گلرخ ایرایی، زهرا صفایی، مرضیه فارسی، شیوا اسماعیلی و سکینه پروانه، پنج زندانی سیاسی زن در زندان اوین، پس از شرکت در کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» و سردادن شعار علیه احکام اعدام، با محرومیت تنبیهی از تماس تلفنی روبه‌رو شده‌اند؛ محدودیتی که در ادامه فشارهای گسترده بر زنان زندانی سیاسی اعمال شده است
کانون حقوق بشر ایران، دوشنبه ۴ خرداد‌ماه ۱۴۰۵، گزارش‌های منتشرشده از زندان اوین حاکی از آن است که پنج زندانی سیاسی زن، شامل گلرخ ایرایی، زهرا صفایی، مرضیه فارسی، شیوا اسماعیلی و سکینه پروانه، از روز گذشته به‌صورت تنبیهی از حق استفاده از تلفن زندان محروم شده‌اند. بر اساس اطلاعات دریافتی، مسئولان زندان کارت‌های تلفن این زندانیان را باطل کرده‌اند؛ اقدامی که به دلیل شرکت آنان در کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» و سردادن شعار علیه اجرای احکام اعدام صورت گرفته است. فعالان حقوق بشر می‌گویند محرومیت از تماس با خانواده و وکیل، به ابزاری برای سرکوب اعتراض‌های مدنی زندانیان سیاسی تبدیل شده است.
باطل شدن کارت تلفن زنان زندانی سیاسی
براساس گزارش‌های منتشرشده، گلرخ ایرایی، زهرا صفایی، مرضیه فارسی، شیوا اسماعیلی و سکینه پروانه از روز گذشته امکان استفاده از تلفن زندان را از دست داده‌اند. منابع مطلع می‌گویند مسئولان زندان کارت‌های تلفن این زندانیان را باطل کرده‌اند و این محدودیت همچنان ادامه دارد.
دلیل اعمال این مجازات، شرکت این زنان زندانی در کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» و اعتراض به اجرای احکام اعدام در ایران عنوان شده است. این زندانیان سیاسی در محوطه هواخوری زندان اقدام به سردادن شعار علیه اعدام کرده بودند؛ اقدامی که با واکنش تنبیهی مسئولان زندان روبه‌رو شد.
فعالان حقوق بشر می‌گویند استفاده از محرومیت‌های ارتباطی، از جمله قطع تماس تلفنی، در سال‌های اخیر به یکی از شیوه‌های رایج فشار بر زندانیان سیاسی تبدیل شده است.
ادامه محرومیت از ملاقات با خانواده و وکلا
این پنج زندانی سیاسی پیش از این نیز از حق ملاقات حضوری با خانواده و وکلای خود محروم شده بودند. بر اساس گزارش‌ها، این محدودیت همچنان ادامه دارد و تاکنون توضیح شفافی درباره دلیل تداوم آن ارائه نشده است.
فعالان حقوق بشر هشدار داده‌اند که محرومیت هم‌زمان از ملاقات و تماس تلفنی، فشار روانی شدیدی بر زندانیان و خانواده‌های آنان وارد می‌کند. به گفته این فعالان، جلوگیری از ارتباط زندانی با خانواده و وکیل، علاوه بر آثار روانی، حق دفاع موثر و دسترسی به حمایت حقوقی را نیز محدود می‌سازد.
گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
متن کامل اعلامیه جهانی حقوق بشر - فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات - جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان‌دهنده + فیلم‌های افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- اولین ویدئوی ۳ بعدی بند ۲۰۹ زندان اوین؛ قسمت اول: ساختمان و ساختار بندها
- پرونده شهرک اکباتان؛ صدور حکم اعدام برای چهار متهم در دادگاه انقلاب تهران
- اعدام زندانی سیاسی عباس اکبری؛ پس از دادرسی غیرشفاف
فشار بر زنان زندانی سیاسی در اوین
گزارش‌های اخیر نشان می‌دهد فشار بر زنان زندانی سیاسی در زندان اوین طی ماه‌های گذشته افزایش یافته است. پیش‌تر در هفته سوم اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵ نیز گزارش‌هایی درباره تشدید فشار بر زندانیان سیاسی زن منتشر شده بود.
بر اساس این گزارش‌ها، زهرا صفایی، فروغ تقی‌پور، مرضیه فارسی، الهه فولادی، ارغوان فلاحی، شیوا اسماعیلی و گلرخ ایرایی به دلیل شرکت در کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» با سه هفته محرومیت از ملاقات مواجه شده بودند.
پس از آن نیز به دلیل حضور دوباره در این مراسم اعتراضی، سه هفته محرومیت دیگر برای آنان در نظر گرفته شد. فعالان حقوق بشر می‌گویند حتی ده‌ها زندانی دیگر که صرفاً در حیاط بند حضور داشته یا شاهد برگزاری این مراسم بوده‌اند، با مجازات‌های انضباطی روبه‌رو شده‌اند.
کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام»؛ اعتراض مدنی در زندان
کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» در ماه‌های اخیر به یکی از نمادهای اعتراض زندانیان سیاسی به افزایش اجرای احکام اعدام در ایران تبدیل شده است. زندانیان شرکت‌کننده در این کارزار معمولاً با سردادن شعار، تجمع در حیاط زندان یا تحصن، مخالفت خود را با مجازات اعدام اعلام می‌کنند.
فعالان حقوق بشر می‌گویند واکنش مسئولان زندان به این اعتراض‌ها، اغلب با افزایش فشار، محرومیت از تماس، تبعید، انتقال به انفرادی یا محرومیت از ملاقات همراه بوده است.به گفته آنان، برخورد تنبیهی با زندانیانی که علیه اعدام اعتراض می‌کنند، نشان‌دهنده تلاش نهادهای امنیتی و قضایی برای خاموش کردن هرگونه صدای مخالفت حتی در فضای زندان است.
تکرار محدودیت‌های مشابه در زندان قرچک
در ماه‌های گذشته گزارش‌هایی مشابه نیز از زندان قرچک ورامین منتشر شده بود. بر اساس این گزارش‌ها، گروهی از زنان زندانی سیاسی در قرچک نیز پس از اعتراض به شرایط زندان یا شرکت در تجمع‌های اعتراضی با محدودیت‌های ارتباطی و تنبیهی روبه‌رو شده بودند.
فعالان حقوق بشر می‌گویند محروم‌سازی گروهی زندانیان از حقوق و امکانات اولیه، بدون ارائه توضیح شفاف، نوعی مجازات جمعی محسوب می‌شود. به گفته آنان، این روند باعث افزایش فضای بی‌اعتمادی، ناامنی روانی و تنش در زندان‌ها شده است.
افزایش فشار هم‌زمان با موج اعدام‌ها
اعتراض زنان زندانی سیاسی در اوین در شرایطی صورت می‌گیرد که طی ماه‌های اخیر شمار اعدام‌ها در ایران افزایش یافته است. نهادهای حقوق بشری بارها هشدار داده‌اند که استفاده گسترده از مجازات اعدام، به‌ویژه در پرونده‌های سیاسی و امنیتی، به ابزاری برای ایجاد فضای رعب و کنترل اجتماعی تبدیل شده است.
فعالان مدنی می‌گویند کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» واکنشی به همین روند فزاینده اعدام‌ها و تلاش زندانیان برای رساندن صدای اعتراض خود به بیرون از زندان است.
نقض حقوق بشر؛ محرومیت ارتباطی و مجازات جمعی
برخورد با زنان زندانی سیاسی در اوین از سوی نهادهای حقوق بشری نمونه‌ای از نقض حقوق زندانیان سیاسی توصیف شده است.
مواد نقض‌شده:
نقض حق ارتباط با خانواده و وکیل – اصول حداقلی رفتار با زندانیان:
باطل کردن کارت‌های تلفن و محرومیت از ملاقات، حق زندانیان برای ارتباط با خانواده و وکلای خود را نقض می‌کند.
نقض آزادی بیان و اعتراض مسالمت‌آمیز – مواد ۱۹ و ۲۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
مجازات زندانیان به دلیل اعتراض به اعدام و شرکت در کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام»، ناقض حق آزادی بیان است.
نقض ممنوعیت رفتار تحقیرآمیز – ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
اعمال محدودیت‌های تنبیهی و فشار روانی بر زندانیان سیاسی، می‌تواند مصداق رفتار غیرانسانی و تحقیرآمیز باشد.
نقض حق دادرسی و دسترسی به مشاوره حقوقی – ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
محرومیت زندانیان از تماس و ملاقات با وکلا، حق دفاع و دسترسی به حمایت حقوقی را محدود می‌کند.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post