هم‌زمان با تشدید گرانی و افزایش نرخ بیکاری، گزارش‌ها از حذف مزایای صدها کارگر، اخراج نیروهای صنعتی و فروپاشی بخش‌هایی از خدمات و تولید حکایت دارد؛ روندی که ناظران آن را نشانه تعمیق بحران اقتصادی و گسترش فقر ساختاری می‌دانند
کانون حقوق بشر ایران، یک شنبه ۱۳ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵ – گرانی، بیکاری و کاهش مستمر قدرت خرید، فشار معیشتی بر خانوارها را به مرحله‌ای بی‌سابقه رسانده است. تازه‌ترین گزارش‌ها از حذف مزایای ۷۰۰ کارگر در ماهشهر، بلاتکلیفی ۱۰۰ کارگر اخراجی در ایلام، افزایش نرخ بیکاری جوانان و فروپاشی بخش‌هایی از صنعت و خدمات در تهران و مناطق صنعتی حکایت دارد؛ تحولاتی که در مجموع تصویری از اقتصادی فروپاشیده ارائه می‌کند.
حذف مزایای ۷۰۰کارگر در ماهشهر هم‌زمان با تشدید گرانی
بیش از ۷۰۰ کارگر شاغل در شرکت پایانه‌ها و مخازن پتروشیمی بندر ماهشهر از حذف مزایای اضافه‌کاری و تعطیل‌کاری خبر داده‌اند. به گفته کارگران، کارفرما از حدود ۱۵ روز پیش این مزایا را به بهانه کاهش هزینه‌ها حذف کرده و هم‌زمان حق بهره‌وری و رفاهیات نیز پرداخت نشده است.
برآورد کارگران نشان می‌دهد این اقدام به کاهش حدود ۱۵ میلیون تومانی دریافتی ماهانه آنان منجر خواهد شد؛ رقمی که در شرایط گرانی فزاینده، فشار مستقیمی بر معیشت خانوارهای کارگری وارد می‌کند.
بلاتکلیفی دو‌ساله ۱۰۰کارگر اخراجی در ایلام
بیش از ۱۰۰ کارگر بومی پروژه پتروشیمی ارغوان گستر ایلام نزدیک به دو سال است در وضعیت بلاتکلیفی شغلی قرار دارند. این کارگران از خرداد ۱۴۰۳ با ادعای پایان بخشی از پروژه از ورود به محل کار منع شدند و تاکنون شغل جایگزینی برای آنان فراهم نشده است.
بر اساس گزارش‌ها، تنها تعداد محدودی از این کارگران با دستفروشی یا مسافرکشی امرار معاش می‌کنند و بخش قابل‌توجهی از آنان بدون درآمد ثابت باقی مانده‌اند.
گرانی و بیکاری جوانان؛ وضعیت بازار کار رو به وخامت
گزارش تازه مرکز آمار نشان می‌دهد نرخ بیکاری به ۷.۶ درصد رسیده است.
در همین حال، نرخ بیکاری در گروه سنی ۱۵ تا ۲۴ سال به ۲۱.۲ درصد و در گروه ۱۸ تا ۳۵ سال به ۱۵.۱ درصد افزایش یافته است. این آمار نشان می‌دهد بحران اشتغال به‌ویژه در میان جوانان شدت گرفته و ورود نسل تازه به بازار کار با موانع گسترده‌تری مواجه شده است.
هم‌زمان گزارش‌ها از گسترش کم‌کاری اجباری، کاهش ساعت کار و اتکای اجباری به اضافه‌کاری برای جبران درآمد حکایت دارد.
شوک به صنعت پلاستیک و فشار بر تولید
تنش‌های ژئوپلیتیک، آسیب به زیرساخت‌های پتروشیمی و اختلال در تولید در مناطق صنعتی از جمله عسلویه و ماهشهر، فشار تازه‌ای بر صنایع پایین‌دستی وارد کرده است. بر اساس گزارش‌های اقتصادی، کاهش تولید پلیمر و اختلال در عرضه مواد اولیه به افزایش قیمت پلاستیک و فشار مضاعف بر واحدهای تولیدی انجامیده است.
این روند، علاوه بر تشدید گرانی کالاهای وابسته، خطر تعطیلی یا کاهش ظرفیت واحدهای صنعتی بیشتری را افزایش داده است.
فروپاشی صنعت هتلداری تهران و بیکاری ۸هزار نفر
صنعت هتلداری و گردشگری تهران نیز با بحران گسترده روبه‌رو شده است.
گزارش‌ها نشان می‌دهد تعطیلی پروازها، آسیب به زیرساخت‌ها، قطعی اینترنت و افت سفرهای تجاری موجب فروپاشی بخش قابل‌توجهی از این صنعت شده است.
در نتیجه این وضعیت، حدود ۸ هزار نفر در صنعت هتلداری و گردشگری تهران شغل خود را از دست داده‌اند. ناظران اقتصادی هشدار داده‌اند دامنه واقعی بیکاری در این بخش ممکن است بسیار فراتر از آمارهای رسمی باشد.
گرانی و فقر؛ نشانه‌های یک اقتصاد فروپاشیده
مجموعه تحولات اخیر از تشدید گرانی، افزایش بیکاری، کاهش درآمد کارگران و اختلال در تولید، تصویری از اقتصادی فروپاشیده ترسیم می‌کند.
تحلیلگران ریشه این وضعیت را در سال‌ها سوءمدیریت، غارت منابع و اموال ملی، فساد ساختاری و تخصیص منابع به سیاست‌های جنگ‌طلبانه و امنیتی می‌دانند. به باور آنان، بخش بزرگی از بحران کنونی نه ناشی از عوامل مقطعی بلکه محصول انباشت بلندمدت سیاست‌های اقتصادی ناکارآمد است.
هشدار نسبت به قیام گرسنگان و لشکر بیکاران
افزایش مداوم گرانی و بیکاری، هم‌زمان با کاهش شدید توان معیشتی خانوارها، نگرانی‌ها درباره پیامدهای اجتماعی بحران اقتصادی را افزایش داده است. ناظران هشدار می‌دهند تداوم این روند می‌تواند به شکل‌گیری اعتراضات گسترده معیشتی و آنچه از آن به‌عنوان «قیام گرسنگان» و «لشکر بیکاران» یاد می‌شود منجر شود.
فاصله فزاینده میان درآمد و هزینه‌های زندگی، میلیون‌ها نفر را به مرز فقر یا زیر خط فقر سوق داده است.
گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- اعدام محراب عبدالله‌زاده در ارومیه؛ اجرای حکم مرگ برای بازداشت‌شده اعتراضات ۱۴۰۱ بر پایه اعترافات اجباری
- اعدام عرفان کیانی در اصفهان؛ ابهام در روند دادگاه و ادامه موج احکام مرگ علیه بازداشت‌شدگان اعتراضات
- اعدام عامر رامش در زندان زاهدان؛ پایان پرونده‌ای پرابهام با ادعاهای شکنجه و اعتراف اجباری
- انتقال مخفیانه ده‌ها زندانی به زندان قزلحصار؛ نگرانی‌ها درباره تحرکات مشکوک در واحد امنیتی ۳ افزایش یافت
- صدور حکم اعدام برای سعید زارعی کردشولی، حمیدرضا فتحی، عبدالرضا فتحی و حمیدرضا ثابت رای، از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه در شیراز
- ابراهیم دولت‌آبادی در خطر اجرای حکم اعدام؛ صدور حکم مرگ برای بازداشت‌شده اعتراضات ۱۴۰۴ در مشهد
- اعدام ساسان آزادوار در زندان اصفهان؛ ورزشکار ۲۱ ساله بر پایه اعترافات اجباری
- اعدام ناصر بکرزاده و یعقوب کریم‌پور پس از پرونده‌های مبتنی بر اعترافات اجباری
حاکمیت در پی مهار اعتراضات با سرکوب و ارعاب
هم‌زمان با تشدید بحران اقتصادی، گزارش‌ها از افزایش حضور نیروهای امنیتی در معابر و تشدید فضای امنیتی در شهرها حکایت دارد. ناظران معتقدند هم‌زمانی افزایش فشار امنیتی با تشدید اعدام‌ها و حضور گسترده نیروهای سرکوب در خیابان‌ها، نشانه نگرانی ساختار حاکم از انفجار اجتماعی ناشی از بحران معیشتی است.
به باور تحلیلگران، حاکمیت در تلاش است با ترکیبی از ارعاب، سرکوب و نمایش قدرت امنیتی از تبدیل بحران اقتصادی به اعتراضات فراگیر جلوگیری کند.
گرانی و بیکاری؛ بحران معیشتی در مسیر انفجار اجتماعی
افزایش گرانی، حذف مزایای کارگران، رشد بیکاری جوانان و فروپاشی بخش‌هایی از صنعت و خدمات، نشانه ورود بحران اقتصادی به مرحله‌ای عمیق‌تر است. تداوم این روند، هم‌زمان با نبود چشم‌انداز بهبود و تشدید فضای امنیتی، نگرانی‌ها درباره تبدیل بحران معیشتی به ناآرامی‌های گسترده اجتماعی را افزایش داده است.
مواد نقض‌شده:
نقض حق برخورداری از سطح زندگی مناسب – ماده ۲۵اعلامیه جهانی حقوق بشر:
هر فرد حق برخورداری از سطح زندگی کافی برای تأمین سلامت و رفاه خود و خانواده‌اش را دارد.
نقض حق کار و امنیت شغلی – ماده ۲۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
هر فرد حق کار، انتخاب آزادانه شغل و برخورداری از شرایط منصفانه کاری دارد.
نقض حق حمایت اجتماعی – ماده ۲۲ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
هر فرد حق برخورداری از امنیت اجتماعی و حمایت در برابر محرومیت اقتصادی را دارد.
نقض حق آزادی تجمع و اعتراض – ماده ۲۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
فضای امنیتی و سرکوب پیشگیرانه برای مهار اعتراضات معیشتی، ناقض حق تجمع مسالمت‌آمیز است.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post