویدئوی ۳ بعدی بند ۲۰۹ زندان اوین؛ قسمت اول: ساختمان و ساختار بندها
چرا سکوت اروپا مورد انتقاد قرار گرفته است؟
در این نامه، سکوت و واکنش محدود نهادهای اروپایی در برابر اعدامهای اخیر بهشدت مورد انتقاد قرار گرفته است. نمایندگان پارلمان اروپا هشدار دادهاند که عدم واکنش قاطع، حکومت ایران را در ادامه سرکوب و اجرای احکام اعدام جسورتر میکند.
آنها تاکید کردند که بیعملی جامعه جهانی میتواند خطر تکرار یکی از تاریکترین دورههای سرکوب سیاسی در تاریخ معاصر ایران را افزایش دهد. به گفته امضاکنندگان، ادامه روابط سیاسی و اقتصادی بدون در نظر گرفتن وضعیت حقوق بشر، این پیام را به مقامهای ایرانی منتقل میکند که هزینه چندانی برای ادامه اعدامها و سرکوب داخلی پرداخت نخواهند کرد.
اتحادیه اروپا برای فشار بر ایران چه اقداماتی باید انجام دهد؟
نمایندگان پارلمان اروپا در این نامه چند درخواست مشخص را مطرح کردهاند. نخستین درخواست آنها محکومیت رسمی و فوری اعدامهای سیاسی و تلاش برای توقف اجرای احکام اعدام علیه زندانیان سیاسی و معترضان بازداشتشده است.
آنها همچنین خواستار آن شدهاند که هرگونه توافق یا تعامل آینده با تهران، به توقف قابل راستیآزمایی اعدامها و بهبود وضعیت حقوق بشر مشروط شود. در بخش دیگری از نامه، از اتحادیه اروپا خواسته شده است که حکومت ایران را وادار کند به گزارشگران و ناظران سازمان ملل اجازه دسترسی آزادانه به زندانها و قربانیان سرکوب را بدهد. نمایندگان پارلمان اروپا همچنین بر ضرورت ایجاد یک سازوکار بینالمللی برای پاسخگو کردن مسئولان نقض حقوق بشر در ایران تاکید کردهاند؛ از جمله تشکیل دادگاهی ویژه با حمایت سازمان ملل برای رسیدگی به پرونده اعدامها و سرکوبهای سیاسی.
نقش دادگاههای اروپایی در پیگیری پروندهها
در پایان این نامه، امضاکنندگان بر اهمیت استفاده از اصل «صلاحیت جهانی» در دادگاههای اروپایی تاکید کردهاند. این اصل به کشورها اجازه میدهد افرادی را که متهم به جنایتهای سنگین حقوق بشری هستند، حتی اگر جرائم در خارج از مرزهای آنها رخ داده باشد، تحت پیگرد قرار دهند.
نمایندگان پارلمان اروپا معتقدند استفاده از سازوکارهای بینالمللی و قضایی میتواند به پایان دادن به مصونیت مقامهای مسئول در پروندههای اعدام و سرکوب کمک کند. این نامه در شرایطی منتشر شده که همزمان با افزایش اعدامها و تشدید فضای امنیتی در ایران، فشارهای بینالمللی بر حکومت نیز رو به افزایش است و نهادهای حقوق بشری خواستار واکنش قاطعتر جامعه جهانی شدهاند.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک