ذوالفقار یزدان‌دوست؛ بیماری گال در سایه فشار بر زندانیان سیاسی

ذوالفقار یزدان‌دوست، زندانی سیاسی محبوس در زندان گنبدکاووس، پس از انتقال به قرنطینه این زندان به بیماری گال مبتلا شده است. گزارش‌ها حاکی از وضعیت بحرانی بهداشتی، محرومیت از درمان و تشدید فشارها علیه زندانیان سیاسی در این زندان است

کانون حقوق بشر ایران، پنج‌شنبه ۲۸ خردادماه ۱۴۰۵ – وضعیت ذوالفقار یزدان‌دوست، زندانی سیاسی زندان گنبدکاووس، نگرانی‌های تازه‌ای درباره شرایط نگهداری زندانیان سیاسی در این زندان ایجاد کرده است. این زندانی سیاسی که از اسفندماه ۱۴۰۴ به دستور دادستان گنبدکاووس به قرنطینه منتقل شده، در نتیجه شرایط نامناسب بهداشتی به بیماری گال مبتلا شده و با وجود وخامت وضعیت جسمی، از دسترسی به درمان و دارو محروم مانده است. گزارش‌های دریافتی همچنین از افزایش فشارها و برخوردهای تنبیهی علیه زندانیان سیاسی در زندان گنبدکاووس حکایت دارد.

وضعیت ذوالفقار یزدان‌دوست در قرنطینه زندان گنبدکاووس چگونه است؟

بر اساس اطلاعات دریافتی، ذوالفقار یزدان‌دوست از اسفندماه سال گذشته به دستور دادستان ابوالفضل سعیدی به قرنطینه زندان گنبدکاووس منتقل شده است. قرنطینه این زندان از مدت‌ها پیش با مشکلات شدید بهداشتی روبه‌رو بوده و گزارش‌های متعددی درباره شیوع بیماری‌های پوستی و عفونی در آن منتشر شده است.

منابع مطلع می‌گویند این زندانی سیاسی در نتیجه همین شرایط به بیماری گال مبتلا شده و وضعیت جسمی او به شدت نامناسب است. شدت بیماری به حدی گزارش شده که وی شب‌ها قادر به خوابیدن نیست و از خارش، درد و ناراحتی مستمر رنج می‌برد.

با وجود نیاز فوری به درمان، مسئولان زندان نه تنها امکانات درمانی لازم را در اختیار او قرار نداده‌اند، بلکه به خانواده و نزدیکانش نیز اجازه نداده‌اند داروهای مورد نیاز را از خارج زندان تهیه و به وی تحویل دهند.

چرا زندان گنبدکاووس به یکی از مراکز نگران‌کننده برای زندانیان سیاسی تبدیل شده است؟

گزارش‌های متعدد از زندان گنبدکاووس نشان می‌دهد که فشار بر زندانیان سیاسی در این زندان طی ماه‌های اخیر افزایش یافته است. منابع حقوق بشری بارها درباره شرایط نامناسب نگهداری، محرومیت از امکانات اولیه، محدودیت‌های درمانی و برخوردهای تنبیهی با زندانیان هشدار داده‌اند.

بر اساس گزارش‌های موجود، بخشی از کنترل عملی قرنطینه زندان در اختیار تعدادی از زندانیان نزدیک به مدیریت زندان قرار دارد. گفته می‌شود این افراد در موارد مختلف با زندانیانی که نسبت به وضعیت موجود اعتراض می‌کنند برخورد فیزیکی کرده و آنان را مورد ضرب و شتم قرار می‌دهند.

همچنین کمبود شدید مواد بهداشتی، وجود ساس و حشرات موذی و تراکم بالای زندانیان موجب گسترش بیماری‌های مختلف در این بخش از زندان شده است. زندانیان سیاسی که در چنین شرایطی نگهداری می‌شوند، علاوه بر محرومیت از آزادی، با تهدیدهای جدی علیه سلامت جسمی و روانی خود نیز مواجه هستند.

ذوالفقار یزدان‌دوست چگونه بازداشت شد؟

ذوالفقار یزدان‌دوست، متولد سال ۱۳۶۰ در شهرستان آزادشهر استان گلستان، متأهل و دارای یک فرزند است. وی در خردادماه ۱۴۰۳ توسط نیروهای امنیتی بازداشت و پس از بازجویی به زندان گنبدکاووس منتقل شد.

در یکی از پرونده‌های قضایی، دادگاه وی را به اتهام «اخلال در نظم و آسایش عمومی» به یک سال حبس، ۷۴ ضربه شلاق و پرداخت ۲۰۰ میلیون تومان جریمه نقدی محکوم کرد. او در پرونده‌ای دیگر نیز به یک سال زندان محکوم شد.

حکم شلاق این زندانی سیاسی به دستور قاضی جلالی‌تبار در دی‌ماه ۱۴۰۳ و بار دیگر در سوم اردیبهشت ۱۴۰۴ اجرا شد؛ موضوعی که خود با انتقادهای گسترده فعالان حقوق بشر روبه‌رو شد.

پرونده‌سازی جدید علیه زندانیان سیاسی چه ابعادی دارد؟

ذوالفقار یزدان‌دوست و چند زندانی سیاسی دیگر در تاریخ ۱۹ خردادماه ۱۴۰۴ به بازداشتگاه اطلاعات منتقل شدند. بر اساس گزارش‌ها، آنان طی حدود دو هفته تحت بازجویی و فشار قرار گرفتند و سپس بار دیگر به قرنطینه زندان بازگردانده شدند.

پس از بازگرداندن این زندانیان، پرونده جدیدی علیه آنان با عنوان «اخلال در نظم زندان» تشکیل شد. بر اساس ادعای مطرح‌شده از سوی مسئولان، این زندانیان متهم شده‌اند که تصویر خامنه‌ای را در نمازخانه زندان به آتش کشیده‌اند.

در حال حاضر ذوالفقار یزدان‌دوست همچنان در قرنطینه زندان گنبدکاووس نگهداری می‌شود و وضعیت پرونده جدید او نیز در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران

بررسی حقوقی پرونده بر اساس قوانین داخلی

ابهامات حقوقی پرونده

انتقال طولانی‌مدت یک زندانی سیاسی به قرنطینه و نگهداری او در شرایطی که سلامت جسمی‌اش به خطر افتاده، یکی از مهم‌ترین ابهام‌های این پرونده است. همچنین تشکیل پرونده جدید در حالی که زندانی در بازداشت به سر می‌برد، نیازمند ارائه مستندات و تضمین دسترسی به حقوق دفاعی است.

از سوی دیگر، محروم کردن زندانی از درمان و جلوگیری از دسترسی او به دارو، پرسش‌های جدی درباره رعایت قوانین داخلی و مسئولیت مقامات زندان ایجاد می‌کند.

مواد قانونی مرتبط

بر اساس اصل ۲۲ قانون اساسی، جان، حیثیت و حقوق اشخاص از تعرض مصون است.

اصل ۳۹ قانون اساسی نیز هرگونه هتک حرمت و رفتار تحقیرآمیز نسبت به افراد بازداشت‌شده یا زندانی را ممنوع اعلام کرده است.

همچنین آیین‌نامه سازمان زندان‌ها، مسئولان زندان را موظف می‌کند خدمات درمانی، بهداشتی و مراقبت پزشکی لازم را در اختیار زندانیان قرار دهند و در موارد ضروری آنان را به مراکز درمانی اعزام کنند.

موارد نقض قانون

محروم کردن زندانی بیمار از دسترسی به درمان و دارو.

نگهداری زندانی در محیطی آلوده و بیماری‌زا.

عدم رعایت استانداردهای بهداشتی مقرر در آیین‌نامه زندان‌ها.

تشکیل پرونده جدید بدون شفافیت کافی درباره روند رسیدگی.

اعمال فشار مضاعف بر زندانیان سیاسی از طریق انتقال به قرنطینه و محدودیت‌های تنبیهی.

کوتاهی در حفظ سلامت و امنیت زندانیان.

نقض حقوق بشر؛ محرومیت از درمان به مثابه رفتار غیرانسانی

پرونده ذوالفقار یزدان‌دوست نمونه‌ای از نگرانی‌های گسترده درباره وضعیت زندانیان سیاسی در زندان گنبدکاووس است. محرومیت از درمان، نگهداری در محیط آلوده، شیوع بیماری و بی‌توجهی به سلامت زندانیان از منظر حقوق بشری مصداق رفتار غیرانسانی و تحقیرآمیز تلقی می‌شود.

مواد نقض‌شده

ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر: ممنوعیت شکنجه و رفتارهای غیرانسانی یا تحقیرآمیز؛ محرومیت از درمان و نگهداری در شرایط بیماری‌زا می‌تواند مصداق این نقض باشد.

ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر: حق برخورداری از امنیت و سلامت فردی.

ماده ۱۰ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی: ضرورت رفتار انسانی و محترمانه با افراد محروم از آزادی.

قواعد ماندلا سازمان ملل: زندانیان باید به خدمات درمانی و بهداشتی مشابه افراد خارج از زندان دسترسی داشته باشند.

ادامه نگهداری ذوالفقار یزدان‌دوست در شرایط فعلی، در کنار گزارش‌های متعدد از فشار بر زندانیان سیاسی در زندان گنبدکاووس، نگرانی‌ها درباره سلامت و امنیت این زندانی و دیگر زندانیان سیاسی را بیش از پیش افزایش داده است.

کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک