زندانی سیاسی انور خضری، اعدام در ۱۲ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۳ در زندان قزلحصار
نام و نام خانوادگی: انور خضری
محل تولد:
ساکن: مهاباد
تاریخ تولد:
تاریخ آخرین بازداشت: ۱۶ آذر ۱۳۸۸
اتهامات: اقدام علیه امنیت ملی، تبلیغ علیه نظام، افساد فی‌الارض و محاربه
محل زندان: زندان مرکزی ارومیه – رجایی شهر – قزلحصار
محکومیت: اعدام
تاریخ اعدام: ۱۲ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۳
انور خضری؛ ۱۵سال زندان، شکنجه و اعدام در قزلحصار
زندانی سیاسی اهل سنت، انور خضری، سرانجام در تاریخ ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۳ در زندان قزلحصار کرج اعدام شد؛ اعدامی که بدون آخرین ملاقات با خانواده و پس از سال‌ها بازداشت، شکنجه، بلاتکلیفی قضایی و صدور احکام متناقض به اجرا درآمد.
انور خضری از اهالی مهاباد بود که در ۱۶ آذرماه ۱۳۸۸ همراه با دو شهروند اهل سنت دیگر، کامران شیخه و خسرو بشارت، توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد. آنان پس از بازداشت به بازداشتگاه اداره اطلاعات ارومیه منتقل شدند؛ جایی که ماه‌ها تحت بازجویی و فشارهای امنیتی قرار داشتند.
ماه‌ها بازجویی و شکنجه در بازداشتگاه‌های امنیتی
بر اساس گزارش‌ها، انور خضری و دیگر متهمان این پرونده حدود هشت ماه در بازداشتگاه اداره اطلاعات ارومیه تحت بازجویی و شکنجه نگهداری شدند. پس از آن، این زندانیان به زندان اوین تهران منتقل شده و حدود شش ماه را نیز در سلول‌های انفرادی بندهای ۲۰۹ و ۲۴۰ سپری کردند؛ بندهایی که به بازداشتگاه‌های امنیتی وابسته به وزارت اطلاعات و نهادهای امنیتی شناخته می‌شوند.
فعالان حقوق بشر بارها نسبت به استفاده از شکنجه جسمی و روحی در این بازداشتگاه‌ها هشدار داده‌اند؛ موضوعی که در پرونده انور خضری نیز بارها مطرح شده بود.
اعتصاب غذای انور خضری در اعتراض به شرایط زندان
انور خضری در خردادماه ۱۳۹۰ در اعتراض به شرایط نگهداری خود و قرار گرفتن در کنار زندانیان جرائم عادی، دست به اعتصاب غذا زد. این اعتصاب غذا حدود ۵۰ روز ادامه یافت و به گفته منابع مطلع، وضعیت جسمانی او را به شدت بحرانی کرد. او در نهایت پس از رسیدن به بخشی از خواسته‌هایش به اعتصاب پایان داد.
فعالان حقوق بشر می‌گویند اعتصاب غذا در زندان‌های ایران اغلب آخرین راه اعتراض زندانیان سیاسی به شرایط غیرانسانی، فشارهای امنیتی و محرومیت از حقوق اولیه است.
سال‌ها بلاتکلیفی و پرونده‌سازی قضایی
انور خضری در ۲۵ فروردین‌ماه ۱۳۹۱ به زندان گوهردشت کرج منتقل شد. در طول دوران بازداشت، اتهام‌های مختلفی علیه او مطرح شد. ابتدا او به قتل یک سرباز متهم شد، اما بعدها این اتهام به «مشارکت در بمب‌گذاری» تغییر یافت.
با وجود این، انور خضری در تمام جلسات بازجویی و دادگاه، اتهام‌های مطرح‌شده را رد کرد و تأکید داشت که تحت فشار و شکنجه قرار گرفته است. رسیدگی قضایی به پرونده او پس از حدود چهار سال بلاتکلیفی آغاز شد؛ روندی که خانواده و وکلای او آن را غیرشفاف و امنیتی توصیف کرده بودند.
صدور حکم اعدام انور خضری در دادگاه انقلاب
در اواخر اسفندماه ۱۳۹۴، جلسه دادگاه انور خضری در شعبه ۲۸ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی مقیسه برگزار شد.
او در این پرونده با اتهام‌هایی از جمله:
- اقدام علیه امنیت ملی
- تبلیغ علیه نظام
- عضویت در گروه‌های سلفی
- و افساد فی‌الارض
مواجه بود.
هرچند این حکم در دیوان عالی کشور توسط قاضی رازینی نقض شد، اما روند پرونده بار دیگر به سمت صدور حکم اعدام پیش رفت. در ۵ خردادماه ۱۳۹۵ حکم اعدام به‌صورت رسمی در زندان به آقای خضری ابلاغ شد. وکیل پرونده به این حکم اعتراض کرد و پرونده بار دیگر به دیوان عالی کشور ارجاع شد.
دیوان عالی کشور در اواخر سال ۱۳۹۵ حکم را نقض و پرونده را برای رسیدگی مجدد به شعبه دیگری ارجاع داد.
دادگاه غیابی انور خضری و بازگشت دوباره حکم اعدام
انور خضری در ۲۹ شهریورماه ۱۳۹۶ برای حضور در دادگاه انقلاب ارومیه از زندان گوهردشت به زندان مرکزی ارومیه منتقل شد. اما به گفته منابع مطلع، دادگاه به‌صورت غیابی و بدون حضور او برگزار شد. در ۱۷ تیرماه ۱۳۹۷ رأی دادگاه به او ابلاغ شد و بر اساس آن، به اتهام مشارکت در قتل به ۱۰ سال زندان محکوم شد.
با این حال، این پایان پرونده نبود.
پس از مدتی، حکم اعدام انور خضری و شش زندانی عقیدتی ـ سیاسی اهل سنت دیگر بار دیگر توسط قاضی مقیسه صادر و در ۱۴ بهمن‌ماه ۱۳۹۸ به وکیل پرونده، محمود علیزاده طباطبایی، ابلاغ شد. گفته می‌شود صدور این احکام با اعمال نفوذ وزارت اطلاعات انجام شده است.
انتقال انور خضری به قزلحصار و محرومیت از درمان
پس از تعطیلی زندان گوهردشت، انور خضری در ۱۰ مردادماه ۱۴۰۲ همراه با دیگر زندانیان به زندان قزلحصار منتقل شد. او در سال‌های پایانی زندان از مشکلات جسمی متعددی رنج می‌برد. منابع حقوق بشری اعلام کرده‌اند که وی به دلیل شکنجه‌های دوران بازداشت، دچار تنگی نفس و درد شدید در ناحیه قفسه سینه شده بود. با این حال، او از اعزام به بیمارستان و دریافت خدمات درمانی مناسب محروم ماند.
سرانجام، این زندانی سیاسی اهل سنت پس از حدود ۱۵ سال زندان، شکنجه، تبعید و بلاتکلیفی قضایی، در زندان قزلحصار اعدام شد؛ اعدامی که بدون آخرین دیدار با خانواده به اجرا درآمد.
گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- اعـدام محراب عبدالله‌زاده در ارومیه؛ اجرای حکم مرگ برای بازداشت‌شده اعتراضات ۱۴۰۱ بر پایه اعترافات اجباری
- اعـدام عرفان کیانی در اصفهان؛ ابهام در روند دادگاه و ادامه موج احکام مرگ علیه بازداشت‌شدگان اعتراضات
- اعـدام عامر رامش در زندان زاهدان؛ پایان پرونده‌ای پرابهام با ادعاهای شکنجه و اعتراف اجباری
- انتقال مخفیانه ده‌ها زندانی به زندان قزلحصار؛ نگرانی‌ها درباره تحرکات مشکوک در واحد امنیتی ۳ افزایش یافت
- صدور حکم اعدام برای سعید زارعی کردشولی، حمیدرضا فتحی، عبدالرضا فتحی و حمیدرضا ثابت رای، از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه در شیراز
- عبدالجلیل شه‌بخش اعدام شد؛ ابهام کامل در روند بازداشت، دادگاه و دادرسی این زندانی سیاسی
- اعـدام ناصر بکرزاده و یعقوب کریم‌پور پس از پرونده‌های مبتنی بر اعترافات اجباری
- اعـدام سه زندانی سیاسی در مشهد؛ اجرای احکام مرگ برای بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴ پس از شکنجه و فریب خانواده‌ها
- محمد عباسی در زندان قزلحصار اعدام شد؛ شکنجه و گروگان‌گیری دخترش برای اعتراف اجباری
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک