انتقال مسعود جامعی به سلول انفرادی پس از شعار دادن؛ گزارش‌ها از شکنجه و تراشیدن موی سر این زندانی سیاسی حکایت دارد

گزارش‌های دریافتی حاکی از آن است که مسعود جامعی، زندانی سیاسی محکوم به دو بار اعدام، پس از سر دادن شعار در زندان شیبان اهواز به سلول انفرادی منتقل شده و در شرایطی سخت، بدون دسترسی به کولر در گرمای شدید اهواز نگهداری می‌شود. همچنین منابع از تراشیدن موی سر و اعمال شکنجه علیه او با هدف تحقیر خبر می‌دهند

کانون حقوق بشر ایران، جمعه ۲۶ تیرماه ۱۴۰۵ – گزارش‌های رسیده از زندان شیبان اهواز حاکی از آن است که مسعود جامعی، زندانی سیاسی محکوم به دو بار اعدام، پس از سر دادن شعار اعتراضی در داخل زندان به سلول انفرادی منتقل شده است. منابع مطلع می‌گویند وی در گرمای طاقت‌فرسای اهواز، در سلولی فاقد کولر نگهداری می‌شود و علاوه بر این، برای تحقیر، موی سر او تراشیده شده و تحت شکنجه و فشارهای جسمی و روحی قرار گرفته است.

انتقال به انفرادی پس از شعار اعتراضی

بر اساس گزارش‌های دریافتی، مسعود جامعی به دنبال سر دادن شعار اعتراضی در زندان شیبان اهواز، به دستور مسئولان زندان به سلول انفرادی منتقل شده است.

منابع آگاه می‌گویند این اقدام با هدف تنبیه وی انجام شده و شرایط نگهداری او در انفرادی بسیار سخت گزارش شده است. به گفته این منابع، همزمان با افزایش دمای هوا در استان خوزستان، این زندانی سیاسی در سلولی بدون سیستم سرمایشی نگهداری می‌شود؛ شرایطی که نگرانی‌ها درباره سلامت او را دوچندان کرده است.

باکس اطلاعاتی زندانی سیاسی مسعود جامعی

گزارش‌ها از شکنجه و تراشیدن موی سر به منظور تحقیر

منابع نزدیک به این پرونده همچنین گزارش داده‌اند که پس از انتقال مسعود جامعی به انفرادی، مأموران موی سر او را تراشیده‌اند؛ اقدامی که به گفته این منابع با هدف تحقیر و شکستن روحیه این زندانی سیاسی انجام شده است.

همچنین ادعا شده است که وی در مدت نگهداری در سلول انفرادی تحت فشارهای شدید جسمی و روانی و شکنجه قرار گرفته است. این ادعاها تاکنون به‌طور مستقل راستی‌آزمایی نشده و مقام‌های زندان شیبان یا دستگاه قضایی درباره آنها توضیحی منتشر نکرده‌اند.

فعالان حقوق بشر هشدار می‌دهند که استفاده از سلول انفرادی به عنوان ابزار تنبیه، به‌ویژه در کنار رفتارهای تحقیرآمیز و اعمال فشارهای جسمی، می‌تواند آثار جبران‌ناپذیری بر سلامت روان و جسم زندانیان برجای بگذارد.

وضعیت بحرانی سلامت مسعود جامعی

مسعود جامعی پیش از این نیز با مشکلات جدی جسمانی روبه‌رو بوده است.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، او به سرطان بدخیم معده مبتلا است و علاوه بر آن از عفونت شدید داخلی، نارسایی کبد و کلیه، فشار خون بالا، سردردهای عصبی و کبد چرب رنج می‌برد.

گفته می‌شود شرایط نامناسب زندان، سوءتغذیه و فشارهای ناشی از بازجویی‌ها و دوران حبس، موجب تشدید بیماری‌های او شده است.

مخالفت با اعزام به مراکز درمانی

با وجود هشدارهای مکرر درباره وضعیت جسمانی این زندانی سیاسی، گزارش‌ها حاکی از آن است که تاکنون با انتقال او به مراکز درمانی خارج از زندان موافقت نشده است.

بر اساس اطلاعات منتشرشده، کیفیت خدمات درمانی در زندان شیبان پاسخگوی وضعیت بحرانی وی نیست و دادستان اهواز و نهادهای امنیتی با اعزام او به بیمارستان مخالفت کرده‌اند.

فعالان حقوق بشر این اقدام را مصداق محروم کردن زندانی از حق دسترسی به درمان مناسب می‌دانند.

بازداشت و محاکمه اعضای خانواده

مسعود جامعی، نگهبان چاه‌های نفت، متأهل و دارای چهار فرزند، در ۱۰ مرداد ۱۴۰۲ توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد.

او پس از انتقال به بازداشتگاه اداره اطلاعات خوزستان و گذراندن بازجویی‌های طولانی، به زندان شیبان اهواز منتقل شد.

در زمستان ۱۴۰۳ نیز همسر او، زینب حزباپور، و سه فرزندشان ناهید، دلال و رقیه جامعی، در دادگاه انقلاب شهرستان باوی با اتهام‌هایی از جمله «ارتباط با گروه‌های مخالف نظام با قصد برهم زدن امنیت کشور» و عضویت در سازمان مجاهدین محاکمه شدند.

صدور حکم دو بار اعدام

بر اساس حکم صادره از شعبه اول دادگاه انقلاب اهواز به ریاست قاضی ادیبی‌مهر که در ۲۰ تیر ۱۴۰۴ به مسعود جامعی ابلاغ شد، وی به دو بار اعدام و یک سال حبس تعزیری محکوم شده است.

صدور این حکم سنگین در حالی صورت گرفته که گزارش‌های متعددی از وخامت وضعیت جسمانی وی و محرومیت او از درمان منتشر شده و اکنون نیز گزارش انتقال او به انفرادی و اعمال فشارهای تازه، نگرانی‌ها درباره وضعیت این زندانی سیاسی را افزایش داده است.

گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران

• لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا ‌کنون
• فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴
• آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
• آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
• جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان‌دهنده + فیلم‌های افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
• اعدام محمد امینی دهاقانی از بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴؛ اجرای حکم پس از محاکمه مخفیانه
• اعدام زندانی سیاسی عارف خوشکار؛ اجرای حکم یکی از بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۱ در زندان قزلحصار
• سومین روز اعتصاب غذا و تحصن ۱۵۰۰ زندانی محکوم به اعدام در قزلحصار؛ ادامه اعتراض به اجرای احکام اعدام + فیلم
• وضعیت زندان عادل‌آباد؛ گزارش تازه از تشدید فشار بر زندانیان سیاسی، کمبود غذا و نقض اصل تفکیک جرائم

بررسی حقوقی پرونده بر اساس قوانین داخلی

مقدمه

پیش از بررسی حقوقی این پرونده، باید توجه داشت که بسیاری از قوانین کیفری و امنیتی مورد استناد در دیکتاتوری حاکم، به‌ویژه در پرونده‌های سیاسی و امنیتی، از سوی نهادها و سازمان‌های بین‌المللی حقوق بشر به دلیل مغایرت با اصول دادرسی عادلانه، حق آزادی، منع شکنجه، حق برخورداری از محاکمه منصفانه و سایر حقوق بنیادین شهروندان، بارها مورد انتقاد و محکومیت قرار گرفته‌اند. با این حال، حتی بر مبنای همین قوانین داخلی نیز ضابطان امنیتی، مقامات قضایی و مسئولان زندان‌ها مکلف به رعایت تشریفات قانونی، حفظ کرامت انسانی متهم و زندانی، منع هرگونه شکنجه و رفتار تحقیرآمیز، احترام به حقوق دفاعی، حق دسترسی به وکیل منتخب، حق برخورداری از خدمات درمانی و رعایت اصول دادرسی عادلانه هستند. بر همین اساس، پرونده حاضر از منظر قوانین داخلی نیز قابل بررسی است.

ابهامات حقوقی در برخورد با مسعود جامعی

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، انتقال مسعود جامعی به سلول انفرادی پس از سر دادن شعار اعتراضی، نگهداری او در شرایط نامناسب، ادعای اعمال شکنجه، تراشیدن موی سر با هدف تحقیر و جلوگیری از دسترسی وی به خدمات درمانی، پرسش‌های جدی درباره رعایت قوانین داخلی و آیین‌نامه‌های ناظر بر حقوق زندانیان ایجاد کرده است.

چنانچه این گزارش‌ها صحت داشته باشند، لازم است مشخص شود که تصمیم به انتقال وی به سلول انفرادی بر اساس چه مستند قانونی اتخاذ شده، چه نهادی مسئول نظارت بر وضعیت او بوده و آیا اقدامات انجام‌شده با مقررات سازمان زندان‌ها و حقوق قانونی زندانیان مطابقت داشته است یا خیر.

مواد قانونی مرتبط

اصل ۲۲ قانون اساسی، حیثیت، جان، مال و حقوق اشخاص را از تعرض مصون دانسته است، مگر در مواردی که قانون تجویز کند.

اصل ۳۸ قانون اساسی، هرگونه شکنجه برای گرفتن اقرار یا کسب اطلاع را ممنوع اعلام کرده و مقرر می‌دارد که اجبار افراد به اقرار یا شهادت فاقد اعتبار قانونی است.

اصل ۳۹ قانون اساسی تصریح می‌کند که هتک حرمت و حیثیت افراد بازداشت‌شده، زندانی یا تبعیدشده به هر صورت ممنوع و موجب مسئولیت قانونی است.

آیین‌نامه اجرایی سازمان زندان‌ها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور بر حفظ کرامت انسانی زندانیان، ممنوعیت رفتارهای تحقیرآمیز، تأمین خدمات درمانی مناسب، رسیدگی فوری به بیماران و رعایت اصول بهداشتی در زندان‌ها تأکید دارد.

همچنین مطابق مقررات سازمان زندان‌ها، استفاده از سلول انفرادی باید صرفاً در چارچوب ضوابط قانونی، برای مدت محدود و تحت نظارت مقام‌های مسئول انجام شود.

موارد نقض قانون

براساس گزارش‌های منتشرشده، موارد زیر می‌تواند از مصادیق نقض قوانین داخلی باشد:

انتقال تنبیهی زندانی به سلول انفرادی به دلیل ابراز عقیده یا سر دادن شعار اعتراضی

اعمال رفتارهای تحقیرآمیز از جمله تراشیدن موی سر با هدف شکستن شخصیت زندانی

ادعای اعمال شکنجه یا رفتارهای غیرانسانی در دوران نگهداری در انفرادی

خودداری از اعزام زندانی بیمار به مراکز درمانی تخصصی با وجود بیماری‌های جدی

به خطر انداختن سلامت جسمی زندانی از طریق نگهداری در شرایط نامناسب، به‌ویژه در گرمای شدید اهواز.

نقض حقوق بشر در پرونده مسعود جامعی

نگرانی‌ها درباره رفتار با زندانی سیاسی محکوم به اعدام

گزارش‌های مربوط به انتقال مسعود جامعی به سلول انفرادی، ادعای شکنجه، تراشیدن موی سر، محرومیت از امکانات مناسب و ادامه جلوگیری از دسترسی وی به خدمات درمانی، نگرانی‌های گسترده‌ای درباره رعایت استانداردهای بین‌المللی حقوق بشر در قبال زندانیان سیاسی ایجاد کرده است.

مسعود جامعی علاوه بر محکومیت به دو بار اعدام، با بیماری‌های متعددی از جمله سرطان معده، نارسایی کبد و کلیه و دیگر مشکلات جسمانی مواجه است؛ موضوعی که مسئولیت مقام‌های مسئول در حفظ جان و سلامت وی را دوچندان می‌کند.

استانداردهای بین‌المللی مرتبط

بر اساس قواعد نلسون ماندلا (قواعد حداقل استاندارد سازمان ملل برای رفتار با زندانیان):

زندانیان باید از کرامت انسانی برخوردار باشند و هرگونه رفتار تحقیرآمیز ممنوع است.

استفاده طولانی‌مدت یا خودسرانه از سلول انفرادی نباید به عنوان ابزار تنبیه مورد استفاده قرار گیرد.

زندانیان بیمار باید بدون تبعیض به خدمات درمانی مناسب و تخصصی دسترسی داشته باشند.

مسئولان زندان موظف به حفاظت از سلامت جسمی و روانی زندانیان هستند.

همچنین:

ماده ۷ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی هرگونه شکنجه یا رفتار یا مجازات ظالمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز را ممنوع می‌داند.

ماده ۱۰ همین میثاق بر رفتار انسانی و محترمانه با تمامی افراد محروم از آزادی تأکید می‌کند.

اعلامیه جهانی حقوق بشر نیز بر حق برخورداری از کرامت انسانی، امنیت شخصی و منع رفتارهای تحقیرآمیز تصریح دارد.

موارد نقض حقوق بشر

براساس گزارش‌های منتشرشده، موارد زیر می‌تواند از مصادیق نقض حقوق بشر باشد:

استفاده از سلول انفرادی به عنوان ابزار تنبیه به دلیل بیان اعتراض؛

اعمال شکنجه یا رفتارهای غیرانسانی و تحقیرآمیز علیه زندانی؛

تراشیدن موی سر با هدف تحقیر و شکستن روحیه زندانی؛

محروم کردن زندانی بیمار از درمان تخصصی و مراقبت پزشکی مناسب؛

قرار دادن زندانی دارای بیماری‌های جدی در شرایطی که سلامت و جان او را با خطر بیشتری مواجه می‌کند.

کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک