پرونده‌سازی و برگزاری دادگاه علی یونسی و امیرحسین مرادی بدون حضور علی یونسی

نکته شوکه‌کننده جلسه دادگاه، عدم حضور علی یونسی بود؛ فردی که بیش از یک ماه است به مکان نامعلومی منتقل شده و هیچ اطلاعی از وضعیت او در دست نیست

کانون حقوق بشر ایران، دوشنبه ۳۰ تیرماه ۱۴۰۴ – روز یکشنبه ۲۹ تیرماه ۱۴۰۴، دادگاهی برای رسیدگی به پرونده‌سازی جدید علیه علی یونسی و امیرحسین مرادی، دو دانشجوی نخبه و زندانی سیاسی، برگزار شد. این دو دانشجوی نخبه دانشگاه صنعتی شریف بار دیگر به اتهام «تبلیغ علیه نظام» محاکمه شدند. با این حال، نکته شوکه‌کننده این جلسه دادگاه، عدم حضور علی یونسی بود؛ فردی که بیش از یک ماه است به مکان نامعلومی منتقل شده و هیچ اطلاعی از وضعیت او در دست نیست.

به گفته آیدا یونسی، خواهر این زندانی سیاسی، «جلسه دادگاه روز یکشنبه بدون حضور علی برگزار شد. آیدا یونسی در صفحه شخصی خود نوشت:

«دیروز زمان “دادگاه” برای پرونده‌ای جدید برای علی یونسی و امیرحسین مرادی بود، اما علی را به جلسه دادگاه نیاوردند. بیش از یک ماه از ربوده‌شدن برادرم از بند ۴ زندان اوین می‌گذرد و جز یک تماس کوتاه با مادرم در ۲۱ روز پیش، هیچ خبری از او نداریم.»

او در ادامه توضیح داده که مادرشان با امید دیدار حتی لحظه‌ای از فرزندش، به محل دادگاه مراجعه کرد، اما پشت درهای بسته ماند. همچنین وکلای علی یونسی نیز به عدم حضور موکل خود در این جلسه اعتراض کردند. آیدا یونسی با طرح پرسشی خطاب به مقامات قضایی و امنیتی نوشت:

«علی کجاست؟ چرا او را از ابتدایی‌ترین حقوقش مانند تماس با خانواده و وکیل محروم می‌کنید؟»

پیام صوتی علی یونسی و امیرحسین مرادی به مناسبت پنجمین سال بازداشت — امیر حسین مرادی

پرونده‌سازی جدید علیه دانشجویان نخبه

در این پرونده جدید، امیرحسین مرادی نیز به اتهام «تبلیغ علیه نظام از طریق انتشار بیانیه‌های متعدد از زندان» محاکمه شد. جلسه دادگاه در شعبه ۲۹ دادگاه انقلاب تهران، به ریاست قاضی سیدعلی مظلوم برگزار گردید. گزارش‌ها حاکی است که امیرحسین مرادی با دست‌بند و پابند در دادگاه حاضر شده و تحت تدابیر شدید امنیتی بازجویی و محاکمه شده است.

این در حالی است که هنوز هیچ توضیح رسمی از سوی دستگاه قضایی در مورد علت عدم حضور علی یونسی و یا محل نگهداری فعلی او منتشر نشده است. بسیاری از فعالان حقوق بشر این اقدام را نوعی «ربایش حکومتی» و مقدمه‌چینی برای افزایش فشار بر زندانیان سیاسی توصیف کرده‌اند.

علی یونسی؛ بی‌خبری ۱۲ روزه و تماس اضطراری از بند امنیتی فشافویه — علی یونسی

ربودن علی یونسی از زندان اوین

علی یونسی، زندانی سیاسی و دانشجوی مهندسی کامپیوتر دانشگاه صنعتی شریف، روز چهارشنبه ۲۸ خرداد ۱۴۰۴ به‌صورت ناگهانی و خشونت‌آمیز از بند ۴ زندان اوین به بند ۲۰۹، که زیر نظر وزارت اطلاعات اداره می‌شود، منتقل شد.

گزارش‌های غیررسمی حاکی است که پس از حمله به زندان اوین و هدف قرار گرفتن برخی بخش‌های این زندان، او به مکان نامعلومی منتقل شده است. از آن زمان تاکنون، خبری از وضعیت سلامتی، محل نگهداری و شرایط او در دست نیست. این بی‌خبری کامل باعث نگرانی شدید خانواده و هم‌کلاسی‌های سابق این دانشجوی نخبه شده است.

سابقه بازداشت علی یونسی و امیرحسین مرادی

علی یونسی و امیرحسین مرادی در تاریخ ۲۲ فروردین ۱۳۹۹ توسط مأموران امنیتی بازداشت شدند. این بازداشت بدون ارائه حکم قضایی و همراه با خشونت شدید صورت گرفت. مأموران سپاه پاسداران شامگاه همان روز به منازل این دو دانشجو یورش برده و آن‌ها را پس از ضرب‌وشتم بازداشت کردند.

طبق گزارش خانواده یونسی، در زمان یورش ۱۲ مأمور به خانه علی، پیشانی او به دلیل ضربات وارده شکافت. این دو دانشجو پس از بازداشت به سلول‌های انفرادی بند ۲۰۹ زندان اوین منتقل شدند و ماه‌ها تحت بازجویی‌های شدید قرار گرفتند.

امیرحسین مرادی، دانشجوی رشته فیزیک دانشگاه شریف، دارنده مدال نقره المپیاد نجوم کشوری سال ۹۶ است.
علی یونسی، دانشجوی مهندسی کامپیوتر دانشگاه شریف، دارنده مدال نقره المپیاد نجوم سال ۹۵، مدال طلای سال ۹۶ و همچنین مدال طلای المپیاد جهانی نجوم و اخترفیزیک در چین است. این افتخارات، او را به یکی از چهره‌های علمی برجسته ایران در حوزه نجوم و اخترفیزیک بدل کرده بود.

پس از ۸۰۸ روز بازداشت و نگهداری در سلول‌های انفرادی و بندهای امنیتی، در تاریخ ۵ تیرماه ۱۴۰۱، این دو دانشجوی نخبه با حکم سنگین ۱۶ سال زندان به بندهای عمومی اوین منتقل شدند.

محاکمه و فشار مستمر بر نخبگان دانشگاهی

پرونده‌سازی جدید علیه علی یونسی و امیرحسین مرادی ادامه روندی است که طی سال‌های گذشته در سرکوب نخبگان دانشگاهی و سیاسی مشاهده شده است. فعالان حقوق بشر معتقدند این احکام و فشارها با هدف ایجاد فضای رعب و وحشت در میان دانشجویان و جامعه علمی کشور صورت می‌گیرد تا از شکل‌گیری هرگونه اعتراض و انتقاد جلوگیری شود.

عدم اطلاع‌رسانی شفاف درباره وضعیت علی یونسی، نقض آشکار حقوق اولیه زندانیان سیاسی است. مطابق قوانین داخلی و همچنین میثاق‌های بین‌المللی حقوق بشر، هر زندانی باید به وکیل، خانواده و روند عادلانه دادرسی دسترسی داشته باشد. محرومیت او از این حقوق، نشانه‌ای از سیاست سرکوب سیستماتیک مخالفان و نخبگان علمی است.

واکنش‌ها و نگرانی‌ها

انتقال ناگهانی و ناپدیدشدن علی یونسی واکنش‌های زیادی را در فضای مجازی و میان فعالان حقوق بشری برانگیخته است. بسیاری این اقدام را یادآور سرنوشت مبهم سایر زندانیان سیاسی می‌دانند که پس از انتقال‌های مشابه، تحت شکنجه و فشار روانی قرار گرفته‌اند.

خواهر علی یونسی در پیام خود تأکید کرد:

«برادرم حتی از حق بدیهی حضور در دادگاه خود محروم شد. او بیش از یک ماه است که ربوده شده و مقامات هیچ پاسخی به ما نمی‌دهند. این رفتار خلاف همه موازین قانونی و انسانی است.»

نقض آشکار حقوق بشر در پرونده علی یونسی و امیرحسین مرادی

ماده ۹ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی
ممنوعیت بازداشت و محرومیت خودسرانه از آزادی. در حالی که علی یونسی ماه‌هاست در مکان نامعلومی نگهداری می‌شود و از حق دسترسی به خانواده و وکیل محروم است.

ماده ۱۴ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی
حق دادرسی عادلانه، حضور متهم در دادگاه و برخورداری از وکیل. اما جلسه دادگاه بدون حضور علی یونسی برگزار شد و حتی وکلای او به این نقض آشکار اعتراض کردند.

ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر
منع شکنجه، رفتار غیرانسانی و تحقیرآمیز. ربودن علی یونسی از بند ۴ زندان اوین، بی‌خبری خانواده از وضعیت او و فشارهای روانی و فیزیکی، نمونه روشن نقض این ماده است.

ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر
حق برخورداری از محاکمه‌ای عادلانه و علنی. اما این روند پشت درهای بسته و بدون شفافیت صورت گرفته است.

این موارد نشان می‌دهد که رفتار نهادهای امنیتی و قضایی در قبال علی یونسی و امیرحسین مرادی، نه تنها برخلاف قوانین بین‌المللی حقوق بشر است، بلکه حتی اصول اولیه دادرسی عادلانه را نیز زیر پا گذاشته و مصداق آشکار سرکوب سیستماتیک زندانیان سیاسی و نخبگان علمی است.