۲۰۰ روز زندان و بلاتکلیفی، جواد جدگال قربانی شکنجه و اخاذی نیروی انتظامی

مأموران آگاهی در همان روزهای نخست با استفاده از تلفن شخصی او، با پدرش تماس گرفته و خواستار پرداخت ۱۸ سکه طلا برای آزادی فرزندشان شده‌اند

کانون حقوق بشر ایران، جمعه ۷ شهریورماه ۱۴۰۴ – به‌گزارش «حال‌وش»، جواد جدگال، شهروند بلوچ ۲۲ ساله اهل چابهار به مدت نزدیک به ۲۰۰ روز است که تحت شکنجه ماموران نیروی انتظامی قراردارد. او در تاریخ ۲۵ بهمن‌ماه ۱۴۰۳ در مسیر جاده‌ای چابهار – کهیر توسط نیروهای آگاهی بازداشت شد و اکنون پس از گذشت بیش از ۱۹۷ روز معادل شش ماه و دوازده روز، همچنان در وضعیت کاملاً بلاتکلیف در زندان زاهدان به‌سر می‌برد. خانواده این جوان بلوچ از همان روزهای نخست بازداشت بارها نسبت به شکنجه‌های شدید، تهدیدها و اخاذی مالی از سوی مأموران هشدار داده‌اند. با این حال، هیچ نهاد قضایی و امنیتی تاکنون پاسخ روشنی در قبال وضعیت او ارائه نکرده است.

۲۰۰ روز زندان و بلاتکلیفی، جواد جدگال قربانی شکنجه و اخاذی نیروی انتظامی — جواد جدگال

شرح ماجرا؛ بازداشت، شکنجه و بلاتکلیفی

هویت این شهروند بلوچ به نام جواد جدگال توسط منابع محلی تأیید شده است. او ۲۲ ساله، متأهل و ساکن چابهار است. منابع نزدیک به خانواده او می‌گویند که وی از همان لحظه بازداشت تحت ضرب‌وشتم قرار گرفته و به حدی مورد ضربه و شکنجه بوده که بی‌هوش شده است.

ابتدا جواد جدگال به بازداشتگاه بیردف منتقل شد و تحت شکنجه‌های شدید قرار گرفت. سپس به بازداشتگاه آگاهی چابهار انتقال یافت. بنا بر گزارش‌ها، او نخستین ۲۵ روز بازداشت را زیر فشارهای سنگین برای اعترافات اجباری گذرانده است. مأموران امنیتی تلاش داشتند او را وادار کنند به جرائمی همچون «قتل» و «دزدی» اعتراف کند.

پس از این مدت، وی به زندان زاهدان منتقل شد اما دو ماه بعد دوباره به بازداشتگاه آگاهی بازگردانده شد. او در آنجا ۱۵ روز دیگر تحت شکنجه‌های شدید قرار گرفت تا اعترافات ساختگی علیه خود امضا کند. با وجود این همه فشار، تاکنون هیچ ابلاغ رسمی قضایی درباره پرونده او صادر نشده است و همین بلاتکلیفی، فشار روانی و جسمی مضاعفی را بر او تحمیل کرده است.

انکار شکایت و ادامه بازداشت

یکی از نکات مهم در پرونده این جوان بلوچ، اظهارات فردی است که ابتدا به‌عنوان «شاکی» معرفی شده بود. منابع آگاه می‌گویند این فرد پس از مدتی اعلام کرده که جواد بی‌گناه است و او هیچ شکایتی ندارد. اما به‌رغم این موضوع، مقامات قضایی و امنیتی همچنان بر ادامه بازداشت اصرار داشته و هیچ اقدام مؤثری برای آزادی او نکرده‌اند.

خانواده جواد تأکید می‌کنند که این بلاتکلیفی تنها جان او را تهدید نمی‌کند، بلکه فشار روانی سنگینی بر خانواده‌اش وارد کرده است؛ خانواده‌ای که از یک سال پس از ازدواج این جوان، ناخواسته وارد چرخه‌ای از ترس، تهدید و بلاتکلیفی شده‌اند.

اخاذی مالی از خانواده

بستگان جواد جدگال می‌گویند مأموران آگاهی در همان روزهای نخست با استفاده از تلفن شخصی او، با پدرش تماس گرفته و خواستار پرداخت ۱۸ سکه طلا برای آزادی فرزندشان شده‌اند. در ادامه این مبلغ ابتدا به ۸۰۰ میلیون تومان و سپس به ۳۰۰ میلیون تومان کاهش یافت. با این حال، خانواده از پرداخت خودداری کرده‌اند؛ چرا که معتقدند اتهامات مطرح‌شده ساختگی است و فرزندشان بی‌گناه است.

این ماجرا نشان‌دهنده روندی نگران‌کننده از اخاذی سازمان‌یافته در برخی پرونده‌های امنیتی است؛ جایی که آزادی افراد به پرداخت مبالغ کلان وابسته می‌شود، بی‌آنکه فرآیند قانونی یا شفافیت قضایی در کار باشد.

فشار روانی و جسمی بر زندانی

طبق گزارش‌ها، وضعیت جسمی و روحی جواد جدگال به‌دلیل شکنجه‌های مکرر، فشار روانی مداوم و بی‌خبری از آینده پرونده‌اش به‌شدت وخیم شده است. منابع نزدیک به خانواده‌اش هشدار داده‌اند که ادامه این شرایط می‌تواند زندگی او را به خطر بیندازد.

این جوان بلوچ که متولد ۱۳۸۲ است، تنها یک سال از ازدواجش گذشته بود که بازداشت شد و اکنون همسر و خانواده‌اش در نگرانی دائمی به‌سر می‌برند. وضعیت او نه‌تنها به یک پرونده فردی محدود نمی‌شود، بلکه تصویری روشن از وضعیت کلی بازداشت‌ها و نحوه برخورد با زندانیان سیاسی و عقیدتی در سیستان‌ و بلوچستان ارائه می‌دهد.

نقض حقوق بشر در پرونده جواد جدگال

ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر (منع شکنجه): هرگونه شکنجه جسمی و روانی برای گرفتن اعتراف نقض آشکار این ماده است. جواد جدگال بارها تحت شکنجه‌های شدید قرار گرفته است.
ماده ۹ (منع بازداشت خودسرانه): نگهداری بیش از ۶ ماه بدون صدور حکم قضایی یا ابلاغ رسمی، مصداق بازداشت خودسرانه است.
ماده ۱۰ (حق دادرسی عادلانه): عدم دسترسی به وکیل و محرومیت از دادرسی علنی و عادلانه، نقض صریح این ماده است.
ماده ۱۲ (حق مصونیت از تعرض به حیثیت و خانواده): فشار بر خانواده و اخاذی مالی، نقض این ماده است.

این موارد نشان می‌دهد که پرونده جواد جدگال نه یک مورد استثنایی، بلکه نمونه‌ای بارز از نقض سیستماتیک حقوق بشر در زندان‌ها و بازداشتگاه‌های جمهوری اسلامی است.

پرونده جواد جدگال به‌وضوح بازتابی از چرخه شکنجه، بلاتکلیفی قضایی و فشارهای غیرقانونی بر زندانیان در سیستان‌ و بلوچستان است. او جوانی است که در اوج زندگی، ازدواج و امید به آینده، ناگهان به قربانی سیستمی بدل شد که نه به عدالت پایبند است و نه به کرامت انسانی. سکوت دستگاه قضایی و ادامه بازداشت او نشان‌دهنده بحرانی جدی در وضعیت حقوق بشر در ایران است. نهادهای بین‌المللی، فعالان مدنی و سازمان‌های حقوق بشری باید با صدای بلند خواستار پایان دادن به این روند شوند؛ چرا که ادامه چنین رویه‌هایی جان هزاران شهروند را در معرض خطر قرار می‌دهد.