زندانی سیاسی علی دهانی، اعدام در ۲۵ فروردین‌ماه ۱۴۰۴ در زندان مرکزی زاهدان
نام و نام خانوادگی: علی دهانی
محل تولد: سیب‌سوران
ساکن: سیب سوران
تاریخ تولد: ۱۳۸۲
تحصیلات :
تاریخ آخرین بازداشت: ۱۵ آبان ۱۴۰۱
اتهامات: محاربه، قتل ۴ مامور نیروی انتظامی
محل زندان: مرکزی زاهدان
محکومیت: اعدام
تاریخ اعدام: ۲۵ فروردین ۱۴۰۴
اعدام زندانی سیاسی علی دهانی
روز دوشنبه ۲۵ فروردین ۱۴۰۴، حکم اعدام علی دهانی، سرباز وظیفه بلوچ، در زندان مرکزی زاهدان به اجرا درآمد. این اعدام در پی یک روند قضایی مشکوک و همراه با شکنجه‌های شدید روحی و جسمی علی دهانی، به اتهام قتل چهار پرسنل نیروی انتظامی بوده است.
بازداشت و اتهام جنجالی پس از «جمعه‌های خونین زاهدان و خاش»
علی دهانی، ۲۲ ساله، فرزند بهمن، اهل و ساکن شهرستان سیب و سوران در استان سیستان و بلوچستان، در زمان بازداشت تنها ۱۸ سال داشت. او بیش از یک سال از دوران سربازی‌اش را در پاسگاه کاسکین شهرستان بمپور سپری کرده بود. پس از حمله‌ای مسلحانه به این پاسگاه و کشته شدن چهار تن از پرسنل انتظامی در تاریخ ۱۵ آبان ۱۴۰۱، دهانی توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد. این اتفاق تنها چند هفته پس از جمعه‌های خونین زاهدان و خاش رخ داد؛ رخدادهایی که به کشته و زخمی شدن ده‌ها معترض منجر شده بود.
سناریوی امنیتی و اعترافات علی دهانی زیر شکنجه
منابع محلی بارها اعلام کرده بودند که علی دهانی، در جریان بازجویی‌ها توسط مأموران اداره اطلاعات و پلیس آگاهی زاهدان تحت شدیدترین شکنجه‌های فیزیکی و روانی قرار گرفته تا به قتل پرسنل پاسگاه اعتراف کند. با وجود رد این اتهامات از سوی وی در دادگاه و اعلام اینکه تمام اعترافات تحت فشار و شکنجه صورت گرفته‌اند، قاضی پرونده بدون توجه به این دفاعیات، حکم اعدام را صادر کرد.
گزارش‌های رسیده نشان می‌دهند که پس از بازداشت، دهانی ابتدا به بازداشتگاه‌های امنیتی منتقل شد و سپس برای تحمل حبس در بند ۹ زندان مرکزی زاهدان قرار گرفت. در این بند، به دستور فردی به نام «سیاسر» رئیس بند، بارها مورد ضرب‌وشتم شدید قرار گرفت و نهایتاً به زیرزمین بند، که به‌عنوان محل شکنجه زندانیان شناخته می‌شود، منتقل شد.
شرایط بازداشت غیرانسانی و شکنجه‌های مکرر
دهانی در طول دوران حبس خود بارها از شرایط غیرانسانی بند ۹ شکایت کرده بود. بنا به گزارش‌ها، او به دلیل اعتراض به آزار و اذیت‌های زندان‌بانان، به زیرزمین منتقل شده و در آنجا تحت شکنجه شدید جسمی و روانی قرار گرفته است. او حتی در مواردی از تمایل خود به خودکشی سخن گفته بود، نشانه‌ای از شکنندگی وضعیت روحی و روانی‌اش.
یکی از مهم‌ترین نکات پرونده دهانی، نحوه‌ی بازداشت و تحقیقات پس از حمله به پاسگاه کاسکین است. برخی منابع آگاه گفته‌اند که پس از اعلام وقوع این حمله، فرماندهی انتظامی شهرستان بمپور در یک اقدام عجولانه و بدون بررسی‌های لازم، علی دهانی را به‌عنوان متهم اصلی معرفی کرد، در حالی که هیچ مدرک معتبری مبنی بر نقش او در این حمله ارائه نشده بود.
سؤالات بی‌پاسخ درباره پرونده علی دهانی
۱. چگونه ممکن است یک سرباز وظیفه تنها، بدون همراهی یا پشتیبانی، موفق به قتل چهار نیروی مسلح و در آماده‌باش شود؟
۲. چرا مدارک پزشکی مربوط به آثار شکنجه‌های جسمی و روانی در پرونده نادیده گرفته شدند؟
۳. چرا دادگاه به شهادت علی دهانی درباره اخذ اعترافات تحت شکنجه توجهی نکرد؟
پاسخ به این پرسش‌ها، در فضایی شفاف و با رعایت اصول حقوق بشر، می‌توانست مسیر پرونده را به‌گونه‌ای دیگر رقم بزند.
گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- الله‌کرم عزیزی و نقش او در موج اعدام‌ها؛ ۱۰ زندانی سیاسی در کمتر از ۱۰ روز در زندان قزلحصار اعدام شدند
- افشای قاسم صحرایی، ماموری که از شکنجه و کتک زدن زندانیان لذت می‌برد + ویدئو – به روز شده در ۲۱ فروردین‌ماه ۱۴۰۵
- زندان قزلحصار؛ نقش حسن قبادی و قاسم صحرایی در انتقال و اعدام ۶ زندانی سیاسی
- روایت و شهادت زندانیان سیاسی بازمانده از «شنبه خونین قزلحصار»؛ به روز شده ۲۰ فروردین ۱۴۰۵
- حسن قبادی؛ هدایت عملیات سرکوب و اعدام ۶ زندانی سیاسی در قزلحصار
- مرگ سیدحسین موسوی تبریزی؛ قاضی مرگ دهه ۶۰، مدعی اصلاحات دهه ۸۰ + فایل صوتی
- صدور حکم اعدام برای چهار معترض؛ ابهامات حقوقی و نقش قاضی ایمان افشاری در مرکز توجه
- محسنی اژه‌ای زیر ذره‌بین؛ از بازجویی و شکنجه تا ریاست قوه قضاییه | کارنامه سیاه یک قاضی مرگ
- اعدام مخفیانه حامد ولیدی و نیما شاهی؛ تشدید احکام شتابزده در سایه فضای جنگی
- اعدام امیرعلی میرجعفری از بازداشت شدگان اعتراضات سراسری دیماه
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک