تحلیلگران همچنین معتقدند که افزایش تعداد اعدامها، بخشی از تلاش حاکمیت برای پیشگیری از شکلگیری موجهای اعتراضی جدید است؛ موجهایی که پس از سال ۱۴۰۱ به یکی از جدیترین چالشهای ساختاری دیکتاتوری مذهبی تبدیل شد
کانون حقوق بشر ایران، پنجشنبه ۶ آذرماه ۱۴۰۴ – آمارهای گردآوریشده توسط کانون حقوق بشر ایران، نشان میدهد که در آبانماه ۱۴۰۴، دستکم ۳۱۱ مورد اعدام در زندانها و نقاط مختلف زیر کنترل دیکتاتوری مذهبی انجام شده که بالاترین رقم ثبتشده در چهار دهه اخیر است. منابع تأکید میکنند این عدد تنها بخش اعلامشده واقعیت است و شمار زیادی از اعدامها بدون اطلاعرسانی رسمی اجرا میشوند.
جهش کمسابقه آمار اعدام؛ افزایش چندبرابری در چهار سال گذشته
تحلیل دادههای ثبتشده نشان میدهد روند اجرای احکام مرگ از سوی حاکمیت، در طول سالهای اخیر با شیبی رو به افزایش همراه بوده و آبان ۱۴۰۴ نقطه اوج جدیدی را ثبت کرده است. مقایسه آماری نشان میدهد:
- آبان ۱۴۰۱: ۴۶ اعدام
- آبان ۱۴۰۲: ۱۰۶ اعدام
- آبان ۱۴۰۳: ۱۵۵ اعدام
- آبان ۱۴۰۴: ۳۱۱ اعدام
اعداد نشان میدهد که تنها در فاصله چهار سال، میزان اجرای حکم مرگ بیش از شش برابر شده است. این رشد شدید، از فعالشدن دوباره چرخه سرکوب درونی حکمرانی و استفاده گسترده از ابزار اعدام بهعنوان بخشی از ساختار کنترل اجتماعی خبر میدهد.
نهادهای مستقل حقوق بشری میگویند رقم واقعی برای آبان ۱۴۰۴ ۳۱۱ نفر است؛ زیرا شمار زیادی از اعدامها بهصورت مخفیانه انجام میشود و هرگز در رسانههای وابسته به حاکمیت ثبت نمیگردد.
ترکیب اعدامشدگان؛ زنان، اقلیتها و اتباع خارجی
بررسی جزئیات نشان میدهد در میان اعدامهای ثبتشده، طیف گستردهای از زندانیان از زنان تا اقلیتهای قومی و اتباع غیرایرانی حضور دارند؛ نشانهای از گسترش دامنه اجرای احکام مرگ در زندانها و ملأعام.
بر اساس دادههای جمعآوریشده:
- ۸ زن
- ۷ زندانی بلوچ
- ۱۲ زندانی کرد
- ۷ زندانی تبعه افغانستان
اعدام شدهاند.
این ترکیب نشان میدهد که دستگاه قضایی وابسته به حاکمیت، بر گروههایی تمرکز داشته که غالباً در معرض تبعیض ساختاری قرار دارند.
اسامی زنان اعدامشده
۱. نرگس احمدی– اعدام در ۳ آبان ۱۴۰۴ در زندان مرکزی قم، به اتهام قتل
۲. محبوبه جلالی – ۳۸ ساله، اعدام در ۳ آبان ۱۴۰۴ در زندان مرکزی رشت، به اتهام مواد مخدر
۳. کتایون شمسی – اعدام در ۷ آبان ۱۴۰۴ در زندان مرکزی مشهد، به اتهام قتل
۴. میترا زمانی – اعدام در ۱۰ آبان ۱۴۰۴ در زندان مرکزی خرمآباد، به اتهام قتل
۵. کبری رضایی – اعـدام در ۱۳ آبان ۱۴۰۴ در زندان مرکزی یزد، به اتهام مواد مخدر
۶. زهرا میرغفاری – ۴۳ ساله، اعـدام در ۱۷ آبان ۱۴۰۴ در زندان مرکزی تبریز، به اتهام مواد مخدر
۷. قمری عباسزاده – ۲۹ ساله، اعـدام در ۲۲ آبان ۱۴۰۴ در زندان مرکزی ساری، به اتهام قتل
۸. شوکت ویسی – اعـدام در ۲۵ آبان ۱۴۰۴ در زندان دامغان، به اتهام مواد مخدر
اعـدام در ملأعام
محمود انصاری – اعـدام در ۲۰ آبان ۱۴۰۴ (۱۱ نوامبر ۲۰۲۵) در ملأعام در یاسوج، به اتهام قتل اعـدام شد.
- اعدام ۲۶ زندانی از جمله یک زن در شیراز، قزلحصار کرج، رشت، بجنورد، وکیلآباد، اصفهان، اسفراین، قزوین، زنجان، گرگان، خرمآباد، بیرجند و مراغه
- تشدید فشار و محرومیت بر زنان زندانی سیاسی در زندان اوین؛ شرایط سخت، کمبود خدمات و نگرانیهای فزاینده
- اعتصاب غذا و دارو، قطع تماس و انتقال پریسا کمالی به قرنطینه در زندان یزد
محلهای اجرای حکم
بیشترین اعـدامها در زندانهای قزلحصار کرج، عادلآباد شیراز و دستگرد اصفهان انجام شده است.
سن اعـدامشدگان بین ۲۱ تا ۶۲ سال بوده است.
فهرست زندانهایی که در آن اعـدام ثبت شده، بسیار گسترده است و شامل زندانهای مرکزی همدان، مرکزی قم، مرکزی خرم آباد، مرکزی رشت، مرکزی اصفهان، مرکزی زاهدان، مرکزی اراک، مرکزی شیراز، مرکزی کرج، مرکزی زنجان، مرکزی یاسوج، مرکزی یزد، مرکزی قزوین، مرکزی سمنان، مرکزی سنندج، مرکزی گرگان، مرکزی ساری، مرکزی بجنورد، مرکزی کرمان، مرکزی رشت، مرکزی کرمانشاه،
مرکزی بجنورد، مرکزی تبریز، مرکزی ایلام، مرکزی بندرعباس، مرکزی ارومیه، مرکزی تبریز، مرکزی اردبیل، مرکزی بوشهر، مرکزی شهرکرد، دزفول، شاهرود، درود، بم، الیگودرز، اسفراین، کاشان، بروجرد، نهاوند، ملایر، سپیدار، مهاباد، گنبدکاووس، تایباد، بافت، قزلحصار، سبزوار، میناب، جیرفت، بوکان، نیشابور، برازجان، اندیمشک، خواف، ساوه، دامغان، چابهار، کاشمر، بهبهان، سلماس، فردوس، مراغه، ماهشهر و قوچان میباشد.
چرا اعـدامها با شتاب بالا اجرا میشوند؟
کارشناسان حوزه حقوق بشر و تحلیلگران سیاسی میگویند افزایش کمسابقه اعـدام در ماههای اخیر، با وضعیت شکننده داخلی دیکتاتوری مذهبی مرتبط است.
چند عامل در این میان برجسته است:
۱. فشارهای اقتصادی شدید بر جامعه
۲. انباشت نارضایتی اجتماعی پس از اعتراضات سالهای گذشته
۳. انزوای بینالمللی حاکمیت
۴. بحران مشروعیت سیاسی
در چنین شرایطی، دستگاه امنیتی-قضایی زیر نظر حاکمیت، اجرای اعـدام را بهعنوان ابزار بازدارنده و راهی برای ایجاد رعب و کنترل اجتماعی بهکار میگیرد. با این حال شواهد نشان میدهد که اثرگذاری این سیاستها کاهش یافته و جامعه دیگر نسبت به این حجم از سرکوب واکنش منفعلانه ندارد.
تحلیلگران همچنین معتقدند که افزایش تعداد اعـدامها، بخشی از تلاش حاکمیت برای پیشگیری از شکلگیری موجهای اعتراضی جدید است؛ موجهایی که پس از سال ۱۴۰۱ به یکی از جدیترین چالشهای ساختاری دیکتاتوری مذهبی تبدیل شد.
نقض اصول بنیادین حقوق بشر در روند اجرای اعـدامها
اجرای گسترده و فزاینده اعـدامها در آبان ۱۴۰۴ نقض مستقیم استانداردهای بینالمللی حقوق بشر است.
مواد نقضشده:
- ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر — حق حیات:
اجرای صدها اعـدام در یک ماه، بهویژه در غیاب دادرسی عادلانه، نقض آشکار حق بنیادی حیات است. - ماده ۵ — منع شکنجه و رفتارهای ظالمانه:
بسیاری از متهمان پیش از ثبت حکم، تحت فشار، تهدید یا بازجوییهای خشن قرار میگیرند و گزارشهای متعددی از اعترافات اجباری وجود دارد. - ماده ۱۰ — حق دادرسی عادلانه:
دسترسی محدود به وکیل، جلسات دادرسی کوتاه، و عدم امکان دفاع مؤثر، از موارد متداول در پروندههای منجر به اعـدام است. - ماده ۷ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی — منع اجبار:
استفاده از اعترافات تحت فشار در صدور حکم اعـدام، نقض این ماده است. - ماده ۱۴ — دادرسی عادلانه و علنی:
بسیاری از جلسات دادگاه در پشت درهای بسته برگزار میشود و متهمان امکان ارائه دفاع مؤثر ندارند.
با ارسال هرگونه اطلاعات در این زمینه به ما کمک کنید تا صدای زندانیان باشیم
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post