روحالله کرکی، زندانی سیاسی اهل اندیمشک، پس از ماهها بازداشت و نگهداری در زندان شیبان اهواز با حکم اعدام مواجه شده است؛ خانواده او میگویند روند رسیدگی به پرونده در فضایی کاملاً امنیتی و غیرشفاف انجام شده و وی در دوران بازداشت تحت شکنجه و فشار برای اعتراف اجباری قرار داشته است
کانون حقوق بشر ایران، دوشنبه ۴ خردادماه ۱۴۰۵ – قوه قضاییه دیکتاتوری حاکم برای روحالله کرکی، زندانی سیاسی اهل اندیمشک، حکم اعدام صادر کرده است. این زندانی سیاسی که از مردادماه ۱۴۰۴ در بازداشت بهسر میبرد، با اتهامهایی چون «انتشار اسناد محرمانه» و «اقدام علیه امنیت ملی» روبهرو شده است. فعالان حقوق بشر میگویند پرونده روحالله کرکی از ابتدا در فضایی امنیتی و تحت نفوذ نهادهای اطلاعاتی شکل گرفته و روند بازداشت، بازجویی و رسیدگی قضایی او با نقض گسترده حقوق متهمان سیاسی همراه بوده است.
ارجاع پرونده به دادگاه پس از ماهها بازداشت
پرونده روحالله کرکی پس از ماهها بازداشت و نگهداری در زندان شیبان اهواز، با صدور کیفرخواست از سوی شعبه ۹ اظهارنظر دادسرای عمومی و انقلاب اهواز به دادگاه کیفری ۲ این شهر ارجاع شده بود. اکنون گزارشها حاکی از آن است که قوه قضاییه برای این زندانی سیاسی حکم اعدام صادر کرده است.
اتهامهای مطرحشده علیه روحالله کرکی شامل «انتشار و افشای اسناد محرمانه» و «اقدام علیه امنیت ملی» عنوان شده است. فعالان حقوق بشر میگویند استفاده از اتهامهای کلی و امنیتی علیه مخالفان سیاسی، در سالهای اخیر به یکی از ابزارهای اصلی دستگاه قضایی و امنیتی تبدیل شده است.
به گفته این فعالان، در بسیاری از این پروندهها مستندات شفاف و قابلدفاع ارائه نمیشود و روند رسیدگی در فضایی غیرعلنی و امنیتی پیش میرود.
بازداشت خشونتآمیز در مقابل دختر خردسال
روحالله کرکی، متولد ۱۳۵۷، کارشناس معماری و از کارکنان شرکت «دریموند برق فشار قوی» است. او روز سهشنبه ۱۴ مردادماه ۱۴۰۴ زمانی که همراه دختر خردسالش قصد خروج از منزل را داشت، توسط نیروهای امنیتی لباسشخصی بازداشت شد.
به گفته شاهدان، مأموران امنیتی بدون ارائه حکم قضایی و با خشونت اقدام به بازداشت او کردند.
منابع نزدیک به خانواده میگویند دختر خردسال روحالله کرکی در حالی که بهشدت وحشتزده و گریان بوده، خبر بازداشت پدرش را به دیگر اعضای خانواده اطلاع داده است. فعالان حقوق بشر میگویند بازداشتهای خشونتآمیز و بدون حکم قضایی، بهویژه در پروندههای امنیتی، طی سالهای اخیر به رویهای رایج تبدیل شده است.
انتقال به خانه امن وزارت اطلاعات
بر اساس گزارشهای منتشرشده، روحالله کرکی پس از بازداشت به یکی از خانههای امن وزارت اطلاعات در اهواز منتقل شد. منابع مطلع میگویند او در این محل تحت بازجوییهای طولانی و فشارهای شدید امنیتی قرار داشته است. به گفته نزدیکان خانواده، بازجویان تلاش کردهاند با تهدید، فشار روانی و شکنجه، او را وادار به پذیرش اتهامهای امنیتی و اعترافات اجباری کنند.
خانواده روحالله کرکی اعلام کردهاند زمانی که او به زندان شیبان اهواز منتقل شد، آثار شکنجه و ضربوشتم بر بدنش مشهود بوده است. فعالان حقوق بشر هشدار میدهند که در بسیاری از پروندههای سیاسی، اعترافات اخذشده تحت فشار و شکنجه، بعداً بهعنوان مستند قضایی مورد استفاده قرار میگیرد.
نگرانی از روند دادرسی غیرشفاف
خانواده روحالله کرکی میگویند روند رسیدگی به پرونده او از ابتدا در فضایی کاملاً امنیتی و غیرشفاف انجام شده است. به گفته آنان، اطلاعات محدودی درباره روند بازپرسی، جلسات دادگاه و نحوه صدور حکم در اختیار خانواده قرار گرفته و امکان پیگیری آزادانه پرونده وجود نداشته است.
فعالان حقوق بشر میگویند در پروندههای سیاسی و امنیتی، نهادهای اطلاعاتی نقش تعیینکنندهای در روند پرونده دارند و دادگاهها اغلب تحت نفوذ مستقیم ضابطان امنیتی عمل میکنند. به گفته این فعالان، متهمان چنین پروندههایی معمولاً از دسترسی آزاد به وکیل مستقل محروم میشوند و روند دادرسی بدون رعایت استانداردهای دادرسی عادلانه پیش میرود.
زندان شیبان و وضعیت زندانیان سیاسی
روحالله کرکی در ماههای گذشته در زندان شیبان اهواز نگهداری میشد؛ زندانی که بارها به دلیل وضعیت نامناسب نگهداری زندانیان، کمبود امکانات درمانی و فشار بر زندانیان سیاسی مورد انتقاد نهادهای حقوق بشری قرار گرفته است.
زندانیان سیاسی در شیبان بارها از فشارهای امنیتی، محدودیت تماس با خانواده و محرومیت از حقوق اولیه خبر دادهاند.
فعالان حقوق بشر میگویند انتقال زندانیان سیاسی به بندهای امنیتی و محدود کردن ارتباط آنان با بیرون از زندان، بخشی از سیاست اعمال فشار و کنترل روانی بر زندانیان است.
استفاده از اتهامهای امنیتی برای سرکوب مخالفان
پرونده روحالله کرکی در شرایطی مطرح شده که طی سالهای اخیر شمار زیادی از فعالان سیاسی، مدنی و بازداشتشدگان اعتراضات با اتهامهایی چون «اقدام علیه امنیت ملی»، «همکاری با گروههای مخالف» و «افساد فیالارض» روبهرو شدهاند.
ناظران حقوقی میگویند استفاده گسترده از این عناوین کیفری، به دستگاه قضایی امکان میدهد تا برای مخالفان سیاسی احکام سنگین، از جمله اعدام، صادر کند. به گفته این ناظران، ابهام در تعریف این اتهامها و نبود شفافیت در روند رسیدگی، امنیت قضایی متهمان را بهشدت تضعیف کرده است.
نقض حقوق بشر؛ شکنجه، اعتراف اجباری و حکم اعدام
پرونده روحالله کرکی از سوی نهادهای حقوق بشری نمونهای از نقض گسترده حقوق زندانیان سیاسی در ایران توصیف شده است.
مواد نقضشده:
نقض ممنوعیت شکنجه – ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
گزارشهای مربوط به شکنجه، فشار روانی و ضربوشتم روحالله کرکی در دوران بازداشت، مصداق رفتار غیرانسانی و شکنجه است.
نقض حق دادرسی عادلانه – ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
رسیدگی غیرشفاف و امنیتی به پرونده، اصول دادرسی عادلانه را نقض میکند.
نقض حق آزادی و امنیت فردی – ماده ۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
بازداشت بدون ارائه حکم قضایی و نگهداری طولانیمدت در خانه امن وزارت اطلاعات، مصداق بازداشت خودسرانه است.
نقض حق حیات – ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
صدور حکم اعدام بر پایه اتهامهای امنیتی و در روندی همراه با شکنجه و اعتراف اجباری، ناقض حق بنیادین حیات است.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post