حمید حاج‌جعفر کاشانی، زندانی سیاسی و داور سابق فوتسال، با وجود ابتلا به مشکلات ستون فقرات، بیماری‌های گوارشی و عارضه قلبی، در زندان تهران بزرگ از رسیدگی پزشکی مناسب محروم مانده است؛ گزارش‌ها از افزایش فشار بر او همزمان با حمایت از کارزار «نه به اعدام» حکایت دارد
کانون حقوق بشر ایران، جمعه ۲۳ مرداد‌ماه ۱۴۰۵ – وضعیت جسمی حمید حاج‌جعفر کاشانی، زندانی سیاسی محبوس در زندان تهران بزرگ، در پی محرومیت از رسیدگی پزشکی مناسب نگران‌کننده گزارش شده است. این زندانی سیاسی با مشکلات جدی ستون فقرات، بیماری‌های گوارشی و عارضه قلبی مواجه است، اما بر اساس اطلاعات دریافتی، دسترسی او به درمان متناسب با وضعیت بیماری‌هایش فراهم نشده است. همزمان، گزارش‌هایی از فشار بیشتر بر وی در پی همراهی با کارزار «نه به اعدام» و اعتراض به اجرای احکام اعدام منتشر شده است.
محرومیت از درمان با وجود چند بیماری
بر اساس اطلاعات رسیده، حمید حاج‌جعفر کاشانی در زندان تهران بزرگ با چند عارضه جسمی به‌طور همزمان دست‌وپنجه نرم می‌کند. مشکلات ستون فقرات، بیماری‌های گوارشی و عارضه قلبی از جمله مشکلات پزشکی گزارش‌شده درباره او هستند.
با وجود این شرایط، گزارش‌ها حاکی از آن است که رسیدگی پزشکی متناسب و خدمات درمانی مورد نیاز در اختیار او قرار نگرفته است. وضعیت روحی و روانی این زندانی سیاسی نیز در پی شرایط حبس و فشارهای واردشده نگران‌کننده توصیف شده است.
در مورد زندانی مبتلا به بیماری‌های متعدد، تأخیر در تشخیص، معاینه تخصصی یا درمان می‌تواند باعث تشدید بیماری و بروز عوارض جدی‌تر شود. مسئولیت تأمین مراقبت پزشکی زندانی، صرف‌نظر از نوع اتهام یا محکومیت او، بر عهده سازمان زندان‌ها و مقام‌های مسئول است.
همراهی حمید حاج‌جعفر کاشانی با کارزار «نه به اعدام»
بخشی دیگر از گزارش‌های دریافتی به فعالیت‌های اعتراضی حمید حاج‌جعفر کاشانی در داخل زندان مربوط می‌شود.
او طی ماه‌های اخیر با کارزار «نه به اعدام» همراهی کرده و نسبت به صدور و اجرای احکام اعدام اعتراض داشته است. یک منبع مطلع گفته است که این فعالیت‌ها با واکنش منفی برخی مسئولان و افراد مرتبط با پرونده او مواجه شده و فشار بیشتری بر این زندانی سیاسی وارد شده است.
در صورت وجود ارتباط میان فعالیت مسالمت‌آمیز علیه مجازات اعدام و افزایش فشار بر یک زندانی، این موضوع نگرانی مضاعفی درباره برخورد با حق بیان دیدگاه و اعتراض مسالمت‌آمیز در محیط زندان ایجاد می‌کند.
شش سال حبس؛ پنج سال قابل اجرا
حمید حاج‌جعفر کاشانی، داور سابق فوتسال، پیش‌تر توسط شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران در مجموع به شش سال حبس محکوم شده است.
بر اساس حکم ابلاغ‌شده در ۸ اردیبهشت‌ماه، او از بابت اتهام «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور» به پنج سال و از بابت «تبلیغ علیه نظام» به یک سال حبس محکوم شده است. با اعمال مقررات مربوط به تعدد جرائم، مجازات اشد، یعنی پنج سال حبس، قابل اجرا خواهد بود.
گزارش‌های موجود از برگزاری روند دادرسی تحت فشارهای امنیتی و عدم حضور وکیل منتخب حکایت دارند؛ موضوعی که درباره رعایت حق دفاع مؤثر در این پرونده پرسش ایجاد می‌کند.
بازداشت در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
حمید حاج‌جعفر کاشانی روز ۱۴ دی‌ماه ۱۴۰۴ و همزمان با اعتراضات سراسری بازداشت شد. بر اساس اطلاعات منتشرشده، بازداشت او مقابل پاساژ علاءالدین تهران صورت گرفت.
او پیش از این نیز روز ۷ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۴ به دلیل حمل پلاکارد اعتراضی در خیابان انقلاب تهران بازداشت شده بود. منابع نزدیک به پرونده، برخوردهای قضایی با وی را مرتبط با فعالیت‌ها و مواضع اعتراضی او دانسته‌اند.
در سوابق او همچنین آزادی از زندان در سال ۱۴۰۱ پس از توقف اجرای حکم گزارش شده است. با تشکیل پرونده جدید، بار دیگر بازداشت و محاکمه شد.
بر اساس آخرین اطلاعات دریافتی، حمید حاج‌جعفر کاشانی در تیپ شش، واحد یک زندان تهران بزرگ نگهداری می‌شود. همچنین گزارش شده که انتقال او همراه با چند زندانی سیاسی دیگر به این زندان جنبه تنبیهی داشته است.
گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان‌دهنده + فیلم‌های افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- مستند حقوقی؛ بررسی کارنامه محمدمهدی شهمیرزادی؛ قاضی و رئیس شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران
- مستند حقوقی، بررسی پرونده‌ای که منجر به اعدام عارف خوشکار شد
- زندان دستگرد اصفهان؛ گزارشی جامع از تراکم دوبرابری، کف‌خوابی، فشارهای امنیتی و شرایط نامناسب زندانیان
بررسی حقوقی پرونده حمید حاج‌جعفر کاشانی بر اساس قوانین داخلی
قوانین دیکتاتوری حاکم بر ایران در سال‌های گذشته بارها به دلیل مغایرت با موازین دادرسی عادلانه، ابهام در رسیدگی به پرونده‌های امنیتی و محدود کردن آزادی بیان مورد انتقاد قرار گرفته‌اند. بررسی پرونده حمید حاج‌جعفر کاشانی بر اساس قوانین داخلی به معنای تأیید این قوانین نیست؛ هدف، نشان دادن مواردی است که حتی همین قوانین نیز توسط دستگاه قضایی و مسئولان زندان باید رعایت شوند.
ابهامات حقوقی پرونده
بر اساس اطلاعات منتشرشده، حمید حاج‌جعفر کاشانی با اتهامات «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور» و «تبلیغ علیه نظام» محاکمه و مجموعاً به شش سال حبس محکوم شده که پنج سال آن قابل اجراست. گزارش‌هایی نیز درباره عدم حضور وکیل منتخب و فشارهای امنیتی در روند رسیدگی منتشر شده است.
از سوی دیگر، وضعیت کنونی او در زندان با مسئله دسترسی به خدمات پزشکی گره خورده است. ابتلا به بیماری‌های متعدد و گزارش محرومیت از درمان مناسب، مسئولیت قانونی مقام‌های زندان برای حفاظت از سلامت زندانی را مطرح می‌کند.
همچنین گزارش افزایش فشارها پس از همراهی وی با کارزار «نه به اعدام»، در صورت تأیید، این پرسش را ایجاد می‌کند که آیا فعالیت اعتراضی مسالمت‌آمیز او در تصمیمات و رفتارهای اعمال‌شده علیه وی مؤثر بوده است.
مواد قانونی مرتبط
- اصل ۲۲ قانون اساسی؛ جان، حقوق و حیثیت اشخاص را از تعرض مصون می‌داند.
- اصل ۲۳ قانون اساسی؛ تفتیش عقاید را ممنوع اعلام کرده است.
- اصل ۳۲ قانون اساسی؛ بر رعایت ضوابط قانونی در بازداشت افراد تأکید دارد.
- اصل ۳۵ قانون اساسی؛ حق برخورداری از وکیل را برای متهمان به رسمیت می‌شناسد.
- اصل ۳۹ قانون اساسی؛ هتک حرمت و حیثیت افراد بازداشت‌شده و زندانی را ممنوع می‌کند.
- آیین‌نامه اجرایی سازمان زندان‌ها؛ بر مسئولیت زندان در تأمین مراقبت‌های بهداشتی و درمانی مورد نیاز افراد زندانی تأکید دارد.
موارد نقض قانون
با توجه به اطلاعات منتشرشده، مهم‌ترین نگرانی‌های حقوقی عبارت‌اند از:
- محرومیت گزارش‌شده از رسیدگی پزشکی مناسب با وجود بیماری‌های متعدد؛
- خطر تشدید بیماری‌های قلبی، گوارشی و مشکلات ستون فقرات در صورت تأخیر در درمان؛
- گزارش عدم برخورداری از وکیل منتخب در روند دادرسی؛
- گزارش فشارهای امنیتی در جریان رسیدگی به پرونده؛
- انتقال تنبیهی گزارش‌شده به زندان تهران بزرگ؛
- گزارش افزایش فشار در ارتباط با همراهی با کارزار «نه به اعدام».
بررسی پرونده از منظر حقوق بشر و موارد نقض استانداردهای بین‌المللی
از منظر حقوق بشر، برخورداری زندانیان از حق سلامت، مراقبت پزشکی مناسب، رفتار انسانی، آزادی بیان و دادرسی عادلانه از اصول بنیادین حقوق بین‌الملل به شمار می‌رود. گزارش‌های منتشرشده درباره وضعیت حمید حاج‌جعفر کاشانی، به‌ویژه ابتلا به چند بیماری و محرومیت از رسیدگی پزشکی مناسب، نگرانی‌هایی جدی درباره رعایت این حقوق ایجاد کرده است.
ابهامات حقوق بشری پرونده
مهم‌ترین نگرانی به وضعیت سلامت این زندانی سیاسی مربوط است. مشکلات ستون فقرات، بیماری‌های گوارشی و عارضه قلبی می‌توانند نیازمند بررسی و درمان تخصصی باشند و ادامه محرومیت از خدمات لازم ممکن است سلامت او را با خطر بیشتری مواجه کند.
گزارش افزایش فشار بر حمید حاج‌جعفر کاشانی در پی حمایت از کارزار «نه به اعدام» نیز از منظر حق آزادی بیان قابل بررسی است. زندانی بودن یک فرد به معنای سلب تمام حقوق بنیادین او، از جمله حق برخورداری از مراقبت پزشکی و کرامت انسانی، نیست.
اسناد بین‌المللی مرتبط
- ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر؛ منع شکنجه و رفتار یا مجازات ظالمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز.
- ماده ۱۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر؛ حق آزادی عقیده و بیان.
- ماده ۱۰ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی؛ الزام به رفتار انسانی و محترمانه با تمام افراد محروم از آزادی.
- ماده ۱۴ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی؛ حق برخورداری از دادرسی عادلانه و تضمین‌های لازم برای دفاع.
- ماده ۱۹ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی؛ حق داشتن عقیده و آزادی بیان.
- ماده ۱۲ میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی؛ حق برخورداری از بالاترین استاندارد قابل حصول سلامت جسمی و روانی.
- قواعد نلسون ماندلا؛ ضرورت دسترسی زندانیان به خدمات درمانی مناسب و مراقبت پزشکی بدون تبعیض.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post