زندان لاکان؛ گزارش از وضعیت بند میثاق و نقض حقوق زندانیان سیاسی

گزارش‌های رسیده از بند میثاق زندان لاکان رشت از محدودیت‌های گسترده، محرومیت از امکانات اولیه، بلاتکلیفی قضایی شماری از زندانیان سیاسی، نظارت امنیتی شدید و شرایط دشوار نگهداری حکایت دارد؛ وضعیتی که نگرانی فعالان حقوق بشر را درباره حقوق زندانیان افزایش داده است

کانون حقوق بشر ایران، پنج‌شنبه ۱۸ تیرماه ۱۴۰۵ – گزارش‌های منتشرشده از زندان لاکان رشت نشان می‌دهد زندانیان سیاسی نگهداری‌شده در بند میثاق با مجموعه‌ای از محدودیت‌های رفاهی، درمانی و ارتباطی روبه‌رو هستند. نبود فضای مناسب هواخوری، کیفیت پایین غذا، گرانی اقلام ضروری، قطعی مکرر آب و برق، محدودیت دسترسی به کتابخانه، بلاتکلیفی طولانی برخی زندانیان و نظارت امنیتی گسترده از جمله مواردی است که در این گزارش‌ها مطرح شده است. همچنین شماری از بازداشت‌شدگان با اتهام محاربه همچنان بدون برگزاری دادگاه در این بند نگهداری می‌شوند.

باکس اطلاعات | زندان لاکان رشت در یک نگاه

بند میثاق زندان لاکان چه شرایطی دارد؟

بر اساس اطلاعات منتشرشده، بند میثاق یکی از محل‌های نگهداری زندانیان سیاسی در زندان لاکان است. گزارش‌ها حاکی از آن است که زندانیان این بند علاوه بر محدودیت‌های امنیتی، با کمبود امکانات رفاهی و مشکلات متعدد روزمره روبه‌رو هستند. فعالان حقوق بشر می‌گویند مجموعه این شرایط فشار مضاعفی بر زندانیان وارد کرده و کیفیت زندگی آنان را به‌شدت کاهش داده است.

نبود فضای مناسب هواخوری

یکی از مهم‌ترین مشکلات مطرح‌شده، نبود فضای مناسب برای هواخوری زندانیان است. بر اساس گزارش‌ها، زندانیان بند میثاق از امکان استفاده منظم از فضای باز برخوردار نیستند و محدودیت در دسترسی به هواخوری، سلامت جسمی و روانی آنان را تحت تأثیر قرار داده است.

کارشناسان حوزه زندان‌ها معتقدند دسترسی منظم به فضای باز و نور طبیعی، از ابتدایی‌ترین حقوق زندانیان محسوب می‌شود و محرومیت از آن می‌تواند آثار منفی بلندمدتی بر سلامت افراد بر جای بگذارد.

کیفیت نامناسب غذا

گزارش‌های رسیده همچنین از کیفیت پایین غذای توزیع‌شده در بند میثاق حکایت دارد.

بر اساس این گزارش‌ها، غذای روزانه زندانیان از کیفیت و ارزش تغذیه‌ای مطلوب برخوردار نیست و این موضوع به یکی از مهم‌ترین گلایه‌های زندانیان تبدیل شده است. فعالان حقوق بشر بارها تأکید کرده‌اند که تأمین غذای سالم و کافی، از مسئولیت‌های اصلی مسئولان زندان‌ها در قبال زندانیان است.

گرانی کالاهای فروشگاه زندان

یکی دیگر از مشکلات مطرح‌شده، فروش کالاها و مواد غذایی با قیمت‌هایی بالاتر از بازار آزاد در فروشگاه زندان است.

بر اساس اطلاعات منتشرشده، زندانیان برای تهیه اقلام ضروری ناچارند هزینه‌هایی بسیار بیشتر از قیمت معمول پرداخت کنند. این وضعیت فشار اقتصادی مضاعفی بر خانواده‌های زندانیان وارد کرده و تأمین نیازهای اولیه را برای بسیاری از آنان دشوار ساخته است.

گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران

• لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا ‌کنون
  متن کامل اعلامیه جهانی حقوق بشر
• مشهد در شب ۱۹ دی؛ ویدئویی از آغاز تیراندازی به معترضان و روایت سرکوب خونین اعتراضات سراسری + فیلم و عکس
• فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴
• گزارش ویژه کانون حقوق بشر ایران| زندان دستگرد اصفهان؛ افشای شکنجه و تشدید سرکوب زندانیان سیاسی
• زندان دستگرد اصفهان؛ افشای قتل‌عام و سرکوب خونین زندانیان در ۱۱ فروردین ۱۴۰۵
• زندان دستگرد اصفهان؛ افشای اسناد، تصاویر و گزارش پزشکی قانونی از سرکوب خونین زندانیان | پرونده ویژه
• آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
  آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
• جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان‌دهنده + فیلم‌های افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
• اولین ویدئوی ۳ بعدی بند ۲۰۹ زندان اوین؛ قسمت اول: ساختمان و ساختار بندها

بلاتکلیفی طولانی زندانیان

گزارش‌ها نشان می‌دهد شماری از زندانیان بند میثاق همچنان در انتظار رسیدگی قضایی به پرونده خود هستند.

به گفته منابع مطلع، طولانی شدن روند رسیدگی و تأخیر در تعیین تکلیف پرونده‌ها، موجب افزایش نگرانی زندانیان و خانواده‌های آنان شده است. فعالان حقوق بشر معتقدند بلاتکلیفی طولانی‌مدت می‌تواند آثار روانی قابل توجهی بر زندانیان بر جای بگذارد.

قطعی مکرر آب و برق

یکی دیگر از مشکلات مطرح‌شده در این بند، قطع مکرر آب و برق در فصل‌های گرم و سرد سال است.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، این قطعی‌ها زندگی روزمره زندانیان را با دشواری‌های فراوان روبه‌رو کرده و دسترسی آنان به امکانات اولیه را محدود ساخته است. استمرار این وضعیت، به‌ویژه در روزهای گرم تابستان و سرمای زمستان، نگرانی‌هایی درباره شرایط نگهداری زندانیان ایجاد کرده است.

محرومیت از کتابخانه و فعالیت‌های فرهنگی

بر اساس اطلاعات موجود، زندانیان بند میثاق برخلاف بسیاری از بندهای دیگر زندان لاکان از دسترسی به کتابخانه و برنامه‌های فرهنگی محروم هستند.

این در حالی است که سایر بندهای زندان، هرچند به‌صورت محدود، امکان استفاده از کتابخانه و برخی فعالیت‌های فرهنگی را دارند. منابع مطلع می‌گویند این محدودیت موجب کاهش فرصت‌های آموزشی و فرهنگی زندانیان شده است.

محدودیت ملاقات حضوری

گزارش‌ها نشان می‌دهد ملاقات حضوری در بند میثاق با محدودیت‌های قابل توجهی همراه است.

بر اساس اطلاعات منتشرشده، هر هفته تنها یک زندانی امکان ملاقات حضوری دارد و به دلیل تعداد زیاد زندانیان، برخی افراد ناچارند چندین ماه در انتظار نوبت ملاقات بمانند. خانواده زندانیان می‌گویند این محدودیت فشار روحی زیادی بر زندانیان و بستگان آنان وارد کرده است.

چه زندانیان سیاسی در بند میثاق زندان لاکان نگهداری می‌شوند؟

بر اساس اطلاعات منتشرشده، در حال حاضر حدود ۱۵ زندانی سیاسی در بند میثاق زندان لاکان نگهداری می‌شوند. اسامی شماری از این زندانیان عبارت است از:

• منوچهر فلاح
• پیمان فرح‌آور
• کریم خجسته
• یعقوب درخشان
• قاسم احمدی/  مشاور املاک
• عادل لطفی / کارگر
• جواد لطفی / کارگر
• وحید مولایی / کارگر

به گفته فعالان حقوق بشر، تمرکز زندانیان سیاسی در یک بند و اعمال محدودیت‌های گسترده بر آنان، موجب افزایش فشارهای روحی و روانی شده است.

چند زندانی همچنان بدون برگزاری دادگاه در بازداشت هستند؟

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، قاسم احمدی، عادل لطفی، جواد لطفی و وحید مولایی همچنان بدون برگزاری دادگاه در بازداشت به سر می‌برند.

گفته می‌شود این چهار زندانی با اتهام محاربه مواجه هستند، اما با گذشت مدت قابل توجهی از بازداشت، هنوز جلسه رسیدگی به پرونده آنان برگزار نشده است. ادامه این وضعیت، نگرانی‌هایی درباره طولانی شدن بازداشت موقت و بلاتکلیف ماندن پرونده این زندانیان ایجاد کرده است.

فعالان حقوق بشر تأکید می‌کنند که طولانی شدن بازداشت بدون تعیین تکلیف نهایی پرونده، علاوه بر ایجاد فشار روانی بر زندانیان، خانواده‌های آنان را نیز با مشکلات فراوان روبه‌رو می‌کند.

جمعیت زندان لاکان چه میزان است؟

بر اساس اطلاعات موجود، زندان لاکان با احتساب بند زنان، حدود چهار هزار و ششصد زندانی را در خود جای داده است.

فعالان حقوق بشر می‌گویند تراکم جمعیت زندان در کنار کمبود امکانات، کیفیت خدمات رفاهی، بهداشتی و درمانی را کاهش داده و مدیریت زندان را با مشکلات جدی مواجه کرده است. به اعتقاد آنان، افزایش جمعیت زندانیان در سال‌های اخیر، فشار مضاعفی بر امکانات موجود وارد کرده است.

فضای امنیتی بند میثاق چگونه توصیف شده است؟

منابع آگاه، فضای بند میثاق را «کاملاً ایزوله» توصیف کرده‌اند.

بر اساس این گزارش‌ها، ارتباط زندانیان با بیرون از بند به‌شدت محدود است و مسئولان زندان کنترل گسترده‌ای بر رفت‌وآمد، ارتباطات و فعالیت‌های روزمره زندانیان اعمال می‌کنند. فعالان حقوق بشر معتقدند چنین شرایطی می‌تواند موجب تشدید فشارهای روحی بر زندانیان شود.

گزارش‌ها درباره شنود مکالمات زندانیان چه می‌گویند؟

یکی از مهم‌ترین موضوعات مطرح‌شده در گزارش‌های اخیر، نظارت گسترده بر مکالمات زندانیان است.

بر اساس اطلاعات منتشرشده، علاوه بر نصب دوربین‌های متعدد در بخش‌های مختلف بند، مکالمات زندانیان نیز تحت شنود قرار دارد؛ به گونه‌ای که حتی گفت‌وگوهای عادی داخل بند نیز کنترل می‌شود.

منابع مطلع می‌گویند این سطح از نظارت، احساس امنیت و حریم خصوصی زندانیان را به شدت تحت تأثیر قرار داده و موجب شده بسیاری از آنان از بیان آزادانه مطالب خودداری کنند.

بررسی حقوقی پرونده بر اساس قوانین داخلی

مقدمه

پیش از بررسی حقوقی این وضعیت، باید توجه داشت که بسیاری از قوانین کیفری و مقررات مربوط به نحوه نگهداری زندانیان در دیکتاتوری حاکم، به‌ویژه در پرونده‌های سیاسی و امنیتی، از سوی نهادهای بین‌المللی حقوق بشر مورد انتقاد قرار گرفته‌اند. با این حال، حتی بر مبنای قوانین داخلی و آیین‌نامه اجرایی سازمان زندان‌ها نیز مسئولان زندان موظف به حفظ سلامت، کرامت انسانی و حقوق قانونی زندانیان هستند و گزارش‌های منتشرشده، پرسش‌هایی را درباره میزان رعایت همین مقررات داخلی مطرح می‌کند.

ابهامات حقوقی

گزارش‌های مربوط به نبود فضای مناسب هواخوری، محرومیت از کتابخانه، قطعی مکرر آب و برق، فروش اقلام با قیمت‌های بالاتر، محدودیت ملاقات حضوری، بلاتکلیفی طولانی برخی زندانیان و نگهداری تعدادی از بازداشت‌شدگان بدون برگزاری دادگاه، از مهم‌ترین ابهام‌های حقوقی مطرح‌شده درباره وضعیت بند میثاق زندان لاکان است. همچنین گزارش‌های مربوط به شنود مکالمات زندانیان و کنترل گسترده ارتباطات آنان، ضرورت بررسی نحوه اجرای مقررات مربوط به حقوق زندانیان را برجسته می‌کند.

مواد قانونی مرتبط

اصل ۲۲ قانون اساسی: جان، حقوق و حیثیت اشخاص از تعرض مصون است.

اصل ۳۲ قانون اساسی: بازداشت باید مطابق قانون و با رعایت حقوق متهم انجام شود.

اصل ۳۴ قانون اساسی: حق دادخواهی برای همه افراد.

اصل ۳۵ قانون اساسی: حق برخورداری از وکیل.

اصل ۳۹ قانون اساسی: هتک حرمت و حیثیت زندانیان ممنوع است.

آیین‌نامه اجرایی سازمان زندان‌ها: مسئولان موظف به تأمین امکانات رفاهی، بهداشتی، فرهنگی و درمانی زندانیان هستند.

موارد نقض قانون

نبود فضای مناسب هواخوری.

بلاتکلیفی طولانی برخی زندانیان.

تأخیر در رسیدگی به پرونده‌ها.

محدودیت در ملاقات حضوری.

محرومیت از کتابخانه زندان.

قطعی مکرر آب و برق.

فروش اقلام ضروری با قیمت‌های بالا.

محدودیت در بهره‌مندی از امکانات فرهنگی.

شنود گسترده مکالمات زندانیان.

محدودیت ارتباطات زندانیان.

بررسی نقض حقوق بشر در زندان لاکان

شرایط گزارش‌شده از بند میثاق زندان لاکان نگرانی‌های متعددی را از منظر حقوق بشر ایجاد کرده است. گزارش‌هایی درباره نبود امکانات مناسب هواخوری، کیفیت نامناسب غذا، محدودیت دسترسی به امکانات فرهنگی، قطعی مکرر آب و برق، طولانی شدن بلاتکلیفی برخی زندانیان، محدودیت ملاقات حضوری و نظارت امنیتی گسترده بر مکالمات زندانیان منتشر شده است. فعالان حقوق بشر معتقدند مجموعه این شرایط می‌تواند بر سلامت جسمی و روانی زندانیان تأثیر منفی بگذارد و با استانداردهای بین‌المللی مربوط به رفتار با افراد محروم از آزادی فاصله داشته باشد.

مواد حقوق بشری مرتبط

ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر: حق زندگی، آزادی و امنیت شخصی.

ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر: ممنوعیت رفتارهای ظالمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز.

ماده ۱۰ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی: لزوم رفتار انسانی با افراد محروم از آزادی.

ماده ۱۴ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی: حق برخورداری از دادرسی عادلانه.

قواعد نلسون ماندلا: حق دسترسی زندانیان به امکانات بهداشتی، فرهنگی، ارتباط با خانواده و شرایط مناسب نگهداری.

زندان لاکان؛ ضرورت محکومیت نقض حقوق بشر و بازدید نهادهای مستقل

با توجه به گزارش‌های منتشرشده درباره وضعیت بند میثاق زندان لاکان، از جمله محدودیت‌های گسترده در دسترسی به امکانات اولیه، بلاتکلیفی برخی زندانیان، محدودیت ارتباط با خانواده، نظارت امنیتی شدید و سایر موارد مطرح‌شده، فعالان حقوق بشر بر ضرورت افزایش نظارت و توجه جامعه جهانی نسبت به وضعیت زندان‌های ایران تأکید می‌کنند. آنان خواستار محکومیت موارد احتمالی نقض حقوق زندانیان از سوی نهادهای بین‌المللی و اعمال فشار مؤثر برای فراهم شدن امکان بازدید هیئت‌های مستقل بین‌المللی از زندان‌ها، از جمله زندان لاکان، هستند تا شرایط نگهداری زندانیان به‌صورت مستقل بررسی و مستندسازی شود و زمینه پاسخگویی مسئولان در قبال رعایت حقوق زندانیان فراهم گردد.

کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک