استثمار سازمان‌یافته زنان زندانی در زندان دولت آباد با مشارکت شرکت اسنوا

گزارش‌ها از زندان زنان دولت آباد اصفهان از بهره‌کشی گسترده اقتصادی، کار اجباری و شرایط غیرانسانی نگهداری زنان زندانی حکایت دارد؛ روندی که با همکاری سازمان زندان‌ها و شرکت تولیدی اسنوا به‌صورت سیستماتیک ادامه یافته است

کانون حقوق بشر ایران، یک شنبه ۱۹ بهمن‌ماه ۱۴۰۴ – بر اساس خبرهای رسیده از زندان زنان دولت آباد اصفهان، زنان زندانی به‌طور سازمان‌یافته برای کار در واحدهای وابسته به شرکت تولیدی لوازم خانگی اسنوا به‌کار گرفته می‌شوند. این فعالیت‌ها معمولاً از ساعت ۸ صبح آغاز شده و تا حدود ساعت ۴ بعدازظهر ادامه دارد. گزارش‌ها نشان می‌دهد این کار در بسیاری از موارد بدون تأمین حداقل استانداردهای ایمنی، بدون بیمه و حتی بدون اختصاص زمان مشخص برای استراحت یا وعده غذایی انجام می‌شود.

برخی منابع از پرداخت دستمزدهای بسیار ناچیز روزانه سخن گفته‌اند و برخی دیگر حقوق ماهانه‌ای کمتر از یک میلیون تومان را گزارش کرده‌اند؛ رقمی که حتی در صورت پرداخت کامل، با توجه به هزینه‌های تحمیلی بر زندانیان، پاسخگوی نیازهای اولیه آنان نیست. در عین حال، گزارش‌هایی وجود دارد که نشان می‌دهد دستمزد همین کار نیز اغلب با تأخیر پرداخت می‌شود و بخشی از آن برای مدتی در اختیار نهادهای واسطه قرار می‌گیرد. این در حالی است که دستمزد کار مشابه در خارج از زندان به‌مراتب بالاتر و در حدود چند برابر این مبلغ برآورد می‌شود.

زنان زندانی به دلیل فشارهای مضاعف، ازجمله نیاز به تماس با خانواده، پیگیری پرونده‌های مالی و امید به کاهش محدودیت‌های درون زندان، ناچار به پذیرش این شرایط هستند. به گفته منابع مطلع، عملاً هیچ امکان انتخاب آزادانه‌ای برای رد این کار وجود ندارد و امتناع از آن، با محرومیت‌های بیشتر همراه می‌شود.

شرایط غیرانسانی نگهداری در زندان دولت آباد

در کنار بهره‌کشی اقتصادی، وضعیت نگهداری زنان در زندان دولت آباد نیز به‌شدت نگران‌کننده توصیف شده است. شهادت یک زندانی آزادشده از این زندان نشان می‌دهد که تراکم جمعیت در بندها به حدی بالاست که در فضایی حدود ۲۰ مترمربع، بین ۴۰ تا ۵۰ زن در کنار یکدیگر نگهداری می‌شوند. بسیاری از زندانیان تازه‌وارد به دلیل کمبود تخت، ناچار به خوابیدن روی زمین هستند؛ شرایطی که کرامت انسانی را به‌طور کامل زیر سؤال می‌برد.

بهداشت در این زندان در سطح بسیار پایینی قرار دارد. به گفته این زندانی سابق، شیوع شپش در میان زندانیان، حتی کودکان خردسالی که همراه مادرانشان در زندان حضور دارند، گزارش شده و رسیدگی مؤثری به این وضعیت صورت نمی‌گیرد. محدودیت شدید در دسترسی به حمام، آب سرد، نبود مایع دستشویی و فقدان امکانات اولیه بهداشتی از دیگر موارد مطرح‌شده است.

تغذیه نامناسب و وابستگی زندانیان به کمک خانواده

وضعیت تغذیه در زندان دولت آباد نیز بخش دیگری از این بحران انسانی است. گزارش‌ها حاکی است غذاهای توزیع‌شده کیفیت بسیار پایینی دارند؛ به‌گونه‌ای که برنج سفت و مواد غذایی فاقد ارزش غذایی، امکان تغذیه سالم را از زندانیان سلب کرده است. بسیاری از زنان زندانی برای تأمین غذای قابل خوردن، ناچار به دریافت پول از خانواده‌های خود هستند. این وابستگی مالی، فشار مضاعفی بر خانواده‌ها وارد کرده و شکاف نابرابری را در درون زندان تشدید می‌کند.

امتیازدهی اجباری و استفاده ابزاری از حقوق اولیه

بر اساس این گزارش‌ها، زمان تماس تلفنی زندانیان به‌طور معمول به سه تا پنج دقیقه در روز محدود است. تنها راه افزایش این زمان، پذیرش کار اجباری در واحدهای وابسته به شرکت اسنواست. در صورت کار کردن، زمان تماس تلفنی می‌تواند تا حداکثر ۱۵ دقیقه افزایش یابد. این سازوکار، عملاً حقوق اولیه زندانیان را به ابزاری برای اجبار به کار تبدیل کرده است.

افرادی که از کار امتناع می‌کنند، نه‌تنها از افزایش زمان تماس محروم می‌شوند، بلکه با محدودیت‌های بیشتری نیز مواجه هستند. این روند نشان می‌دهد که امتیازات حداقلی، نه به‌عنوان حق، بلکه به‌عنوان ابزار فشار و کنترل مورد استفاده قرار می‌گیرند.

• فراخوان برای شناسایی یکی از قاتلین معترضان در سرکوب اعتراضات سراسری شیراز + فیلم
• شیراز – فیلم بازداشت و سربه نیست‌کردن دختر معترض در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
• اسامی و مشخصات جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴؛ به روز شده در ۴ بهمن ۱۴۰۴
• جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان‌دهنده + فیلم‌های افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ به‌ روز
• موج دستگیری‌ها در شیراز پس از اعتراضات سراسری ۱۴۰۴؛ بازداشت‌های محله‌محور و شکنجه در بازداشتگاه سروش
• انتشار اسامی و مشخصات ۴۰۰ تن دیگر از جان‌باختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴؛ قطعه‌ای از واقعیت تلخ یک جنایت حکومتی

فضای ناامن و نبود نظارت مؤثر

گزارش‌ها همچنین از فضای ناامن و نبود نظارت مؤثر در زندان زنان دولت آباد حکایت دارد. به گفته منابع مطلع، حضور زندانبانان فاسد و فقدان سازوکارهای نظارتی مستقل، این زندان را به محیطی ناامن برای زنان تبدیل کرده است؛ محیطی که به باور شاهدان، هیچ زن یا دختری نباید در آن نگهداری شود.

نقض حقوق بشر در زندان دولت آباد

شواهد موجود نشان می‌دهد که در زندان دولت آباد اصفهان، مجموعه‌ای از نقض‌های جدی و سیستماتیک حقوق بشر علیه زنان زندانی جریان دارد؛ از کار اجباری و بهره‌کشی اقتصادی گرفته تا شرایط غیرانسانی نگهداری و محرومیت از حقوق اولیه.

ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر – نقض حق امنیت و کرامت انسانی
نگهداری زنان در شرایط تراکم شدید، نبود بهداشت و اجبار به کار، امنیت جانی و کرامت انسانی زندانیان را به‌طور جدی نقض می‌کند.

ماده ۴ اعلامیه جهانی حقوق بشر – منع بردگی و کار اجباری
وادار کردن زندانیان به کار برای شرکت اسنوا در قبال دستمزد ناچیز یا امتیازات اولیه، مصداق روشن بیگاری و بهره‌کشی سازمان‌یافته است.

ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر – منع شکنجه و رفتار غیرانسانی
شرایط نامناسب بهداشتی، تغذیه ناکافی و فشارهای روانی مداوم، نمونه‌هایی از رفتار ظالمانه و تحقیرآمیز با زنان زندانی است.

ماده ۲۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر – حق برخورداری از استاندارد مناسب زندگی
فقدان غذای سالم، امکانات بهداشتی و شرایط زیستی انسانی، این حق بنیادین زندانیان را به‌طور کامل نقض کرده است.

کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک