امیرحسین بداقی، دانشجوی مهندسی برق دانشگاه تبریز، پس از اخراج از دانشگاه امیرکبیر و تحمل ۱۷ روز انفرادی، همچنان بدون روشنشدن وضعیت قضایی در زندان مرکزی ارومیه نگهداری میشود
کانون حقوق بشر ایران، جمعه ۳۰ مردادماه ۱۴۰۵ – امیرحسین بداقی، دانشجوی ۲۲ ساله مهندسی برق دانشگاه تبریز، از ۱۷ فروردینماه ۱۴۰۵ در بازداشت به سر میبرد و براساس گزارش منابع مطلع، همچنان در زندان مرکزی ارومیه با بلاتکلیفی قضایی روبهرو است. از اتهامهای مطرحشده، مرجع رسیدگیکننده، قرار تأمین صادرشده، زمان برگزاری دادگاه و دسترسی احتمالی او به وکیل انتخابی اطلاعاتی در دست نیست.
منابع مطلع به کانون حقوق بشر ایران گفتهاند که امیرحسین بداقی پس از بازداشت ابتدا به زندان خوی منتقل شد و ۲۷ روز در این زندان نگهداری شد. او در ۱۷ روز از این مدت در سلول انفرادی به سر برد و سپس به زندان مرکزی ارومیه انتقال یافت.
با گذشت چند ماه از بازداشت، مقامهای قضایی و امنیتی توضیح شفافی درباره پرونده این دانشجو ارائه نکردهاند. تداوم بازداشت، نگهداری طولانی در انفرادی و نبود اطلاعات روشن درباره اتهامها، نگرانیها نسبت به سلامت، امنیت و سرنوشت قضایی او را افزایش داده است.
آنچه در این گزارش میخوانید
- امیرحسین بداقی از ۱۷ فروردین ۱۴۰۵ در بازداشت است؛
- او ۲۷ روز در زندان خوی و ۱۷ روز در سلول انفرادی نگهداری شد؛
- این دانشجو پس از زندان خوی به زندان مرکزی ارومیه انتقال یافت؛
- از آخرین وضعیت، اتهامها و روند قضایی پرونده او اطلاعی در دست نیست؛
- او پیشتر بهدلیل شرکت در تجمعات دانشگاهی از دانشگاه امیرکبیر اخراج شده بود؛
- تداوم بازداشت مخفیانه و بلاتکلیفی، نگرانی از صدور احکام سنگین را افزایش داده است.
بازداشت امیرحسین بداقی و انتقال از خوی به ارومیه
براساس اطلاعات دریافتی، امیرحسین بداقی روز ۱۷ فروردینماه ۱۴۰۵ بازداشت شد. محل دقیق بازداشت، نهاد بازداشتکننده و دلیل رسمی دستگیری او مشخص نشده است.
این دانشجو پس از بازداشت به زندان خوی انتقال یافت و در مجموع ۲۷ روز در آنجا نگهداری شد. منابع مطلع میگویند ۱۷ روز از این دوره در سلول انفرادی گذشته است؛ شرایطی که میتواند دسترسی بازداشتشده به خانواده، وکیل و حمایتهای ضروری را محدود کند.
امیرحسین بداقی پس از پایان این دوره به زندان مرکزی ارومیه منتقل شد. با این حال، از شرایط نگهداری، امکان تماس و ملاقات، وضعیت جسمانی و روانی و دسترسی او به خدمات درمانی اطلاعات دقیقی منتشر نشده است.
از اخراج در دانشگاه امیرکبیر تا ادامه تحصیل در دانشگاه تبریز
امیرحسین بداقی متولد اول مردادماه ۱۳۸۳ است. او در سال ۱۴۰۳ تحصیل در رشته مهندسی هوافضا را در دانشگاه صنعتی امیرکبیر آغاز کرد.
براساس گزارش منابع مطلع، این دانشجو در سال ۱۴۰۴ بهدلیل شرکت در تجمعات دانشگاهی با حکم اخراج مواجه شد. او پس از آن تحصیلات خود را در رشته مهندسی برق دانشگاه تبریز ادامه داد.
اخراج یک دانشجو به دلیل حضور در تجمع مسالمتآمیز، در صورت اثبات، نگرانی جدی درباره استفاده از مجازاتهای انضباطی برای محدودکردن آزادی بیان، تشکلیابی و فعالیتهای صنفی دانشجویان ایجاد میکند. مجازات اخراج، بهعنوان یکی از سنگینترین احکام انضباطی، میتواند آینده تحصیلی و حرفهای دانشجو را بهطور جدی تحت تأثیر قرار دهد.
تداوم بلاتکلیفی در زندان مرکزی ارومیه
منابع مطلع به کانون حقوق بشر ایران گزارش دادهاند که از آخرین وضعیت امیرحسین بداقی اطلاع روشنی در دست نیست و او همچنان بهصورت بلاتکلیف در زندان مرکزی ارومیه نگهداری میشود.
مشخص نیست آیا برای این دانشجو کیفرخواست صادر شده، پرونده او در چه شعبهای قرار دارد و آیا فرصتی برای مطالعه پرونده و دفاع از خود یافته است. همچنین اطلاعی درباره برخورداری او از وکیل انتخابی منتشر نشده است.
محرمانه ماندن این اطلاعات، امکان ارزیابی مستقل قانونیبودن بازداشت را از بین میبرد. در چنین شرایطی، خانواده و افکار عمومی نمیتوانند درباره مبنای ادامه بازداشت، وضعیت تحقیقات و احتمال ارجاع پرونده به دادگاه اطلاع پیدا کنند.
نگرانی از صدور احکام سنگین
با توجه به صدور احکام سنگین، از جمله مجازات اعدام، در شماری از پروندههای سیاسی و امنیتی، ادامه بازداشت بیضابطه و نبود اطلاعرسانی درباره پرونده امیرحسین بداقی موجب افزایش نگرانیها شده است.
با این حال، تاکنون هیچ اطلاعات تأییدشدهای درباره طرح اتهام مستوجب اعدام یا صدور حکم علیه امیرحسین بداقی منتشر نشده است. نگرانی موجود بیش از هر چیز ناشی از پنهانبودن پرونده، محرومیت احتمالی از وکیل انتخابی و سابقه برخوردهای سنگین با دانشجویان و معترضان است.
شفافسازی فوری اتهامها، فراهمکردن امکان تماس منظم با خانواده، دسترسی به وکیل مستقل و پایاندادن به بلاتکلیفی این دانشجو، حداقل اقداماتی است که مقامهای مسئول باید انجام دهند.
باکس اطلاعاتی پرونده امیرحسین بداقی
- نام: امیرحسین بداقی
- تاریخ تولد: اول مرداد ۱۳۸۳
- رشته فعلی: مهندسی برق دانشگاه تبریز
- رشته پیشین: مهندسی هوافضا دانشگاه امیرکبیر
- سال ورود به دانشگاه امیرکبیر: ۱۴۰۳
- علت گزارششده اخراج: شرکت در تجمعات دانشگاهی
- تاریخ بازداشت: ۱۷ فروردین ۱۴۰۵
- مدت نگهداری در زندان خوی: ۲۷ روز
- مدت انفرادی گزارششده: ۱۷ روز
- محل نگهداری فعلی: زندان مرکزی ارومیه
- اتهامها: نامشخص
- وضعیت قضایی: بلاتکلیف
- دسترسی به وکیل انتخابی: نامشخص
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- مستند حقوقی؛ بررسی کارنامه محمدمهدی شهمیرزادی؛ قاضی و رئیس شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران
- اعدام قائم حسینی در زندان دستگرد؛ پنجمین اعدام پرونده میدان علیخانی
- اعدام شهرام صادقی؛ ابهام درباره بازجویی و دادرسی و پرسشهای جدی درباره چگونگی اخذ اعترافات
بررسی حقوقی پرونده امیرحسین بداقی بر اساس قوانین داخلی
قوانین دیکتاتوری حاکم بر ایران در سالهای گذشته بارها بهدلیل مغایرت با موازین دادرسی عادلانه، ابهام در رسیدگی به پروندههای امنیتی و محدودکردن آزادی بیان مورد انتقاد قرار گرفتهاند. بررسی پرونده امیرحسین بداقی براساس قوانین داخلی به معنای تأیید این قوانین نیست؛ هدف، نشاندادن مواردی است که حتی همین قوانین نیز از سوی دستگاههای مسئول رعایت نشده است.
ابهامات حقوقی پرونده
مهمترین ابهام، مشخصنبودن اتهام و مبنای ادامه بازداشت امیرحسین بداقی است. معلوم نیست آیا قرار بازداشت او تمدید شده، دلایل این تمدید به وی یا وکیلش ابلاغ شده و امکان اعتراض به قرار تأمین وجود داشته است یا خیر.
نگهداری ۱۷روزه در سلول انفرادی، انتقال میان دو زندان و نبود اطلاعات درباره دسترسی به وکیل و خانواده نیز نیازمند پاسخگویی فوری مقامهای قضایی است.
مواد قانونی مرتبط
- اصل ۲۲ قانون اساسی: جان، حقوق، مسکن و شغل اشخاص را از تعرض مصون میداند؛
- اصل ۲۳: تفتیش عقاید و تعرض به اشخاص بهدلیل عقیده را ممنوع میکند؛
- اصل ۳۲: بازداشت را تنها با حکم و ترتیبات قانونی مجاز میداند و بر اعلام فوری اتهام تأکید دارد؛
- اصل ۳۵: حق برخورداری از وکیل را به رسمیت میشناسد؛
- اصل ۳۷: اصل برائت را مقرر میکند؛
- اصول ۳۸ و ۳۹: اجبار به اقرار و هتک حرمت بازداشتشدگان را ممنوع میدانند؛
- ماده ۵ آیین دادرسی کیفری: بر آگاهی سریع متهم از موضوع و دلایل اتهام و برخورداری از حقوق دفاعی تأکید دارد؛
- ماده ۴۸ آیین دادرسی کیفری: حق درخواست حضور وکیل از آغاز تحتنظر قرارگرفتن را مقرر کرده است.
موارد احتمالی نقض قانون
- اعلامنشدن اتهام و دلایل ادامه بازداشت؛
- بلاتکلیفی چندماهه و نبود اطلاع از روند پرونده؛
- محرومیت احتمالی از وکیل انتخابی؛
- نگهداری طولانی در سلول انفرادی؛
- نبود شفافیت درباره تماس و ملاقات با خانواده؛
- مجازات دانشگاهی احتمالی بهدلیل شرکت در تجمعات؛
- خدشه به اصل برائت و حق دفاع مؤثر.
بررسی پرونده امیرحسین بداقی از منظر حقوق بشر و موارد نقض استانداردهای بینالمللی
بازداشت طولانی بدون اطلاعرسانی شفاف، انفرادی و ابهام درباره دسترسی به وکیل با اصول اساسی حقوق بشر تعارض دارد. حکومت موظف است محل نگهداری، مبنای بازداشت و وضعیت قضایی هر فرد را روشن کند و امکان اعتراض مؤثر به بازداشت را فراهم آورد.
اسناد بینالمللی مرتبط
- مواد ۳، ۵، ۹، ۱۰ و ۱۱ اعلامیه جهانی حقوق بشر: حق آزادی و امنیت، منع رفتار غیرانسانی، منع بازداشت خودسرانه و حق دادرسی عادلانه؛
- مواد ۷، ۹، ۱۰ و ۱۴ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی: منع بدرفتاری، حق اطلاع فوری از اتهام، رفتار انسانی با زندانی و تضمینهای دادرسی عادلانه؛
- ماده ۱۹ میثاق: حمایت از آزادی بیان و انتقال دیدگاهها؛
- ماده ۶ میثاق: حمایت از حق حیات و اعمال سختگیرانهترین تضمینها در پروندههای احتمالی منتهی به اعدام؛
- قواعد نلسون ماندلا: الزام به رعایت کرامت زندانی، ارتباط با خانواده و دسترسی به مشاور حقوقی. این قواعد، انفرادی بیش از ۱۵ روز را «انفرادی طولانیمدت» تعریف و ممنوع میکنند.
تداوم بلاتکلیفی امیرحسین بداقی، بدون ارائه اطلاعات روشن درباره پرونده، سلامت و حقوق دفاعی او، نگرانی جدی ایجاد کرده است. مسئولیت تأمین امنیت و سلامت این دانشجوی زندانی و پاسخگویی درباره سرنوشت قضایی او مستقیماً بر عهده مقامهای قضایی و سازمان زندانها است.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک