اعتراضات گسترده در ایران با واکنش خشن نیروهای امنیتی و قطع کامل اینترنت مواجه شده و همزمان، نهادهای برجسته حقوق بشری و مقامهای سازمان ملل نسبت به تشدید سرکوب، تلفات انسانی و محدودسازی شدید ارتباطات هشدار دادهاند.
هشدار کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل درباره خشونت علیه معترضان
کانون حقوق بشر ایران، جمعه ۱۹ دیماه ۱۴۰۴ – در پی تشدید اعتراضات سراسری در ایران، فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، روز جمعه با انتشار بیانیهای رسمی، نسبت به گزارشهای نگرانکننده از استفاده گسترده از خشونت علیه معترضان ابراز نگرانی عمیق کرد. این مقام ارشد سازمان ملل تأکید کرد که حق اعتراض مسالمتآمیز یکی از حقوق بنیادین شناختهشده در حقوق بینالملل است و دولتها موظفاند از آن حمایت کنند، نه اینکه با سرکوب خشونتآمیز به آن پاسخ دهند.
تورک در بیانیه خود خواستار انجام تحقیقات فوری، مستقل و شفاف درباره تمامی موارد مرگومیر مرتبط با اعتراضات شد و تصریح کرد که عاملان هرگونه نقض حقوق بشر باید مطابق با هنجارها و استانداردهای بینالمللی پاسخگو شوند. او تأکید کرد که مصونیت از مجازات، چرخه خشونت را تداوم میبخشد و مانعی جدی در مسیر تحقق عدالت است.
قطع سراسری اینترنت؛ ابزاری برای خاموش کردن اعتراضات
کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل همچنین به قطع سراسری اینترنت در ایران اشاره کرد؛ اقدامی که از شامگاه پنجشنبه ۱۸ دیماه آغاز شده و ارتباطات دیجیتال در سراسر کشور را بهشدت مختل کرده است. به گفته تورک، قطع اینترنت نهتنها آزادی بیان و دسترسی به اطلاعات را تضعیف میکند، بلکه تأثیر مستقیمی بر فعالیت افرادی دارد که در حال مستندسازی نقض حقوق بشر هستند.
او هشدار داد که این اقدام، دسترسی شهروندان به خدمات ضروری و اورژانسی را نیز با خطر جدی مواجه میکند و میتواند پیامدهای جبرانناپذیری برای جان و امنیت مردم داشته باشد. در شرایطی که اعتراضات در شهرهای مختلف ایران ادامه دارد، قطع ارتباطات بهعنوان ابزاری برای کنترل روایتها و پنهانسازی واقعیتهای میدانی تلقی میشود.
- اعدام ۲زندانی در زندان دزفول
- اسامی بیش از۵۰ تن از بازداشتشدگان در شهرهای ایران؛ ضرورت رسانهایکردن بازداشتها برای جلوگیری از نقض حقوق شهروندان
موضع مشترک عفو بینالملل و دیدهبان حقوق بشر
همزمان با بیانیه کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، دو نهاد برجسته حقوق بشری، عفو بینالملل و دیدهبان حقوق بشر، نیز با صدور بیانیهای مشترک، سرکوب اعتراضات در ایران را بهشدت محکوم کردند. این دو سازمان اعلام کردند که از ۲۸ دسامبر ۲۰۲۵ (هفتم دیماه)، مقامات ایرانی سرکوبی مرگبار را علیه معترضان در سراسر کشور آغاز کردهاند.
بر اساس این بیانیه، نیروهای امنیتی، از جمله سپاه پاسداران و نیروی انتظامی، بهطور غیرقانونی از زور و سلاح گرم علیه معترضان استفاده کردهاند. این سرکوبها با بازداشتهای گسترده و خودسرانه، ضربوشتم معترضان و استفاده از تجهیزات سرکوب نظیر شاتگانهای ساچمهزن، گاز اشکآور، ماشینهای آبپاش و گلولههای جنگی همراه بوده است.
الگویی تکرارشونده از سرکوب مرگبار
عفو بینالملل و دیدهبان حقوق بشر در ادامه تأکید کردند که اعتراضات کنونی، بار دیگر الگوی شناختهشدهای از سرکوب خشونتآمیز را آشکار کرده است؛ الگویی که در آن نیروهای امنیتی بهطور غیرقانونی به سوی معترضان، که در بسیاری موارد مسالمتآمیز بودهاند، تیراندازی میکنند، آنان را بازداشت کرده و تحت ضربوشتم قرار میدهند.
این نهادها خاطرنشان کردند که مردم ایران با وجود دههها سرکوب، همچنان با شجاعت خواستار تغییرات بنیادین هستند، اما پاسخ حکومت به این مطالبات، تشدید خشونت و اعمال فشار امنیتی بوده است.
قطع اینترنت؛ پوششی برای نقض گسترده حقوق بشر
سازمان عفو بینالملل در بیانیهای جداگانه، قطع اینترنت در ایران را اقدامی «کاملاً عامدانه» توصیف کرد که هدف آن پنهانسازی ابعاد واقعی سرکوب اعتراضات است. به گفته این نهاد، قطع ارتباطات دیجیتال مانع مستندسازی نقضهای جدی حقوق بشر، از جمله کشتارهای غیرقانونی توسط نیروهای امنیتی، میشود و زمینه را برای تداوم مصونیت از مجازات فراهم میسازد.
عفو بینالملل با اشاره به گزارشها درباره افزایش شمار کشتهشدگان در جریان اعتراضات، هشدار داد که در سایه قطع اینترنت، خطر تشدید خشونت و خونریزی بیشتر بهطور جدی وجود دارد. این سازمان بر ضرورت اقدام فوری دیپلماتیک در سطح جهانی تأکید کرد و از جامعه بینالمللی خواست که فشار مؤثری بر مقامات دیکتاتوری حاکم بر ایران برای توقف سرکوب اعمال کنند.
اعتراضات در سایه انزوای ارتباطی
در حالی که اعتراضات در ایران همچنان ادامه دارد، قطع سراسری اینترنت کشور را وارد وضعیتی از انزوای ارتباطی کرده است؛ وضعیتی که نهتنها صدای معترضان را محدود میکند، بلکه امکان نظارت مستقل و پاسخگویی بینالمللی را نیز کاهش میدهد. همزمان، افزایش گزارشها از خشونت، بازداشتهای خودسرانه و استفاده از سلاح گرم علیه معترضان، نگرانیهای عمیقی را در سطح جهانی برانگیخته است.
مجموع این تحولات نشان میدهد که اعتراضات جاری در ایران، به یکی از جدیترین چالشهای حقوق بشری سالهای اخیر تبدیل شده و واکنش جامعه جهانی به آن، نقشی تعیینکننده در آینده این بحران خواهد داشت.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post