دستکم ۱۲ زندانی سیاسی در میان ۱۷ اعدام ثبتشده فروردینماه به دار آویخته شدند؛ گزارشها نشان میدهد قطع اینترنت و محدودیت اطلاعرسانی، آمار واقعی اعدامها را نامشخص کرده است
کانون حقوق بشر ایران، یکشنبه ۶ فروردینماه ۱۴۰۵ – فروردینماه ۱۴۰۵ با ثبت دستکم ۱۷ مورد اعدام، به خونینترین ماه برای زندانیان سیاسی در سه دهه و نیم گذشته تبدیل شد. از این میان، ۱۲ نفر زندانی سیاسی بودند؛ آماری بیسابقه که نشاندهنده جهشی کمسابقه در استفاده از مجازات مرگ علیه مخالفان سیاسی است. این اعدامها در شرایطی انجام شد که قطع اینترنت، محدودیت اطلاعرسانی و نبود شفافیت رسمی، احتمال بالاتر بودن آمار واقعی را تقویت میکند. ناظران معتقدند حکومت با استفاده از فضای جنگی و تشدید امنیتی، موج تازهای از سرکوب از طریق اعدام را آغاز کرده است.
۱۷اعدام در ۹روز؛ میانگین دو اعدام در روز
بر اساس دادههای گردآوریشده، طی تنها ۹ روز از فروردینماه، دستکم ۱۷ زندانی در زندانهای مختلف کشور اعدام شدند؛ بهطور میانگین نزدیک به دو اعدام در هر روز.
بیشترین شمار اعدامها در روزهای ۱۰، ۱۱، ۱۵، ۲۶ و ۳۱ فروردین ثبت شده که در هر یک از این روزها دو زندانی اعدام شدهاند. این تمرکز زمانی نشاندهنده اجرای فشرده و برنامهریزیشده احکام اعدام در بازهای کوتاه است.
۱۲زندانی سیاسی؛ رکوردی بیسابقه در ۳۵سال اخیر
از مجموع ۱۷ اعدام ثبتشده، ۱۲ نفر زندانی سیاسی بودهاند؛ آماری که فروردین ۱۴۰۵ را به مرگبارترین ماه برای زندانیان سیاسی در دستکم ۳۵ سال گذشته تبدیل میکند.
در میان اعدامشدگان سیاسی، ۸ زندانی سیاسی وابسته به سازمان مجاهدین و ۴ نفر از بازداشتشدگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ قرار داشتهاند.
چنین حجم و تمرکزی از اعدامهای سیاسی در یک ماه، از سوی ناظران حقوق بشر بهعنوان نشانهای از ورود دستگاه قضایی و امنیتی به مرحلهای تازه از سرکوب سازمانیافته توصیف شده است.
اسامی زندانیان سیاسی اعدامشده در فروردینماه
اسامی زندانیان سیاسی اعدامشده در فروردینماه به شرح زیر اعلام شده است:
- محمد تقوی و اکبر دانشورکار – ۱۰ فروردین
- پویا قبادی و بابک علیپور – ۱۱ فروردین
- امیرحسین حاتمی – ۱۳ فروردین
- وحید بنیعامریان و ابوالحسن منتظر – ۱۵ فروردین
- محمدامین بیگلری و شاهین واحدپرست – ۱۶ فروردین
- علی فهیم – ۱۷ فروردین
- حامد ولیدی و نیما شاهی – ۳۱ فروردین
اعدام بازداشتشدگان اعتراضات؛ دادگاههایی شتابزده و خارج از ریل قانونی
بخش مهمی از اعدامهای فروردین مربوط به بازداشتشدگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ بوده است؛ پروندههایی که به گفته منابع حقوقی با روندی شتابزده و خارج از اصول متعارف دادرسی رسیدگی شدهاند. گزارشهای منتشرشده درباره این پروندهها از محرومیت متهمان از وکیل انتخابی، محدودیت در دسترسی به پرونده، عدم بررسی مستقل ادله و اتکای سنگین به اعترافات اخذشده در بازداشت حکایت دارد. ناظران معتقدند سرعت بالای صدور و اجرای احکام در این پروندهها نشان میدهد که روند قضایی بیش از آنکه تابع دادرسی عادلانه باشد، تابع ملاحظات امنیتی و سیاسی بوده است.
استفاده از فضای جنگی برای تشدید اعدامها
موج اعدامهای فروردینماه در شرایطی رخ داده که حکومت همزمان با تشدید فضای امنیتی و استفاده از ادبیات جنگی، بر سرعت برخورد با مخالفان افزوده است.
منتقدان میگویند حکومت از فضای ناشی از جنگ و بحرانهای امنیتی بهعنوان پوششی برای حذف سریعتر زندانیان سیاسی و اعمال سرکوب حداکثری استفاده میکند؛ بهگونهای که اعدام در این مقطع به ابزاری برای ارعاب و مهار جامعه تبدیل شده است.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- اللهکرم عزیزی و نقش او در موج اعدامها؛ ۱۰ زندانی سیاسی در کمتر از ۱۰ روز در زندان قزلحصار اعدام شدند
- افشای قاسم صحرایی، ماموری که از شکنجه و کتک زدن زندانیان لذت میبرد + ویدئو – به روز شده در ۲۱ فروردینماه ۱۴۰۵
- زندان قزلحصار؛ نقش حسن قبادی و قاسم صحرایی در انتقال و اعدام ۶ زندانی سیاسی
- حسن قبادی؛ هدایت عملیات سرکوب و اعدام ۶ زندانی سیاسی در قزلحصار
- صدور حکم اعدام برای چهار معترض؛ ابهامات حقوقی و نقش قاضی ایمان افشاری در مرکز توجه
- محسنی اژهای زیر ذرهبین؛ از بازجویی و شکنجه تا ریاست قوه قضاییه | کارنامه سیاه یک قاضی مرگ
- اعدام مخفیانه حامد ولیدی و نیما شاهی؛ تشدید احکام شتابزده در سایه فضای جنگی
- اعدام امیرعلی میرجعفری از بازداشت شدگان اعتراضات سراسری دیماه
- اعدام عرفان کیانی در اصفهان؛ ابهام در روند دادگاه و ادامه موج احکام مرگ علیه بازداشتشدگان اعتراضات
زندان قزلحصار؛ کانون اصلی اجرای اعدامها
بیشترین اعدامهای ثبتشده در فروردینماه در زندان قزلحصار انجام شده است؛ زندانی که در ماههای اخیر بارها نام آن در ارتباط با اجرای احکام اعدام گسترده مطرح شده است.
اعدام زندانیان سیاسی عمدتاً در زندان قزلحصار و زندان مرکزی کرج انجام شده، در حالی که پنج اعدام دیگر با اتهام قتل در زندانهای زنجان، دیزلآباد کرمانشاه و کاشان صورت گرفته است.
قطع اینترنت و سانسور؛ آمار واقعی احتمالاً بالاتر است
این آمار در حالی منتشر میشود که قطع گسترده اینترنت و محدودیت شدید اطلاعرسانی در هفتههای گذشته، ثبت کامل موارد اعدام را با دشواری جدی مواجه کرده است. فعالان حقوق بشر هشدار میدهند که رقم واقعی اعدامها احتمالاً بیش از آمار ثبتشده است و بخشی از اعدامها به دلیل انسداد ارتباطات و سانسور رسانهای هنوز رسانهای نشدهاند.
ضرورت واکنش فوری جامعه جهانی
با توجه به ابعاد کمسابقه اعدامهای سیاسی در فروردینماه، کانون حقوق بشر ایران، خواستار واکنش فوری و جدی جامعه جهانی میباشد. به باور آنان، سکوت یا واکنش محدود در برابر این موج از اعدامها میتواند به تداوم و تشدید استفاده از مجازات مرگ علیه مخالفان سیاسی منجر شود.
موج اعدامهای فروردین؛ نقض گسترده حق حیات و دادرسی عادلانه
اعدامهای گسترده فروردینماه نشاندهنده نقض سازمانیافته اصول بنیادین حقوق بشر در روند قضایی و کیفری کشور است.
مواد نقضشده:
نقض حق حیات – ماده ۳اعلامیه جهانی حقوق بشر:
اجرای گسترده احکام اعدام، بهویژه در پروندههای سیاسی، حق بنیادین حیات را نقض میکند.
نقض حق دادرسی عادلانه – ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
رسیدگی شتابزده و غیرشفاف به پروندههای معترضان ناقض عدالت قضایی است.
نقض اصل برائت – ماده ۱۱ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
اتکا به اعترافات و روندهای امنیتی بهجای دادرسی مستقل، اصل برائت را مخدوش میکند.
نقض حق دسترسی به اطلاعات – ماده ۱۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
قطع اینترنت و جلوگیری از اطلاعرسانی آزاد، مانع نظارت عمومی بر اجرای عدالت میشود.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post