صالح میرهاشمی؛ اعدام ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۲ | زندان مرکزی اصفهان

زندانی سیاسی صالح میرهاشمی؛ اعدام در ۲۹ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۲ در زندان مرکزی اصفهان

نام و نام خانوادگی: صالح میرهاشمی

محل تولد: اصفهان

ساکن: اصفهان

تاریخ تولد: ۱۳۶۵

تاریخ آخرین بازداشت: ۲۵آبان ۱۴۰۱

اتهامات: محاربه از طریق کشیدن سلاح و عضویت در دسته‌جات غیر قانونی

محل زندان: زندان مرکزی اصفهان

محکومیت:‌ اعدام

تاریخ اعدام: ۲۹ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۲

صالح میرهاشمی؛ از اعتراضات ۱۴۰۱ تا اعدام در پرونده خانه اصفهان

صالح میرهاشمی متولد ۱۳۶۵ بود. او از نوجوانی به ورزش‌های رزمی علاقه داشت و در رشته کاراته به موفقیت رسید و دان چهار را دریافت کرد. با این حال، به دلیل آنچه تبعیض در مسابقات می‌دانست، تصمیم گرفت به همراه یکی از هم‌باشگاهی‌های خود باشگاه ورزشی تأسیس کند. مدتی بعد نیز مانند بسیاری از جوانان ایرانی تصمیم به مهاجرت گرفت، اما به دلیل همه‌گیری ویروس کرونا ناچار شد از ترکیه به ایران بازگردد. با آغاز اعتراضات ۱۴۰۱ و پس از جان‌باختن مهسا امینی، او اخبار را به‌طور جدی دنبال می‌کرد. به گفته نزدیکانش، کشته شدن نیکا شاکرمی تأثیر عمیقی بر او گذاشته بود و پس از بازگشت به اصفهان به شکل جدی در اعتراضات حضور پیدا کرد. آنان صالح را فردی شجاع، مسئولیت‌پذیر و حامی خانواده توصیف کرده‌اند.

صالح میرهاشمی چگونه پس از اعتراضات ۱۴۰۱ بازداشت شد؟

پس از اعتراضات آبان ۱۴۰۱، ابتدا پسرعمه صالح بازداشت شد و به گفته نزدیکان خانواده، تحت شکنجه قرار گرفت. پس از آن نیروهای امنیتی به دنبال صالح رفتند و پدر و عموی او را نیز برای بازجویی احضار کردند. خانواده صالح ۴۷ روز از سرنوشت او بی‌اطلاع بودند تا اینکه تلویزیون حکومتی با پخش اعترافات اجباری، از بازداشت او خبر داد و وی را «سرکرده تروریست‌های اصفهان» معرفی کرد. بعدها در فایل صوتی منتسب به صالح میرهاشمی نیز آمده بود که بازجویان او را تهدید کرده بودند که در صورت اعتراف نکردن، از دخترعمه و همسرش اعتراف خواهند گرفت.

گزارش‌ها درباره شکنجه و اعترافات اجباری صالح میرهاشمی چه می‌گویند؟

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، صالح میرهاشمی از حق دسترسی به وکیل تعیینی محروم بود. حتی زمانی که یک هفته مانده به دادگاه به او اجازه ملاقات داده شد، دوربین و دستگاه ضبط صدا فعال بود و مأموران امنیتی بر گفت‌وگوها نظارت داشتند. نزدیکان او گفته‌اند که شدت شکنجه‌ها به حدی بود که صالح ورزشکار به فردی نحیف و کم‌وزن تبدیل شده بود و جرأت صحبت کردن نداشت.

به گفته یک منبع مطلع، شکنجه‌ها تا شب پیش از دادگاه نیز ادامه داشت. او گفته بود که صالح در نخستین جلسه دادگاه در وضعیت روحی و جسمی نامناسبی قرار داشت، زیرا چند شب متوالی از خواب محروم شده بود. این منبع وضعیت متهمان را به افرادی تشبیه کرده بود که تحت فشار شدید از این سو به آن سو منتقل می‌شدند.

دادگاه پرونده خانه اصفهان چگونه برگزار شد و حکم اعدام چگونه صادر شد؟

دادگاه پرونده خانه اصفهان در دی‌ماه ۱۴۰۱ و کمتر از دو ماه پس از بازداشت متهمان در چهار جلسه برگزار شد. پس از پایان جلسات دادگاه، حکم اعدام برای صالح میرهاشمی، مجید کاظمی و سعید یعقوبی صادر شد. شعبه ۹ دیوان عالی کشور نیز این حکم را تأیید کرد و کمتر از ۱۰ روز پس از رد درخواست فرجام‌خواهی، این سه زندانی بامداد جمعه ۲۹ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۲ اعدام شدند.

نقش مرتضی براتی، اسدالله جعفری و اطلاعات سپاه اصفهان در این پرونده چه بود؟

بر اساس این گزارش، مرتضی براتی رئیس شعبه اول دادگاه انقلاب اصفهان، اسدالله جعفری رئیس‌کل دادگستری استان اصفهان و اطلاعات سپاه اصفهان در روند این پرونده نقش داشتند. نزدیکان صالح تأکید کرده‌اند که با وجود آنکه هیچ سلاحی در پرونده او وجود نداشت، وی به اتهام «محاربه از طریق کشیدن کلت کمری» به اعدام محکوم شد. آنان همچنین گفته‌اند که صالح و هم‌پرونده‌ای‌هایش دو ماه در بازداشت اطلاعات، چهار ماه در سلول انفرادی و ماه‌ها تحت فشار و شکنجه قرار داشتند.

چرا خانواده صالح میرهاشمی تصور می‌کردند اجرای حکم به تعویق افتاده است؟

بیشتر ملاقات‌های صالح میرهاشمی با خانواده در حضور مأموران امنیتی و مقابل دوربین انجام می‌شد. به گفته منابع مطلع، مسئولان به خانواده‌ها گفته بودند که برای جلب رضایت اولیای دم ۱۰۰ روز فرصت دارند و به همین دلیل خانواده‌ها امیدوار بودند اجرای حکم به تعویق بیفتد. این در حالی بود که در شب‌های ۲۴ و ۲۷ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۲ شهروندان در مقابل زندان دستگرد اصفهان تجمع کرده و خواستار لغو اعدام این سه زندانی شده بودند.

بر اساس این گزارش، مقامات زندان با اطمینان دادن به خانواده‌ها، آنان را از اجرای قریب‌الوقوع حکم بی‌خبر نگه داشتند. سپس در حالی که تصور می‌شد روز جمعه اعدامی صورت نگیرد، سحرگاه جمعه ۲۹ اردیبهشت‌ماه حکم اجرا شد.

صالح میرهاشمی در آخرین ساعات پیش از اعدام چه وضعیتی داشت؟

گفته شده است که صالح میرهاشمی تا آخرین لحظات مقاومت کرد و روحیه خود را از دست نداد. بر اساس اظهارات منابع مطلع، هنگام انتقال برای اجرای حکم، در برابر مأموران مقاومت نشان داد و حاضر نشد به‌راحتی تسلیم شود. یکی از منابع گفته بود که صالح تا آخرین لحظه استواری خود را حفظ کرده بود.

پس از اجرای حکم اعدام، پیکر صالح میرهاشمی چگونه دفن شد؟

پس از اجرای حکم، مأموران امنیتی پدر و عموی صالح را احضار کردند و از آنان تعهد گرفتند که پیکر وی در روستای پدربزرگش دفن شود. صالح میرهاشمی بدون حضور مادر، خواهران و همسرش به خاک سپرده شد و خانواده او تنها ساعاتی بعد از محل دفن وی مطلع شدند. بدین ترتیب زندگی یکی از متهمان پرونده خانه اصفهان که خانواده و نزدیکانش همواره بر بی‌گناهی او تأکید داشتند، با اجرای حکم اعدام در ۲۹ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۲ پایان یافت.

درباره اعدام سه زندانی سیاسی در پرونده خانه اصفهان؛ صالح میرهاشمی، مجید کاظمی و سعید یعقوبی

بامداد جمعه ۲۹ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۲، سه زندانی سیاسی به نام‌های صالح میرهاشمی، مجید کاظمی و سعید یعقوبی اعدام شدند. اجرای حکم اعدام این سه زندانی که از متهمان پرونده موسوم به «خانه اصفهان» بودند، با واکنش‌ها و اعتراضات گسترده مردمی همراه شد و در روزهای منتهی به اجرای حکم، تجمع‌های متعددی در حمایت از آنان در اصفهان و برخی مناطق دیگر کشور برگزار شد.

خبرگزاری میزان این سه زندانی را «عامل شلیک با کلت و کلاشینکف و قتل سه تن از نیروهای امنیتی به قصد براندازی» معرفی کرد. با این حال، خانواده‌ها، نزدیکان و بسیاری از منابع و گزارش‌های منتشرشده تأکید داشتند که صالح میرهاشمی، مجید کاظمی و سعید یعقوبی بی‌گناه بوده‌اند و اعترافات مطرح‌شده در پرونده آنان تحت فشار و شکنجه اخذ شده است.

اعتراض خانواده‌ها برای توقف اجرای حکم

با نزدیک شدن زمان اجرای حکم اعدام، خانواده‌های این سه زندانی سیاسی تلاش‌های گسترده‌ای برای جلب حمایت عمومی و جلوگیری از اجرای حکم انجام دادند.

روز ۲۷ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۲، خانواده‌های صالح میرهاشمی، مجید کاظمی و سعید یعقوبی با انتشار فراخوانی از مردم اصفهان خواستند تا برای حمایت از فرزندانشان و جلوگیری از اجرای احکام اعدام، در مقابل زندان دستگرد اصفهان حضور پیدا کنند.

این فراخوان با استقبال و همراهی شماری از شهروندان روبه‌رو شد. بسیاری از مردم با حضور در مقابل زندان دستگرد، همبستگی خود را با خانواده‌های این سه زندانی سیاسی اعلام کردند و خواستار توقف اجرای احکام شدند.

تجمع‌های اعتراضی در اصفهان و تهران

اعتراض به اعدام صالح میرهاشمی، مجید کاظمی و سعید یعقوبی تنها به اصفهان محدود نماند. همزمان با افزایش نگرانی‌ها درباره اجرای حکم، شماری از شهروندان در مناطق مختلف کشور نیز مخالفت خود را با اعدام این سه زندانی اعلام کردند.

در شهرک اکباتان و شهرک باقری تهران، گروهی از مردم با سر دادن شعارهایی از جمله «مرگ بر دیکتاتور» و «مرگ بر جمهوری اعدامی» نسبت به اجرای احکام اعدام اعتراض کردند.

همچنین در اصفهان، جمعی از شهروندان در آخرین ساعات شامگاه چهارشنبه به مقابل زندان دستگرد رفتند و به خانواده‌های سه زندانی محکوم به اعدام پیوستند. این تجمع در حالی برگزار شد که نگرانی‌ها درباره اجرای قریب‌الوقوع حکم به شدت افزایش یافته بود.

سابقه تجمع‌های مردمی در حمایت از متهمان پرونده خانه اصفهان

پیش از فراخوان ۲۷ اردیبهشت نیز مردم اصفهان یک بار دیگر برای حمایت از این سه زندانی سیاسی تجمع کرده بودند.

در آخرین ساعات یکشنبه ۲۴ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۲ و پس از انتشار خبر احتمال اجرای حکم اعدام، شمار زیادی از شهروندان اصفهانی در مقابل زندان دستگرد تجمع کردند و خواستار توقف اجرای حکم شدند.

شرکت‌کنندگان در این تجمع با ابراز نگرانی نسبت به سرنوشت صالح میرهاشمی، مجید کاظمی و سعید یعقوبی، از مسئولان قضایی خواستند اجرای حکم را متوقف کرده و امکان رسیدگی مجدد به پرونده را فراهم کنند.

این تجمع از جمله بزرگ‌ترین گردهمایی‌های اعتراضی در حمایت از متهمان پرونده خانه اصفهان به شمار می‌رفت و نشان‌دهنده حساسیت افکار عمومی نسبت به سرنوشت آنان بود.

تأیید حکم اعدام در دیوان عالی کشور

چند روز پیش از اجرای حکم، مسیر قضایی پرونده وارد مرحله نهایی شده بود.

روز جمعه ۲۲ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۲، حکم اعدام مجید کاظمی، سعید یعقوبی و صالح میرهاشمی از سوی دیوان عالی کشور تأیید شد. با تأیید این حکم، نگرانی خانواده‌ها و حامیان این سه زندانی بیش از پیش افزایش یافت.

پس از انتشار خبر تأیید حکم، موج تازه‌ای از درخواست‌ها برای توقف اجرای اعدام شکل گرفت، اما در نهایت این تلاش‌ها نتوانست مانع اجرای حکم شود و بامداد ۲۹ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۲، احکام اعدام به اجرا درآمد.

پرونده خانه اصفهان چگونه شکل گرفت؟

پرونده‌ای که به اعدام صالح میرهاشمی، مجید کاظمی و سعید یعقوبی منجر شد، به حوادث ۲۵ آبان‌ماه ۱۴۰۱ در اصفهان بازمی‌گردد.

در جریان اعتراضات سراسری مردم اصفهان در آن روز، سه بسیجی در منطقه خانه اصفهان کشته شدند. پس از این رویداد، نهادهای امنیتی و قضایی پرونده‌ای را تشکیل دادند که بعدها با عنوان «پرونده خانه اصفهان» شناخته شد.

در ادامه روند رسیدگی، صالح میرهاشمی، مجید کاظمی و سعید یعقوبی به عنوان متهمان اصلی این پرونده معرفی شدند. با وجود صدور حکم اعدام و اجرای آن، خانواده‌ها و حامیان این سه زندانی همواره بر بی‌گناهی آنان تأکید کرده و اعلام کردند که اعترافات موجود در پرونده تحت فشار و شکنجه اخذ شده است.

اعدام این سه زندانی سیاسی همچنان یکی از پرونده‌های بحث‌برانگیز مرتبط با اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ محسوب می‌شود؛ پرونده‌ای که در روزهای پایانی آن، تجمع‌های اعتراضی و تلاش‌های گسترده خانواده‌ها و شهروندان برای جلوگیری از اجرای حکم، نتوانست مانع اعدام صالح میرهاشمی، مجید کاظمی و سعید یعقوبی شود.