بیماری مننژیت به بیشتر بندها و سالنهای زندان دستگرد اصفهان گسترش یافته است؛ شمار زیادی از زندانیان به بیمارستان منتقل شدهاند و گزارشهایی از مرگ زندانیان و خودداری مسئولان از اعلام آمار جانباختگان منتشر شده است
کانون حقوق بشر ایران، دوشنبه ۹ شهریورماه ۱۴۰۵ – اطلاعات رسیده از منابع معتبر از شیوع گسترده بیماری مننژیت حاد در زندان دستگرد اصفهان حکایت دارد. این بیماری به بیشتر بندها و سالنهای زندان گسترش یافته و وضعیت بهداشتی و درمانی زندانیان را به مرحلهای بحرانی رسانده است.
براساس اطلاعات دریافتی، شماری از بندهای زندان قرنطینه شدهاند و تعداد زیادی از زندانیان بیمار به بیمارستانهای شهر اصفهان انتقال یافتهاند. شماری از این زندانیان هنوز به زندان بازنگشتهاند و خانوادههای آنان هیچ اطلاعاتی درباره وضعیت جسمانی، محل بستری یا روند درمانشان در اختیار ندارند.
همزمان، گزارشهایی از مرگ تعدادی از زندانیان بر اثر این بیماری منتشر شده است. مسئولان زندان دستگرد اصفهان آمار جانباختگان را اعلام نکردهاند و اجساد نیز تاکنون به خانوادهها تحویل داده نشده است.
وضعیت شیوع مننژیت در یک نگاه
| موضوع | وضعیت گزارششده |
| بیماری | مننژیت حاد |
| گستره شیوع | بیشتر بندها و سالنهای زندان |
| بندهای قرنطینهشده | شماری از بندها |
| انتقال به بیمارستان | انتقال تعداد زیادی از زندانیان به بیمارستانهای اصفهان |
| وضعیت منتقلشدگان | شماری هنوز به زندان بازنگشتهاند |
| موارد مرگ | انتشار گزارشهایی از مرگ تعدادی از زندانیان |
| تحویل اجساد | اجساد گزارششده هنوز به خانوادهها تحویل نشدهاند |
| تماس و ملاقات | قطع تماسها و ملاقاتهای زندانیان |
| مرخصی درمانی | مخالفت با اعزام زندانیان بیمار به مرخصی |
| پاسخگویی مسئولان | خودداری مقامهای زندان، دادگستری و مسئولان استان از پاسخگویی |
گسترش بیماری در شرایط تراکم دوبرابری زندان
شیوع مننژیت در شرایطی رخ داده است که زندان دستگرد اصفهان پیش از این نیز با تراکم شدید جمعیت، کفخوابی، کمبود امکانات بهداشتی و دسترسی محدود زندانیان به خدمات پزشکی روبهرو بود.
براساس اطلاعات پیشین، بیش از ۱۰ هزار زندانی در مجموعهای نگهداری میشوند که ظرفیت استاندارد آن حدود چهار تا پنج هزار نفر است. در بخش ویژه نیز سلولهایی با ظرفیت سه تا چهار نفر، در مواردی محل نگهداری ۱۰ تا ۱۵ زندانی بودهاند. کمبود تخت، تراکم شدید اتاقها و استفاده مشترک هزاران زندانی از امکانات محدود بهداشتی، زمینه گسترش سریع بیماریهای واگیردار را افزایش میدهد.
در چنین شرایطی، قرنطینه چند بند بدون انجام آزمایشهای گسترده، جداسازی اصولی بیماران، ضدعفونی محیط، تأمین دارو و نظارت مداوم پزشکی نمیتواند بهتنهایی مانع گسترش بیماری شود. تشخیص عامل مننژیت و آغاز فوری درمان و اقدامات پیشگیرانه برای زندانیان در معرض خطر ضروری است.
انتقال گسترده زندانیان به بیمارستانهای اصفهان
تعداد زیادی از زندانیان پس از وخامت وضعیت جسمانی به بیمارستانهای شهر اصفهان منتقل شدهاند. با گذشت زمان، شماری از آنان هنوز به زندان دستگرد بازنگشتهاند و اطلاعاتی درباره شرایط جسمانی یا محل دقیق بستری آنان به خانوادهها داده نشده است.
قطع ارتباط زندانیان منتقلشده با خانواده، نگرانی درباره وضعیت سلامت و سرنوشت آنان را افزایش داده است. خانوادهها نمیدانند عزیزانشان در کدام بیمارستان بستری هستند، چه درمانی دریافت میکنند و آیا امکان ملاقات یا رساندن دارو به آنان وجود دارد.
انتقال بیمار به خارج از زندان، مسئولیت سازمان زندانها برای ثبت محل بستری، اطلاعرسانی به خانواده و تضمین استمرار درمان را از میان نمیبرد. مسئولان موظفاند فهرست زندانیان منتقلشده، بیمارستان محل بستری و آخرین وضعیت جسمانی آنان را به خانوادهها اعلام کنند.
گزارش مرگ زندانیان و مخفیکردن آمار جانباختگان
همزمان با گسترش بیماری، گزارشهایی درباره مرگ تعدادی از زندانیان منتشر شده است. بااینحال، مسئولان زندان دستگرد اصفهان آمار متوفیان، هویت آنان، تاریخ مرگ و علت ثبتشده جانباختن آنها را اعلام نکردهاند.
اجساد گزارششده نیز تاکنون به خانوادهها تحویل داده نشده است. تأخیر در تحویل پیکر، خودداری از صدور توضیح رسمی و بیاطلاع نگهداشتن خانوادهها، نگرانی درباره پنهانکردن ابعاد واقعی بحران را افزایش داده است.
خانواده هر زندانی جانباخته حق دارد از زمان، مکان و علت مرگ مطلع شود، گواهی پزشکی و مدارک مربوط به روند درمان را دریافت کند و پیکر عزیز خود را بدون مانع تحویل بگیرد. انجام معاینه پزشکی مستقل نیز برای روشنشدن علت مرگ و مسئولیت مقامهای زندان ضروری است.
قطع تمام تماسها و ملاقاتها
از آغاز شیوع بیماری، تماس تلفنی و ملاقات زندانیان با خانوادهها قطع شده است. زندانیان بیمار امکان اطلاعدادن درباره وضعیت خود را ندارند و خانوادهها نیز نمیتوانند از طریق ملاقات یا تماس تلفنی از سلامت آنان مطمئن شوند.
قطع ارتباط گسترده، بهویژه در جریان یک بحران درمانی، فشار روانی مضاعفی بر زندانیان و خانوادههایشان وارد میکند. مسئولان زندان میتوانند در صورت ضرورت بهداشتی، ملاقات حضوری را بهطور موقت محدود کنند؛ اما موظفاند راههای جایگزین مانند تماس تلفنی منظم و ارتباط تصویری را فراهم آورند.
براساس اطلاعات رسیده، امکانات درمانی لازم برای کنترل بیماری در زندان وجود ندارد و با وجود وخامت وضعیت زندانیان، با مرخصی درمانی آنان نیز مخالفت میشود. نگهداری بیماران در محیط متراکم زندان بدون دسترسی به درمان کافی، سلامت دیگر زندانیان را نیز در معرض خطر قرار میدهد.
سکوت مسئولان در برابر بحران زندان دستگرد اصفهان
هیچیک از مقامهای سیاسی، اجرایی و امنیتی استان اصفهان و همچنین مسئولان زندان و دادگستری استان درباره دامنه شیوع بیماری، تعداد مبتلایان، شمار افراد بستری و موارد مرگ پاسخ روشنی ارائه نکردهاند.
این سکوت در حالی ادامه دارد که مدیریت زندان، سازمان زندانها، دادگستری استان و دانشگاه علوم پزشکی اصفهان باید درباره اقدامات انجامشده برای کنترل بیماری، درمان زندانیان و حفاظت از کارکنان و خانوادههای مراجعهکننده توضیح دهند.
انتشار فهرست افراد بستری، اعلام آمار دقیق مبتلایان و جانباختگان، تحویل اجساد، اعزام بیماران بدحال به مراکز درمانی و فراهمکردن امکان تماس با خانوادهها از فوریترین اقداماتی است که باید انجام شود.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- مستند حقوقی؛ بررسی کارنامه محمدمهدی شهمیرزادی؛ قاضی و رئیس شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران
- اعدام قائم حسینی در زندان دستگرد؛ پنجمین اعدام پرونده میدان علیخانی
- اعدام مجید آدینه، بازداشتشده اعتراضات سراسری ۱۴۰۴؛ پروندهای با ابهامات گسترده
بررسی حقوقی وضعیت زندان دستگرد اصفهان براساس قوانین داخلی
قوانین دیکتاتوری حاکم بر ایران در سالهای گذشته بارها به دلیل مغایرت با موازین حقوق بشر و محدودکردن حقوق زندانیان مورد انتقاد قرار گرفتهاند. بررسی وضعیت زندان دستگرد اصفهان براساس قوانین داخلی به معنای تأیید این قوانین نیست؛ هدف، نشاندادن مواردی است که حتی همین قوانین نیز توسط مسئولان رعایت نشدهاند.
ابهامات حقوقی
مهمترین ابهامات شامل نبود امکانات لازم برای کنترل بیماری، تأخیر در اعزام بیماران، مخالفت با مرخصی درمانی، قطع تماس و ملاقات، اعلامنکردن آمار فوتشدگان و تحویلندادن اجساد به خانوادههاست.
مواد قانونی مرتبط
- اصل ۲۲ قانون اساسی؛ جان و حقوق اشخاص را از تعرض مصون میداند.
- اصل ۲۹ قانون اساسی؛ برخورداری از خدمات بهداشتی و درمانی را حقی همگانی معرفی میکند.
- اصل ۳۹ قانون اساسی؛ هتک حرمت افراد زندانی را ممنوع میداند.
- آییننامه اجرایی سازمان زندانها؛ مسئولان را موظف به حفظ سلامت، تأمین بهداشت، درمان بیماران و پیشگیری از گسترش بیماری میکند.
موارد نقض قانون
- فراهمنکردن امکانات کافی برای پیشگیری و درمان؛
- مخالفت با مرخصی درمانی زندانیان بیمار؛
- قطع کامل تماس و ملاقات بدون ایجاد راه ارتباطی جایگزین؛
- بیاطلاع نگهداشتن خانوادههای زندانیان بستری؛
- اعلامنکردن آمار جانباختگان و تحویلندادن اجساد؛
- پاسخگو نبودن مسئولان درباره ابعاد بحران.
بررسی موضوع از منظر حقوق بشر
مواد ۶ و ۱۰ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی بر حفاظت از حق حیات و رفتار انسانی با افراد محروم از آزادی تأکید دارند. ماده ۱۲ میثاق حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی نیز حق برخورداری از بالاترین استاندارد قابلدستیابی سلامت را به رسمیت میشناسد.
قواعد نلسون ماندلا تصریح میکند که زندانیان باید همان استاندارد مراقبت درمانی موجود در جامعه را دریافت کنند و تصمیمهای پزشکی نباید تحت تأثیر ملاحظات امنیتی یا انضباطی قرار گیرد.
ادامه نگهداری زندانیان بیمار در محیط متراکم، نبود درمان کافی، قطع ارتباط با خانواده و پنهانکردن آمار مرگ، مسئولیت مستقیم رئیس زندان دستگرد اصفهان، مسئولان سازمان زندانها و مقامهای قضایی استان اصفهان را برجسته میکند.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک