ادامه بازداشت شهروندان در شرایط جنگی؛ هویت و محل نگهداری بسیاری از بازداشتشدگان نامشخص است
کانون حقوق بشر ایران، شنبه ۸ فروردینماه ۱۴۰۵ – گزارشها از شهرهای مختلف حاکی از موج تازه بازداشت شهروندان در روزهای اخیر است. رسانههای داخلی تنها از «دستگیری» افراد با اتهامهایی مانند جاسوسی، ارتباط با رسانهها یا فعالیت در فضای مجازی خبر میدهند، اما اسامی بازداشتشدگان، محل نگهداری و وضعیت آنان اعلام نمیشود؛ موضوعی که نگرانیها درباره وضعیت این افراد را افزایش داده است.
بازداشتهای گسترده بدون اعلام هویت و محل نگهداری
بر اساس گزارشهای منتشر شده، در روزهای اخیر شماری از شهروندان در شهرهای مختلف توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدهاند. با این حال، رسانههای داخلی تنها به اعلام خبر بازداشت این افراد بسنده کرده و هیچ اطلاعاتی درباره هویت بازداشتشدگان، محل نگهداری آنان و وضعیت پروندههایشان منتشر نشده است.
در بسیاری از این گزارشها تنها به «دستگیری چند نفر» یا «بازداشت عناصر مرتبط با دشمن» اشاره میشود، بدون آنکه جزئیاتی درباره افراد بازداشتشده ارائه شود. این موضوع باعث نگرانی خانوادهها و افزایش ابهام درباره سرنوشت بازداشتشدگان شده است.
نسبت دادن اتهام جاسوسی؛ ادعای حکومت
در گزارشهای رسانههای داخلی، برای بسیاری از بازداشتشدگان اتهامهایی مانند «جاسوسی»، «ارتباط با رسانههای خارجی»، «تشویش اذهان عمومی»، «تبلیغ علیه نظام» یا «همکاری با دشمن» مطرح شده است. با این حال، جزئیاتی درباره این اتهامات و مدارک مربوط به آنها منتشر نشده و تنها به اعلام خبر بازداشت و طرح این اتهامات اکتفا شده است.
در این گزارشها، مقامات امنیتی اعلام کردهاند که برخی از بازداشتشدگان با «شبکههای جاسوسی» یا «رسانههای معاند» ارتباط داشتهاند، اما جزئیات بیشتری در این باره ارائه نشده است. به گفته ناظران، نسبت دادن اتهامهایی مانند جاسوسی در شرایط جنگی، یکی از مواردی است که میتواند برای ایجاد فضای امنیتی و تشدید برخوردها مورد استفاده قرار گیرد.
بازداشت به دلیل شعار دادن و ابراز نارضایتی از جنگ
در همین حال، گزارشهایی منتشر شده که نشان میدهد برخی از بازداشتشدگان افرادی بودهاند که در خیابانها یا در فضای مجازی اقدام به شعار دادن علیه حکومت یا ابراز نارضایتی از شرایط جنگ کرده بودند. بر اساس این گزارشها، برخی افراد به دلیل انتشار مطالبی درباره جنگ، انتقاد از شرایط کشور یا شرکت در تجمعات اعتراضی بازداشت شدهاند.
این در حالی است که در رسانههای رسمی، اتهام این افراد «اقدام علیه امنیت ملی»، «تبلیغ علیه نظام» یا «همکاری با دشمن» عنوان شده است؛ اتهاماتی که به گفته مقامات، دلیل بازداشت این افراد بوده است.
- فیلم تکان دهنده به رگبار بستن و کشتن ۲نوجوان بخاطر شادی مرگ خامنهای در فردیس کرج
- وضعیت اضطراری در زندان اوین؛ نگرانی درباره شرایط زندانیان و مطالبه آزادی آنها
- خامنهای کشته شد؛ رهبری که مرگ و نابودی را از خمینی به ارث برد
- اصابت موشک به دیوار زندان اوین؛ جان زندانیان در معرض خطر فوری
- تهدید به انتقال اجباری در زندان اوین؛ خانوادهها از فشار و اجبار بر زندانیان خبر دادند
- تشدید جنگ قدرت پس از مرگ خامنهای؛ مجتبی خامنهای در سایه جنگ جناحها به رهبری رسید
- بازداشت اسماعیل شکری منتشر کننده فیلم دردناک «سپهر بابا کجایی؟» و جستجو در بین اجساد – هشدار تصاویر دردناک
- شلیک به پنجره منازل توسط بسیجیهای آتش به اختیار؛ ادامه فضای رعب در سایه جنگ
بازداشتها و ایجاد فضای رعب
برخی ناظران معتقدند موج بازداشتها در شرایط جنگی میتواند با هدف ایجاد فضای رعب و جلوگیری از شکلگیری اعتراضات انجام شود. در شرایطی که کشور با بحرانهای مختلف از جمله جنگ و مشکلات اقتصادی روبهرو است، افزایش بازداشتها میتواند به افزایش فضای امنیتی در جامعه منجر شود.
گزارشها نشان میدهد که بازداشتها در برخی شهرها بهصورت شبانه و با حضور نیروهای امنیتی در منازل افراد انجام شده و در برخی موارد وسایل شخصی و تلفن همراه بازداشتشدگان نیز ضبط شده است.
نقض حقوق بشر در بازداشت خودسرانه و اتهامات غیر مستند
بازداشت افراد بدون اعلام هویت، محل نگهداری و دسترسی به وکیل، از منظر حقوق بشری نگرانکننده تلقی میشود.
نقض منع بازداشت خودسرانه – ماده ۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر: هیچ فردی نباید بهصورت خودسرانه بازداشت، حبس یا تبعید شود. بازداشت بدون اعلام رسمی اتهام و محل نگهداری میتواند مصداق بازداشت خودسرانه باشد.
نقض حق دادرسی عادلانه – ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر: هر فرد حق دارد در یک دادگاه مستقل و بیطرف و با دسترسی به وکیل از خود دفاع کند. در بسیاری از موارد بازداشتهای امنیتی، دسترسی به وکیل با محدودیت مواجه است.
نقض آزادی بیان – ماده ۱۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر: بازداشت افراد به دلیل ابراز نظر، انتقاد، شعار دادن یا انتشار مطالب در فضای مجازی میتواند در تعارض با حق آزادی بیان باشد.
نقض حق اطلاع خانواده از وضعیت بازداشت – ماده ۱۲ اعلامیه جهانی حقوق بشر: عدم اعلام محل نگهداری بازداشتشدگان میتواند مصداق نقض حقوق فردی و خانوادگی باشد.
ادامه نگرانیها درباره وضعیت بازداشتشدگان
در مجموع، ادامه بازداشتها در شرایطی که اطلاعات دقیقی درباره هویت و وضعیت بازداشتشدگان منتشر نمیشود، باعث افزایش نگرانیها درباره وضعیت این افراد شده است. خانوادههای بازداشتشدگان و ناظران حقوق بشری خواستار شفافسازی درباره وضعیت این افراد، اعلام محل نگهداری و دسترسی آنان به حقوق قانونی شدهاند.
با ادامه شرایط جنگی و فضای امنیتی، نگرانیها درباره افزایش بازداشتها و وضعیت بازداشتشدگان همچنان ادامه دارد.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post