دو زندانی سیاسی حامد ولیدی و نیما شاهی بدون اطلاع خانواده و وکیل اعدام شدند؛ گزارش‌ها از افزایش اعدام‌ها با اتهامات امنیتی و بدون طی روند قانونی حکایت دارد
کانون حقوق بشر ایران، دوشنبه ۳۱ فروردین‌ماه ۱۴۰۵ – بامداد امروز، حامد ولیدی و نیما شاهی، دو زندانی سیاسی محکوم به اعدام، به‌صورت مخفیانه و بدون اطلاع خانواده و وکیل اعدام شدند. این دو زندانی سیاسی از اعضای مجاهدین خلق بودند. اعدام آنها در حالی است که گزارش‌ها از شتابزده بودن روند اجرای احکام و افزایش اعدام‌ها در فضای امنیتی و جنگی خبر می‌دهد.
جزئیات اعدام حامد ولیدی و نیما شاهی چه بود؟
بر اساس گزارش منتشرشده، این دو زندانی سیاسی بامداد امروز اعدام شدند، اما محل اجرای حکم اعلام نشده است. این اعدام‌ها در شرایطی صورت گرفت که پیش‌تر، در تاریخ ۳۰ فروردین ۱۴۰۵، این دو نفر از زندان مرکزی کرج به مکان نامعلومی منتقل شده بودند.
این انتقال در همان زمان نگرانی‌ها درباره اجرای قریب‌الوقوع حکم اعدام را افزایش داده بود. با این حال، اجرای حکم بدون اطلاع قبلی به خانواده و وکلای آنان انجام شد؛ موضوعی که به‌عنوان یکی از موارد نقض جدی حقوق متهمان مطرح شده است.
چرا این اعدام‌ها شتابزده و خارج از روند قانونی توصیف می‌شود؟
گزارش‌ها نشان می‌دهد که اعدام حامد ولیدی و نیما شاهی بدون طی کامل مراحل قانونی و در شرایطی مبهم انجام شده است. منابع حقوق بشری تأکید دارند که ریل قانونی در این پرونده رعایت نشده و اجرای حکم با شتاب صورت گرفته است.
همچنین عدم اطلاع‌رسانی به خانواده و وکیل پیش از اجرای حکم، از جمله مواردی است که به نگرانی‌ها درباره روند رسیدگی به این پرونده افزوده است. این نوع اجرای احکام، شفافیت و پاسخگویی را به‌طور جدی زیر سؤال می‌برد.
جزئیات پرونده این دو زندانی سیاسی چیست؟
حامد ولیدی، متولد ۱۳۵۹ از کرمانشاه و ساکن اصفهان، مهندس عمران و دارای یک فرزند دختر بود. نیما شاهی نیز متولد ۱۳۶۶، اهل تهران و ساکن کرج، به‌عنوان کارگر فنی فعالیت داشت.
این دو نفر در اوایل مهرماه ۱۴۰۴ توسط شعبه سوم دادگاه انقلاب کرج به اتهاماتی از جمله «محاربه»، «عضویت در گروه مجرمانه» و «تبلیغ علیه نظام» به اعدام محکوم شدند. در گزارش‌های رسمی، ارتباط با سازمان مجاهدین خلق به‌عنوان یکی از محورهای اتهامی ذکر شده است.
بر اساس اطلاعات موجود، این دو زندانی در دوران بازداشت برای اخذ اعترافات اجباری تحت فشار و شکنجه قرار گرفته‌اند؛ موضوعی که بر ابهامات پرونده افزوده است.
گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- الله‌کرم عزیزی و نقش او در موج اعدام‌ها؛ ۱۰ زندانی سیاسی در کمتر از ۱۰ روز در زندان قزلحصار اعدام شدند
- افشای قاسم صحرایی، ماموری که از شکنجه و کتک زدن زندانیان لذت می‌برد + ویدئو – به روز شده در ۲۱ فروردین‌ماه ۱۴۰۵
- زندان قزلحصار؛ نقش حسن قبادی و قاسم صحرایی در انتقال و اعدام ۶ زندانی سیاسی
- روایت و شهادت زندانیان سیاسی بازمانده از «شنبه خونین قزلحصار»؛ به روز شده ۲۰ فروردین ۱۴۰۵
- حسن قبادی؛ هدایت عملیات سرکوب و اعدام ۶ زندانی سیاسی در قزلحصار
- مرگ سیدحسین موسوی تبریزی؛ قاضی مرگ دهه ۶۰، مدعی اصلاحات دهه ۸۰ + فایل صوتی
- صدور حکم اعدام برای چهار معترض؛ ابهامات حقوقی و نقش قاضی ایمان افشاری در مرکز توجه
- محسنی اژه‌ای زیر ذره‌بین؛ از بازجویی و شکنجه تا ریاست قوه قضاییه | کارنامه سیاه یک قاضی مرگ
آیا الگوی اعدام‌ها در شرایط جنگی تغییر کرده است؟
گزارش‌ها حاکی از آن است که پس از آغاز شرایط جنگی، روند برخورد با معترضان و مخالفان سیاسی تغییر کرده است. در حالی که پیش‌تر اتهاماتی مانند «اخلال در نظم عمومی» مطرح می‌شد، اکنون افراد با اتهاماتی چون «جاسوسی» و «ارتباط با اسرائیل» مواجه می‌شوند.
این تغییر در ادبیات اتهامی، به‌گفته ناظران، زمینه را برای صدور و اجرای احکام سنگین‌تر، از جمله اعدام، فراهم کرده است. در این چارچوب، فضای جنگی به‌عنوان عاملی برای تشدید اقدامات امنیتی مورد استفاده قرار گرفته است.
افزایش تعداد اعدام‌ها و نگرانی‌ها از تداوم این روند
بر اساس گزارش‌ها، از ابتدای فروردین‌ماه سال جاری تاکنون، دست‌کم ۱۲ زندانی سیاسی اعدام شده‌اند. این افزایش چشمگیر، نگرانی‌ها درباره تداوم این روند را افزایش داده است.
ناظران معتقدند که این اعدام‌ها در شرایطی صورت می‌گیرد که حاکمیت از احتمال آغاز دوباره اعتراضات سراسری هراس دارد. در چنین فضایی، استفاده از مجازات‌های سنگین می‌تواند به‌عنوان ابزاری برای کنترل و ایجاد بازدارندگی مورد استفاده قرار گیرد.
آیا اعدام‌ها بخشی از سیاست سرکوب گسترده‌تر است؟
تحلیل‌گران بر این باورند که افزایش اعدام‌ها، به‌ویژه در شرایط جنگی، می‌تواند بخشی از یک سیاست گسترده‌تر برای سرکوب مخالفان باشد. در این چارچوب، استفاده از اتهامات امنیتی و اجرای سریع احکام، به‌عنوان ابزاری برای ایجاد فضای رعب در جامعه عمل می‌کند.
همزمان، تمرکز افکار عمومی بر تحولات جنگی، می‌تواند توجه‌ها را از این اقدامات منحرف کند. این وضعیت به‌گفته ناظران، امکان اجرای سیاست‌های سخت‌گیرانه‌تر را فراهم کرده است.
نقض گسترده حقوق متهمان در اعدام‌های شتابزده
اعدام حامد ولیدی و نیما شاهی در شرایطی که بدون اطلاع خانواده و وکیل و بدون طی کامل روند قانونی انجام شده، نشان‌دهنده نقض جدی اصول بنیادین حقوق بشر است.
مواد نقض‌شده:
نقض حق حیات – ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
اجرای حکم اعدام در شرایطی مبهم و بدون رعایت اصول دادرسی عادلانه، حق بنیادین حیات را نقض می‌کند.
نقض منع شکنجه – ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
گزارش‌ها از اعمال شکنجه برای اخذ اعترافات اجباری حکایت دارد که مصداق رفتار غیرانسانی است.
نقض حق دادرسی عادلانه – ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
عدم اطلاع‌رسانی به خانواده و وکیل و اجرای شتابزده حکم، روند دادرسی عادلانه را مخدوش می‌کند.
نقض کرامت انسانی – ماده ۱ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
اجرای مخفیانه احکام و رفتار غیرشفاف با متهمان، کرامت انسانی آنان را به‌طور جدی زیر سؤال می‌برد.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک