با انتقال پنج زندانی سیاسی محکوم به اعدام به سلول انفرادی و اجرای اعدام چهار زندانی دیگر در روزهای اخیر، نگرانیها درباره موج جدید اعدامها افزایش یافته است
کانون حقوق بشر ایران، سهشنبه ۱۱ فروردینماه ۱۴۰۵ – بامداد سهشنبه ۱۱ فروردین ماه محمدامین بیگلری، شاهین واحدپرست کلور، ابوالفضل صالحی سیاوشانی، امیرحسین حاتمی و علی فهیم، پنج زندانی سیاسی محکوم به اعدام، به سلول انفرادی در زندان قزلحصار منتقل شدهاند. این انتقال پس از اعدام چهار زندانی سیاسی بابک علیپور، پویا قبادی، اکبر دانشورکار و محمد تقوی در دو روز اخیر صورت گرفته و نگرانیها درباره اجرای احکام اعدام این زندانیان را افزایش داده است.
چرا انتقال زندانیان به انفرادی میتواند نشانه اجرای اعدام باشد؟
انتقال زندانیان محکوم به اعدام به سلول انفرادی معمولاً یکی از مراحل پیش از اجرای حکم اعدام محسوب میشود. بر اساس گزارشهای دریافتی، این پنج زندانی سیاسی به سلولهای انفرادی واحد سه اندرزگاه ۳۵ زندان قزلحصار کرج منتقل شدهاند. این انتقال پس از آن صورت گرفت که در روزهای اخیر چند زندانی سیاسی دیگر پس از انتقال از بند عمومی، اعدام شدند.
شامگاه یکشنبه هفته جاری، تعداد زیادی از زندانیان سیاسی زندان قزلحصار به نقطه نامعلومی منتقل شدند. در میان این افراد، زندانیان سیاسی محکوم به اعدام نیز حضور داشتند. تنها ساعاتی پس از این جابهجایی، حکم اعدام اکبر دانشورکار و سید محمد تقویسنگدهی اجرا شد و روز بعد نیز بابک علیپور و پویا قبادی اعدام شدند.
جزئیات پرونده پنج زندانی سیاسی محکوم به اعدام
این پنج زندانی سیاسی در پروندهای مربوط به آتشسوزی یک پایگاه بسیج در جریان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ بازداشت و محاکمه شدند. پرونده آنان در شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی ابوالقاسم صلواتی بررسی و در تاریخ ۱۸ بهمن ۱۴۰۴ برای آنان حکم اعدام صادر شد.
به گفته یکی از وکلای محمدامین بیگلری، پرونده این زندانیان به همراه چند متهم دیگر بهصورت یکجا رسیدگی شده و برای تمامی متهمان اشد مجازات در نظر گرفته شده است. عنوان اتهامی محمدامین بیگلری «محاربه» عنوان شده، اما جزئیات رسمی اتهام و مستندات پرونده در اختیار وکلای تعیینی قرار نگرفته است.
ابهام در اقرار و روند رسیدگی قضایی
حسن آقاخانی، یکی از وکلای محمدامین بیگلری، پیشتر اعلام کرده بود که اقرار منتسب به موکلش با ابهامهای جدی مواجه است. به گفته او، وکیل تسخیری در مرحله بدوی به خانواده اعلام کرده بود که متهم اقرار کرده، اما محتوای این اقرار، شرایط اخذ آن و مستندات مربوط به آن در اختیار وکلای تعیینی قرار نگرفته است.
به گفته این وکیل، رسیدگی به پرونده در تاریخ ۱۸ بهمن انجام شده و تنها یک روز بعد، در ۱۹ بهمن، حکم صادر شده است. این فاصله کوتاه میان رسیدگی و صدور حکم، از سوی وکیل پرونده مورد انتقاد قرار گرفته و روند رسیدگی را با پرسشهایی مواجه کرده است.
جلوگیری از دسترسی وکلا به پرونده در دیوان عالی
بر اساس اظهارات این وکیل، در مرحله فرجامخواهی در دیوان عالی کشور نیز وکلای تعیینی با محدودیت مواجه شدهاند. به گفته او، رئیس شعبه ۹ دیوان عالی کشور اجازه مطالعه پرونده و ارائه دفاع را به وکلا نداده است.
وی اعلام کرده که بدون دسترسی به محتویات پرونده، امکان تنظیم لایحه دفاعی تکمیلی وجود ندارد. او همچنین گفته تلاش خواهند کرد با رئیس شعبه مربوطه ملاقات کرده و اجازه مطالعه پرونده و ارائه دفاع صادر شود.
ادامه اعدامها همزمان با جنگ و بمباران
این تحولات در حالی رخ میدهد که همزمان با جنگ و بمباران شهرها، روند سرکوب و صدور و اجرای احکام اعدام همچنان ادامه دارد. در شرایطی که کشور در وضعیت جنگی قرار دارد، نهتنها روند اعدامها متوقف نشده، بلکه گزارشها از اجرای چند حکم اعدام در فاصله زمانی کوتاه حکایت دارد.
اعدام چهار زندانی سیاسی در دو روز و انتقال زندانیان دیگر به انفرادی، نشان میدهد که روند برخوردهای قضایی و امنیتی حتی در شرایط جنگ نیز ادامه دارد. این موضوع نگرانیها درباره احتمال اجرای احکام اعدام جدید را افزایش داده است.
- فیلم تکان دهنده به رگبار بستن و کشتن ۲نوجوان بخاطر شادی مرگ خامنهای در فردیس کرج
- وضعیت اضطراری در زندان اوین؛ نگرانی درباره شرایط زندانیان و مطالبه آزادی آنها
- اصابت موشک به دیوار زندان اوین؛ جان زندانیان در معرض خطر فوری
- تهدید به انتقال اجباری در زندان اوین؛ خانوادهها از فشار و اجبار بر زندانیان خبر دادند
- بازداشت اسماعیل شکری منتشر کننده فیلم دردناک «سپهر بابا کجایی؟» و جستجو در بین اجساد – هشدار تصاویر دردناک
- شلیک به پنجره منازل توسط بسیجیهای آتش به اختیار؛ ادامه فضای رعب در سایه جنگ
- اعدام دو زندانی سیاسی در زندان قزلحصار؛ اجرای حکم اعدام در شرایط جنگ و زیر بمباران
- اعدام پویا قبادی و بابک علیپور در زندان قزلحصار؛ ادامه موج اعدامها پس از اعدامهای روز گذشته
پرونده مربوط به اعتراضات و آتشسوزی پایگاه بسیج
پرونده این زندانیان به آتشسوزی در پایگاه بسیج «۱۸۵ شهید محمود کاوه» در شرق تهران در شامگاه ۱۸ دی ۱۴۰۴ مربوط است. بر اساس گزارشها و ویدیوهای منتشرشده از اعترافات اجباری، گفته شده این افراد در آتشسوزی و تخریب وسایل این محل نقش نداشتهاند و تنها وارد ساختمانی شده بودند که پیشتر توسط افراد دیگری به آتش کشیده شده بود.
با این حال، این پرونده منجر به صدور حکم اعدام برای این افراد شد و اکنون با انتقال آنان به سلول انفرادی، نگرانیها درباره اجرای حکم اعدام افزایش یافته است.
ادامه سرکوب در شرایط جنگ
همزمانی جنگ، بمباران شهرها و اجرای احکام اعدام نشان میدهد که روند سرکوب معترضان متوقف نشده است. در شرایطی که تمرکز اصلی کشورها در زمان جنگ معمولاً بر تهدیدهای خارجی قرار میگیرد، ادامه برخورد با معترضان و زندانیان سیاسی نشان میدهد که برخورد با مخالفان داخلی همچنان در اولویت قرار دارد.
در هفتههای اخیر، علاوه بر ادامه بازداشتها و احکام سنگین، اجرای احکام اعدام نیز ادامه یافته است. این روند نشان میدهد که حتی در شرایط جنگ نیز سیاست سرکوب مخالفان و معترضان ادامه دارد و متوقف نشده است.
نقض حقوق بشر با اعدام زندانیان سیاسی
صدور و اجرای احکام اعدام برای زندانیان سیاسی، بهویژه در پروندههایی که با ابهام در روند دادرسی، اعترافات مورد تردید و محدودیت دسترسی وکلا همراه است، از سوی نهادهای حقوق بشری بهعنوان نقض حقوق بنیادین متهمان شناخته میشود.
نقض حق حیات – ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
مجازات اعدام از سوی بسیاری از نهادهای حقوق بشری نقض حق حیات محسوب میشود، بهویژه در پروندههای سیاسی که روند دادرسی با ابهام همراه است.
نقض منع شکنجه و رفتار غیرانسانی – ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
اعترافات اجباری و فشار برای اخذ اقرار، از مصادیق رفتار غیرانسانی محسوب میشود و میتواند روند دادرسی عادلانه را مخدوش کند.
نقض حق دادرسی عادلانه – ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
عدم دسترسی وکلا به پرونده و محدودیت در ارائه دفاع، حق برخورداری از دادرسی عادلانه و علنی را نقض میکند.
نقض حق دسترسی به وکیل – ماده ۱۱ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
محروم کردن متهم از دسترسی مؤثر به وکیل و مدارک پرونده، حق دفاع و اصل برائت را نقض میکند.
نقض حق امنیت شخصی – ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
انتقال زندانیان به انفرادی و قرار گرفتن در معرض اجرای حکم اعدام، امنیت جانی آنان را بهطور مستقیم تهدید میکند.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک