اعلام «خودکشی» عباس یاوری از سوی مقامات در حالی است که منابع از شکنجه برای اخذ اعتراف اجباری سخن میگویند
کانون حقوق بشر ایران، جمعه ۲۸ فروردینماه ۱۴۰۵ – قتل عباس یاوری، از بازداشتشدگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، در بازداشتگاههای امنیتی بار دیگر توجهها را به وضعیت بازداشتشدگان و نحوه برخورد با آنان جلب کرده است. در حالی که مسئولان علت مرگ او را «خودکشی» اعلام کردهاند، گزارشهای مستقل از شکنجه و مرگ در اثر فشارهای شدید خبر میدهند.
بازداشت و انتقال؛ مسیر مبهم یک پرونده
عباس یاوری، شهروندی با اصالت خوزستان و ساکن شیراز، در دیماه ۱۴۰۴ در جریان اعتراضات سراسری بازداشت شد. وی پس از مدتی بازداشت، در اواخر بهمنماه همان سال به زندان مرکزی شیراز منتقل شد.
با این حال، روند نگهداری او با ابهامات جدی همراه بوده است. بر اساس گزارشها، وی در تاریخ ۶ فروردینماه ۱۴۰۵ به بازداشتگاهی نامعلوم منتقل شد و تنها سه روز بعد، در ۹ فروردینماه، خبر مرگ او به خانوادهاش اطلاع داده شد.
روایتهای متناقض درباره علت مرگ
مسئولان زندان علت مرگ عباس یاوری را «خودکشی» اعلام کردهاند؛ ادعایی که در موارد مشابه نیز بارها از سوی نهادهای امنیتی مطرح شده است.
با این حال، یک منبع مطلع اعلام کرده است که عباس یاوری در دوران بازداشت تحت شکنجههای شدید قرار داشته است. به گفته این منبع، هدف از این فشارها، اخذ اعتراف اجباری در ارتباط با کشته شدن نیروهای بسیجی در جریان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ در مناطق معالیآباد و ملاصدرا بوده است.
- اللهکرم عزیزی و نقش او در موج اعدامها؛ ۱۰ زندانی سیاسی در کمتر از ۱۰ روز در زندان قزلحصار اعدام شدند
- افشای قاسم صحرایی، ماموری که از شکنجه و کتک زدن زندانیان لذت میبرد + ویدئو – به روز شده در ۲۱ فروردینماه ۱۴۰۵
- زندان قزلحصار؛ نقش حسن قبادی و قاسم صحرایی در انتقال و اعدام ۶ زندانی سیاسی
- روایت و شهادت زندانیان سیاسی بازمانده از «شنبه خونین قزلحصار»؛ به روز شده ۲۰ فروردین ۱۴۰۵
- حسن قبادی؛ هدایت عملیات سرکوب و اعدام ۶ زندانی سیاسی در قزلحصار
- مرگ سیدحسین موسوی تبریزی؛ قاضی مرگ دهه ۶۰، مدعی اصلاحات دهه ۸۰ + فایل صوتی
- صدور حکم اعدام برای چهار معترض؛ ابهامات حقوقی و نقش قاضی ایمان افشاری در مرکز توجه
- محسنی اژهای زیر ذرهبین؛ از بازجویی و شکنجه تا ریاست قوه قضاییه | کارنامه سیاه یک قاضی مرگ
شکنجه برای اعتراف اجباری؛ روایتی از درون بازداشتگاه
بر اساس این گزارش، عباس یاوری تحت فشارهای جسمی و روانی شدید قرار گرفته تا به اتهامات مطرحشده اعتراف کند. این منبع تأکید کرده است که وی در نتیجه همین شکنجهها جان خود را از دست داده است.
طرح چنین ادعاهایی، بار دیگر موضوع استفاده از شکنجه برای اخذ اعتراف اجباری را در پروندههای امنیتی مطرح میکند؛ موضوعی که در سالهای اخیر نیز بارها مورد انتقاد نهادهای حقوق بشری قرار گرفته است.
الگوی تکرارشونده اعلام «خودکشی»
اعلام «خودکشی» بهعنوان علت مرگ زندانیان، یکی از مواردی است که در پروندههای مشابه نیز مشاهده شده است. ناظران معتقدند این رویکرد، در برخی موارد بهعنوان ابزاری برای سلب مسئولیت از سوی نهادهای مسئول بهکار گرفته میشود.
در پرونده عباس یاوری نیز، این تناقض میان روایت رسمی و گزارشهای غیررسمی، ابهامات موجود را افزایش داده و خواستار روشن شدن ابعاد دقیق این حادثه شده است.
افزایش نگرانیها درباره وضعیت بازداشتشدگان
مرگ عباس یاوری در بازداشتگاه، نگرانیها درباره وضعیت دیگر بازداشتشدگان را نیز افزایش داده است. گزارشها از ادامه بازداشت افراد در ارتباط با اعتراضات و اعمال فشار بر آنان برای اخذ اعترافات خبر میدهند.
در چنین شرایطی، نبود شفافیت در روند بازداشت و رسیدگی به پروندهها، نگرانیها را درباره رعایت حقوق بازداشتشدگان تشدید کرده است.
نقض حقوق بشر در پرونده قتل عباس یاوری
قتل عباس یاوری در بازداشت مصداق نقض چندین اصل بنیادین حقوق بشر است:
نقض منع شکنجه – ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
گزارشها از اعمال شکنجههای شدید برای اخذ اعتراف اجباری حکایت دارد که مصداق رفتار غیرانسانی است.
نقض حق حیات – ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
مرگ در بازداشت در شرایطی مبهم، حق بنیادین حیات را بهطور جدی نقض میکند.
نقض حق دادرسی عادلانه – ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
استفاده از فشار و شکنجه برای گرفتن اعتراف، روند دادرسی عادلانه را مخدوش میکند.
نقض آزادی و امنیت شخصی – ماده ۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
انتقال به بازداشتگاه نامعلوم و عدم شفافیت در روند نگهداری، نشانهای از بازداشت خودسرانه است.
نقض کرامت انسانی – ماده ۱ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
رفتار با بازداشتشدگان در چنین شرایطی، کرامت انسانی آنان را زیر سؤال میبرد.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post