شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی با تصویب قطعنامهای، پرونده هستهای حکومت ایران را به دلیل آنچه عدم پایبندی به تعهدات پادمانی عنوان شده، به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع داد
کانون حقوق بشر ایران، چهارشنبه ۱۸ شهریورماه ۱۴۰۵ – شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی روز چهارشنبه ۱۸ شهریور ۱۴۰۵ با تصویب قطعنامهای، پرونده هستهای حکومت ایران را به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع داد. این قطعنامه با ۲۳ رأی موافق، سه رأی مخالف و هشت رأی ممتنع تصویب شد و پس از حدود دو دهه، بار دیگر پرونده هستهای ایران را در برابر شورای امنیت قرار داد.
ارجاع پرونده هستهای به شورای امنیت
بر اساس قطعنامه تصویبشده، ارجاع پرونده به شورای امنیت در پی ارزیابی شورای حکام درباره پایبند نبودن حکومت ایران به تعهدات پادمانی انجام شده است. موضوع اصلی اختلاف، از جمله به وضعیت ذخایر اورانیوم، دسترسی بازرسان آژانس به تأسیسات هستهای و امکان راستیآزمایی فعالیتها و مواد هستهای ایران مربوط میشود. این تصمیم در شرایطی گرفته شده که دسترسی آژانس بینالمللی انرژی اتمی به شماری از تأسیسات هستهای ایران همچنان با محدودیت روبهرو است. بر اساس گزارشهای موجود، پس از حملات سال گذشته به تأسیسات هستهای، بازرسان آژانس امکان بازگشت کامل به برخی سایتهای آسیبدیده و بررسی وضعیت ذخایر اورانیوم را پیدا نکردهاند.
رأی شورای حکام؛ ۲۳ موافق، سه مخالف و هشت ممتنع
شورای حکام آژانس متشکل از ۳۵ کشور است و قطعنامه مربوط به ارجاع پرونده حکومت ایران با ۲۳ رأی موافق به تصویب رسید. سه کشور با این قطعنامه مخالفت کردند و هشت کشور نیز رأی ممتنع دادند.
ارجاع پرونده به شورای امنیت به معنای آغاز خودکار تحریم یا اقدام نظامی نیست، اما پرونده را وارد مرحلهای سیاسی و حقوقی در سطح شورای امنیت میکند. از این پس، موضوع فعالیتهای هستهای حکومت ایران میتواند در دستور کار این نهاد قرار گیرد و درباره اقدامات بعدی تصمیمگیری شود.
این تحول در شرایطی رخ داده که اختلاف میان تهران و آژانس بر سر سطح همکاری، دسترسی بازرسان و وضعیت مواد هستهای باقیمانده، طی ماههای گذشته تشدید شده است.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- مستند حقوقی؛ بررسی کارنامه محمدمهدی شهمیرزادی؛ قاضی و رئیس شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران
- حسین فاضلی هریکندی؛ از سرکوب اعتراضات تا دفاع از اعدام معترضان
- نامه مادر یک زندانی از زندان تهران بزرگ؛ گرسنگی، کفخوابی و ناامنی در بندها
نگرانی درباره ذخایر اورانیوم غنیشده
یکی از محورهای اصلی نگرانی آژانس، میزان اورانیوم غنیشده ایران و سطح غنیسازی آن است. بر اساس گزارش منتشرشده، آژانس بر این باور است که بیش از ۲۰۰ کیلوگرم اورانیوم بسیار غنیشده از حملات سال گذشته جان سالم به در برده و احتمال میدهد بخشی از آن در تأسیسات زیرزمینی اصفهان و نطنز نگهداری شود.
بخشی از ذخایر اورانیوم حکومت ایران نیز تا سطح ۶۰ درصد غنی شده است؛ سطحی که اگرچه بهخودیخود به معنای تولید سلاح هستهای نیست، اما از نظر فنی فاصله آن با سطح مورد استفاده برای ساخت سلاح هستهای کمتر است و به همین دلیل مورد توجه و نگرانی آژانس قرار گرفته است.
اختلاف بر سر دسترسی بازرسان
یکی از مسائل اصلی در تصمیم اخیر شورای حکام، نبود امکان راستیآزمایی کامل وضعیت برنامه هستهای حکومت ایران است. آژانس در قطعنامههای پیشین نیز از حکومت ایران خواسته بود اطلاعات مربوط به ذخایر اورانیوم خود را ارائه کند و امکان دسترسی و راستیآزمایی لازم را در اختیار بازرسان قرار دهد.
ادامه این وضعیت موجب شده است آژانس درباره میزان و محل نگهداری برخی مواد هستهای و وضعیت بخشهایی از برنامه هستهای حکومت ایران با ابهام مواجه باشد.
ارجاع پرونده به شورای امنیت اکنون میتواند فشارهای دیپلماتیک بر تهران را افزایش دهد و مذاکرات احتمالی درباره آینده برنامه هستهای را وارد مرحله پیچیدهتری کند.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک