زندانی سیاسی عرفان اسفندیاری؛ اعدام در ۲۸ تیرماه ۱۴۰۵ در زندان دستگرد اصفهان
نام و نام خانوادگی: عرفان اسفندیاری
محل تولد:
ساکن: اصفهان
تاریخ تولد: ۱۳۸۶
تاریخ آخرین بازداشت: دیماه ۱۴۰۴
اتهامات: محاربه، مشارکت در قتل چهار نیروی بسیج و نیروی انتظامی انتظامی، آتش‌زدن اموال، تخریب و اقدامات علیه امنیت کشور
محل زندان: زندان دستگرد اصفهان
محکومیت: اعدام
تاریخ اعدام: ۲۸ تیرماه ۱۴۰۵
عرفان اسفندیاری و گل‌محمد محمدی؛ اعدام دو بازداشت‌شده اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ در پرونده میدان علیخانی
بامداد یک‌شنبه ۲۸ تیرماه ۱۴۰۵، عرفان اسفندیاری و گل‌محمد محمدی، دو تن از بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴، در ارتباط با پرونده موسوم به «میدان علیخانی» اصفهان اعدام شدند. این دو زندانی با اتهام مشارکت در کشته شدن چهار عضو بسیج در جریان اعتراضات ۱۸ دیماه ۱۴۰۴ محاکمه و پس از طی مراحل دادرسی به اعدام محکوم شده بودند.
عرفان اسفندیاری و گل‌محمد محمدی، دو تن از بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴، بامداد ۲۸ تیرماه ۱۴۰۵ در ارتباط با پرونده موسوم به «میدان علیخانی» اصفهان اعدام شدند؛ اجرای این احکام نگرانی‌ها درباره سرنوشت دیگر محکومان این پرونده را افزایش داد.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، عرفان اسفندیاری هنگام بازداشت ۱۸ سال داشت و گل‌محمد محمدی، ۲۳ ساله و تبعه افغانستان، از دیگر متهمان این پرونده بود. اجرای حکم اعدام این دو زندانی، نخستین اجرای احکام اعدام در پرونده میدان علیخانی محسوب شد و نگرانی‌ها درباره وضعیت سایر محکومان این پرونده را افزایش داد.
انتقال محکومان به سلول انفرادی؛ نگرانی از اجرای احکام دیگر
هم‌زمان با اجرای حکم عرفان اسفندیاری و گل‌محمد محمدی، نگرانی‌ها درباره سرنوشت ۱۰ زندانی دیگر این پرونده افزایش یافت. این زندانیان یک روز پیش از اجرای احکام به سلول‌های انفرادی منتقل شده بودند و تا زمان اجرای این دو حکم، اطلاع‌رسانی رسمی درباره وضعیت آنان منتشر نشده بود.
پیش از اجرای احکام نیز گزارش شده بود که ۱۲ محکوم به اعدام پرونده میدان علیخانی، همراه با دو زندانی سیاسی دیگر، به سلول‌های انفرادی منتقل شده بودند؛ اقدامی که در زندان‌های جمهوری اسلامی معمولاً مقدمه اجرای حکم اعدام تلقی می‌شد.
با اجرای حکم عرفان اسفندیاری و گل‌محمد محمدی، خانواده‌های زندانیان و فعالان حقوق بشر نسبت به احتمال اجرای احکام سایر محکومان این پرونده ابراز نگرانی کردند.
پرونده میدان علیخانی چگونه شکل گرفت؟
پرونده موسوم به «میدان علیخانی» به وقایع ۱۸ دیماه ۱۴۰۴ در جریان اعتراضات سراسری در شهر اصفهان بازمی‌گشت. در آن روز، بنا بر اعلام مقام‌های رسمی، چهار نفر از نیروهای بسیج و انتظامی در جریان درگیری‌ها کشته شدند.
پس از این رویداد، نیروهای امنیتی دست‌کم ۵۹ نفر را بازداشت کردند. بازداشت‌شدگان با اتهاماتی از جمله «محاربه» و مشارکت در قتل روبه‌رو شدند و روند رسیدگی به پرونده آنان در شعبه اول دادگاه انقلاب اصفهان آغاز شد.
بر اساس گزارش‌ها، علاوه بر محکومان به اعدام، شماری دیگر از متهمان این پرونده نیز به احکام حبس بین پنج تا ۱۰ سال محکوم شدند؛ در حالی که درباره نقش برخی از آنان در وقایع مورد اشاره، ابهام‌هایی مطرح شد.
تأیید احکام اعدام در دیوان عالی کشور
رسیدگی به این پرونده در شعبه اول دادگاه انقلاب اصفهان به ریاست محمد براتی درچه و با حضور قاضی محمد توکلی انجام شد.
در پایان این روند، برای ۱۲ نفر از بازداشت‌شدگان حکم اعدام صادر شد. سپس دیوان عالی کشور در تاریخ ۱۸ تیرماه ۱۴۰۵ این احکام را تأیید کرد و پرونده برای اجرا به واحد اجرای احکام ارسال شد.
اعدام عرفان اسفندیاری و گل‌محمد محمدی نخستین اجرای احکام اعدام در این پرونده محسوب شد و این موضوع نگرانی‌ها نسبت به احتمال اجرای احکام سایر محکومان را افزایش داد.
گزارش‌ها از شکنجه، اعترافات اجباری و انتقاد از روند دادرسی عرفان اسفندیاری
بر پایه اطلاعات منتشرشده، عرفان اسفندیاری پس از بازداشت تحت فشارهای شدید روحی و روانی قرار گرفت و در جریان بازجویی‌ها نیز شکنجه شد. منابع مطلع اعلام کردند که این شرایط به اخذ اعترافات اجباری از وی منجر شده بود.
همچنین گزارش‌ها حاکی از آن بود که روند رسیدگی قضایی به پرونده عرفان اسفندیاری با انتقادهای جدی درباره رعایت اصول دادرسی عادلانه همراه بود. از جمله موارد مطرح‌شده، عدم دسترسی مؤثر به وکیل منتخب، محدودیت در حق دفاع و نبود شفافیت در فرآیند رسیدگی قضایی بود.
در خصوص گل‌محمد محمدی نیز گزارش شد که وی در ارتباط با پرونده میدان علیخانی با اتهام «محاربه» به دو فقره حکم اعدام محکوم شده بود. همچنین گزارش‌های منتشرشده درباره این پرونده، پرسش‌هایی را درباره نحوه رسیدگی قضایی و رعایت حقوق دفاعی متهمان مطرح کرد.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، استفاده از اعترافات اخذشده تحت فشار یا شکنجه، در صورت اثبات، می‌توانست اعتبار روند رسیدگی قضایی را با پرسش‌های جدی مواجه کند. اجرای حکم عرفان اسفندیاری و گل‌محمد محمدی در ۲۸ تیرماه ۱۴۰۵، نگرانی‌ها درباره سرنوشت دیگر محکومان پرونده میدان علیخانی را نیز افزایش داد.
گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان‌دهنده + فیلم‌های افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- میدان شهدای اصفهان؛ ۱۶ متهم، اتهام محاربه و انجام شکنجه؛ آنچه از یکی از مهم‌ترین پرونده‌های اعتراضات ۱۴۰۴ می‌دانیم
- مهدی خانکی اعدام شد؛ اجرای حکم بازداشت‌شده اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ پس از کمتر از پنج ماه
- زندان قزلحصار؛ چهاردهمین روز اعتصاب غذا و انتقال ۲۴۰ زندانی از واحد ۲ + فیلم و عکس‌ها
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک