ابهامات در صدور حکم اعدام برای کریم خجسته به دلیل نصب بنرهای اعتراضی

رسیدگی به پرونده کریم خجسته در دادگاهی بسیار کوتاه انجام شده است. به گفته وکیل، جلسه دادگاه تنها چند دقیقه به طول انجامیده و قاضی صرفاً درباره پذیرش یا عدم پذیرش اتهام از متهم سؤال کرده است

کانون حقوق بشر ایران، پنج‌شنبه ۴ دی‌ماه ۱۴۰۴ – بر اساس اظهارات میلاد پناهی‌پور، وکیل زندانی سیاسی محکوم به اعدام کریم خجسته، این زندانی سیاسی ۶۴ ساله با وجود نداشتن هرگونه اقدام خشونت‌آمیز، به اتهام «بغی» و تنها به دلیل نصب بنرهای اعتراضی، به مجازات اعدام از طریق چوبه دار محکوم شده است. این حکم پس از روندی قضایی صادر شده که به گفته وکیل، با اصول دادرسی عادلانه هم‌خوانی ندارد.

کریم خجسته، ۶۴ ساله، مهندس و سازنده دستگاه‌های صنعتی، از زندانیان سیاسی سابق دهه ۶۰ است. او در ۲۳ اسفند ۱۴۰۳ در محل کارگاه صنعتی خود بازداشت و به زندان لاکان منتقل شد. نزدیکان خانواده می‌گویند که روند بازداشت او بدون ارائه حکم قضایی شفاف صورت گرفته است.

ابلاغ رسمی حکم اعدام کریم خجسته؛ افزایش نگرانی‌ها درباره روند دادرسی و شفافیت پرونده — کریم خجسته

بازداشت اولیه با اتهام تبلیغی

به گفته میلاد پناهی‌پور، کریم خجسته، پدر دو فرزند، در تاریخ ۳۱ تیر ۱۴۰۳ به اتهام «تبلیغ علیه نظام» و به دلیل نصب بنرهای اعتراضی بازداشت شد. در همان مرحله ابتدایی، وثیقه‌ای به مبلغ ۱۰۰ میلیون تومان برای او تعیین شد. بازپرسی‌ها و بازجویی‌های انجام‌شده نیز صرفاً بر همین اتهام متمرکز بوده است.

با وجود توانایی خانواده برای تأمین وثیقه، بازداشت کریم خجسته ادامه یافت و در تاریخ ۳۰ مرداد ۱۴۰۳، اتهام او به «اقدام علیه امنیت» تغییر کرد. هم‌زمان، میزان وثیقه به ۵۰۰ میلیون تومان افزایش یافت؛ با این حال، بازداشت همچنان ادامه داشت.

آزادی موقت و بازداشت دوباره

کریم خجسته نهایتاً در تاریخ ۱۰ آذر ۱۴۰۳ با پذیرش وثیقه به‌طور موقت از زندان آزاد شد. به گفته وکیل او، در فاصله آزادی موقت تا بازداشت مجدد، هیچ فعالیت تازه‌ای از سوی این زندانی سیاسی صورت نگرفت و حتی هیچ تحقیق یا سند جدیدی نیز به پرونده اضافه نشد.

با این وجود، در اسفند ۱۴۰۳، کریم خجسته بار دیگر بازداشت و این بار با اتهام «بغی» مواجه شد. این تغییر اتهام، در حالی صورت گرفت که فعالیت‌های منتسب به او، همچنان محدود به نصب بنرهای اعتراضی بوده است.

دادگاه کریم خجسته در رشت؛ اتهام «بغی» بدون مستندات و ادامه بلاتکلیفی — دادگاه کریم خجسته در رشت

تغییر اتهام بدون مستندات جدید

میلاد پناهی‌پور در این‌باره تأکید می‌کند که نه ضابطان پرونده و نه دادسرا، هیچ‌گاه ادعایی درباره اقدام مسلحانه یا خشونت‌آمیز از سوی کریم خجسته مطرح نکرده‌اند. با این حال، پرونده بدون انجام بازجویی جدید و صرفاً بر اساس همان تحقیقات اولیه مربوط به اتهام تبلیغی، با صدور کیفرخواست «بغی» به دادگاه ارسال شده است.

به گفته این وکیل، مشخص نیست چگونه یکی از سبک‌ترین اتهام‌های امنیتی، بدون مستندات تازه، به سنگین‌ترین اتهام با مجازات اعدام تبدیل شده است.

دادگاهی چند دقیقه‌ای و صدور حکم اعدام

رسیدگی به پرونده کریم خجسته در دادگاهی بسیار کوتاه انجام شده است. به گفته وکیل، جلسه دادگاه تنها چند دقیقه به طول انجامیده و قاضی صرفاً درباره پذیرش یا عدم پذیرش اتهام از متهم سؤال کرده است. در نهایت، بدون توجه به دفاعیات ارائه‌شده، حکم اعدام از طریق چوبه دار صادر شده است.

این وکیل معتقد است که صدور چنین حکمی، نه‌تنها با اصول حقوقی، بلکه حتی با رویه‌های معمول در پرونده‌های سیاسی و امنیتی نیز در تضاد آشکار قرار دارد.

جایگاه انسانی کریم خجسته در زندان

میلاد پناهی‌پور در بخش دیگری از اظهارات خود به ویژگی‌های شخصیتی کریم خجسته اشاره کرده و گفته است که او در زندان، نقش پدری برای سایر هم‌بندیان خود داشته است. هم‌بندیانی با گرایش‌های فکری و سیاسی متفاوت که به گفته وکیل، زندگی مسالمت آمیزی در کنار یکدیگر داشته و امورات خود را از طریق یک صندوق مشترک می گذرانند.به گفته او، این ویژگی‌ها و نبود هرگونه سابقه خشونت، صدور حکم اعدام برای کریم خجسته را بیش از پیش غیرقابل توجیه می‌کند.

نقض حقوق بشر در پرونده کریم خجسته

بررسی روند بازداشت، تغییر اتهام و محاکمه کریم خجسته نشان‌دهنده نقض جدی حقوق بنیادین او بر اساس قوانین داخلی و اسناد بین‌المللی است.

ماده ۹ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی – ممنوعیت بازداشت خودسرانه
ادامه بازداشت با وجود امکان تأمین وثیقه.
ماده ۱۴ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی – حق دادرسی عادلانه
تغییر اتهام بدون تحقیقات جدید و دادگاه چنددقیقه‌ای.