گزارشهای دریافتی از زندان آمل از شرایط دشوار نگهداری بازداشتشدگان اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ حکایت دارد. ازدحام شدید، محدودیت ارتباطات، محرومیت از امکانات اولیه، عدم دسترسی به خدمات درمانی و فشارهای روانی از جمله مواردی است که درباره وضعیت زندانیان این زندان گزارش شده است
کانون حقوق بشر ایران، یکشنبه ۳۱ خردادماه ۱۴۰۵ – گزارشهای تازه از زندان آمل تصویری نگرانکننده از وضعیت بازداشتشدگان اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ ارائه میدهد. بر اساس اطلاعات منتشرشده، دهها نفر از بازداشتشدگان شهرهای آمل، نور، چمستان و لاویج ماهها در شرایطی نامناسب در بخش قرنطینه و سپس در بخش ویژه این زندان نگهداری شدهاند. منابع مطلع از تراکم شدید جمعیت، محرومیت از تماس تلفنی، محدودیت دسترسی به امکانات اولیه و بیتوجهی به وضعیت درمانی زندانیان خبر دادهاند. فعالان حقوق بشر میگویند شرایط حاکم بر زندان آمل نمونهای از برخوردهای امنیتی با بازداشتشدگان اعتراضات سراسری است که نگرانیهای جدی درباره وضعیت حقوق زندانیان ایجاد کرده است.
بازداشتشدگان اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ در زندان آمل در چه شرایطی نگهداری میشدند؟
بر اساس گزارشهای دریافتی، در دیماه ۱۴۰۴ شمار زیادی از بازداشتشدگان مرتبط با اعتراضات سراسری به زندان آمل منتقل شدند. منابع مطلع اعلام کردهاند که حدود ۱۵۰ نفر از شهرهای مختلف استان مازندران از جمله آمل، نور، چمستان و لاویج در بخش قرنطینه این زندان نگهداری میشدند.
به گفته این منابع، ظرفیت فیزیکی بخش قرنطینه با تعداد بازداشتشدگان تناسب نداشت و همین موضوع موجب ازدحام شدید و کاهش امکانات اولیه برای زندانیان شده بود. کوچک بودن اتاقها و حضور تعداد زیادی زندانی در فضای محدود، شرایط دشواری را برای نگهداری افراد ایجاد کرده بود.
منابع آگاه همچنین گزارش دادهاند که تمامی مسیرهای ارتباطی قرنطینه با سایر بخشهای زندان مسدود شده بود و رفتوآمد به این بخش تحت کنترل شدید قرار داشت. گفته میشود تنها رئیس زندان امکان ورود به این بخش را داشت و سایر کارکنان نیز دسترسی محدودی به آن داشتند.
چرا وضعیت قرنطینه زندان آمل مورد انتقاد قرار گرفته است؟
بازداشتشدگان و منابع نزدیک به آنان از فشارهای جسمی و روانی گسترده در دوران نگهداری در قرنطینه خبر دادهاند. بر اساس این گزارشها، در دورهای که بیش از یکصد نفر در این بخش حضور داشتند، برخی مأموران در ساعات شب با کوبیدن باتوم و اشیای فلزی به درهای سلولها مانع استراحت زندانیان میشدند.
چنین اقداماتی موجب اختلال در خواب، افزایش اضطراب و تشدید فشارهای روحی بر زندانیان شده بود. فعالان حقوق بشر میگویند ایجاد اختلال عمدی در خواب زندانیان از جمله روشهایی است که میتواند آثار روانی طولانیمدت بر افراد برجای بگذارد.
گزارشها همچنین نشان میدهد که بازداشتشدگان در بسیاری از موارد از دسترسی به امکانات اولیه و شرایط استاندارد نگهداری محروم بودهاند؛ موضوعی که نگرانیها درباره وضعیت سلامت جسمی و روانی آنان را افزایش داده است.
وضعیت بازداشتشدگان پس از انتقال به بخش ویژه زندان آمل چگونه بود؟
بر اساس گزارشهای دریافتی، پس از مدتی بخشی از بازداشتشدگان با قرار تعهد یا وثیقه آزاد شدند، اما حدود ۳۰ نفر به بخش ویژه زندان آمل منتقل شدند.
منابع مطلع تأکید میکنند که شرایط بخش ویژه حتی از قرنطینه نیز دشوارتر بوده است. زندانیان این بخش از تماس تلفنی با خانوادههای خود محروم بودهاند و امکان استفاده از فروشگاه زندان نیز برای آنان وجود نداشته است.
همچنین گزارش شده که زندانیان بخش ویژه از حق هواخوری محروم بودهاند؛ موضوعی که میتواند آثار منفی جدی بر سلامت جسمی و روانی افراد برجای بگذارد. محرومیت طولانیمدت از ارتباط با خانواده و دسترسی به فضای باز از جمله مواردی است که همواره مورد انتقاد نهادهای حقوق بشری قرار داشته است.
آیا گزارشهایی از خشونت و عدم رسیدگی پزشکی در زندان آمل وجود دارد؟
یکی از مهمترین نگرانیهای مطرحشده درباره زندان آمل، موضوع عدم رسیدگی پزشکی به زندانیان است.
بر اساس گزارشها، یکی از بازداشتشدگان در دوران نگهداری در بازداشتگاه اطلاعات سپاه بر اثر ضربوشتم دچار شکستگی بینی شده بود. این زندانی در اعتراض به شرایط نگهداری و عدم رسیدگی به وضعیت جسمی خود، سه روز اعتصاب غذا کرد و از خوردن و آشامیدن خودداری نمود، اما به گفته منابع مطلع هیچ پاسخ مؤثری از سوی مسئولان دریافت نکرد.
گزارشهای دیگری نیز از کمبود خدمات درمانی در زندان آمل منتشر شده است. فعالان حقوق بشر میگویند دسترسی زندانیان به پزشک و خدمات درمانی باید از حقوق اولیه هر زندانی باشد و محروم کردن افراد از این حق میتواند سلامت و حتی جان آنان را در معرض خطر قرار دهد.
مرگ تقی سلیمی چه پرسشهایی را درباره وضعیت درمانی زندان آمل ایجاد کرده است؟
گزارشها حاکی است که در اواسط اردیبهشتماه ۱۴۰۵، زندانیای به نام «تقی سلیمی» در زندان آمل دچار ایست قلبی شد و جان خود را از دست داد.
منابع مطلع میگویند وی پیش از مرگ به خدمات درمانی و پزشک دسترسی نداشته و تلاش مؤثری برای انتقال فوری او به مراکز درمانی صورت نگرفته است. اگر این گزارشها تأیید شود، مرگ تقی سلیمی میتواند پرسشهای جدی درباره نحوه رسیدگی پزشکی به زندانیان در زندان آمل ایجاد کند.
فعالان حقوق بشر تأکید دارند که مسئولان زندان موظف به حفظ سلامت زندانیان هستند و هرگونه قصور در ارائه خدمات درمانی میتواند پیامدهای جبرانناپذیری برای زندانیان و خانوادههای آنان به همراه داشته باشد.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- پرونده شهرک اکباتان؛ صدور حکم اعدام برای چهار متهم در دادگاه انقلاب تهران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
متن کامل اعلامیه جهانی حقوق بشر - فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات - جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- اولین ویدئوی ۳ بعدی بند ۲۰۹ زندان اوین؛ قسمت اول: ساختمان و ساختار بندها
بررسی حقوقی پرونده بر اساس قوانین داخلی
ابهامات حقوقی پرونده
یکی از مهمترین ابهامات موجود، وضعیت حقوقی بسیاری از بازداشتشدگان اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ است. اطلاعات دقیقی درباره روند رسیدگی قضایی، مدت بازداشت و دلایل ادامه نگهداری برخی از آنان منتشر نشده است.
همچنین گزارشهای مربوط به عدم دسترسی به خدمات درمانی، محرومیت از تماس با خانواده و محدودیتهای شدید در بخش ویژه زندان، پرسشهایی جدی درباره رعایت حقوق قانونی زندانیان ایجاد میکند.
مواد قانونی مرتبط
اصل ۳۲ قانون اساسی: هیچ فردی را نمیتوان بدون رعایت تشریفات قانونی بازداشت کرد.
اصل ۳۴ قانون اساسی: دادخواهی حق مسلم هر شهروند است.
اصل ۳۵ قانون اساسی: افراد حق دارند از وکیل برخوردار باشند.
اصل ۳۸ قانون اساسی: هرگونه شکنجه برای گرفتن اقرار یا کسب اطلاع ممنوع است.
آییننامه سازمان زندانها: زندانیان باید از خدمات درمانی، تماس با خانواده و امکانات بهداشتی مناسب برخوردار باشند.
موارد نقض قانون
نگهداری زندانیان در شرایط فراتر از ظرفیت استاندارد.
محرومیت از تماس تلفنی و ارتباط با خانواده.
محدودیت در دسترسی به خدمات درمانی.
عدم رسیدگی مؤثر به آسیبهای جسمی زندانیان.
محرومیت طولانیمدت از هواخوری و امکانات اولیه زندان.
نقض حقوق بشر در زندان آمل؛ محرومیت از درمان، نگهداری در شرایط نامناسب و محدودیت ارتباط با خانواده
گزارشهای مربوط به زندان آمل نگرانیهای جدی درباره وضعیت حقوق بشر بازداشتشدگان اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ ایجاد کرده است. ازدحام شدید، محدودیت ارتباطات، فشارهای روانی و محرومیت از خدمات درمانی از جمله مواردی است که میتواند ناقض حقوق بنیادین زندانیان باشد.
مواد نقضشده
نقض حق برخورداری از سلامت و درمان – ماده ۲۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر: عدم دسترسی زندانیان به خدمات پزشکی و درمانی سلامت آنان را به خطر میاندازد.
نقض منع رفتار غیرانسانی و تحقیرآمیز – ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر: ایجاد شرایط نامناسب نگهداری، محرومیت از خواب و فشارهای روحی میتواند مصداق رفتار غیرانسانی باشد.
نقض حق آزادی و امنیت شخصی – ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر: نگهداری طولانیمدت بازداشتشدگان در شرایط نامناسب و بدون شفافیت حقوقی، امنیت فردی آنان را تحت تأثیر قرار میدهد.
نقض حق ارتباط با خانواده – قواعد حداقل استاندارد سازمان ملل برای رفتار با زندانیان (قواعد ماندلا): محروم کردن زندانیان از تماس با خانواده با استانداردهای بینالمللی مغایرت دارد.
نقض حق برخورداری از شرایط انسانی نگهداری – قواعد ماندلا: تراکم شدید جمعیت، محدودیت هواخوری و نبود امکانات مناسب با الزامات نگهداری انسانی زندانیان سازگار نیست.
فعالان حقوق بشر خواستار بررسی مستقل وضعیت زندان آمل، رسیدگی فوری به شرایط درمانی زندانیان و تضمین رعایت حقوق بازداشتشدگان اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ شدهاند.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post