حدود ۳۵۰ زندانی در سالن یک بند قرنطینه زندان وکیلآباد مشهد، در اعتراض به ضربوشتم شدید یک زندانی سیاسی توسط مأموران امنیتی و وکیلبندها، دست به اعتصاب غذا زدند. همزمان، زندانیان نسبت به شرایط نامناسب این بند و رفتارهای غیرانسانی در آن هشدار دادهاند
کانون حقوق بشر ایران، جمعه ۱۲ تیرماه ۱۴۰۵ – اعتصاب غذا در زندان وکیلآباد مشهد با مشارکت حدود ۳۵۰ زندانی، بار دیگر توجهها را به وضعیت زندانیان سیاسی و شرایط نگهداری آنان جلب کرده است. این اقدام اعتراضی پس از آن آغاز شد که بنا بر گزارشهای دریافتی، یک زندانی سیاسی به اتهام «بیاحترامی به مأموران» هدف ضربوشتم شدید قرار گرفت. زندانیان همچنین از شرایط نامناسب بند قرنطینه، رفتارهای تحقیرآمیز و نبود حداقل استانداردهای نگهداری در این بخش از زندان ابراز نگرانی کردهاند.
چرا زندانیان وکیلآباد مشهد دست به اعتصاب غذا زدند؟
بر اساس گزارشهای دریافتی از زندانیان سالن یک بند قرنطینه زندان وکیلآباد مشهد، روز گذشته مأموران امنیتی و وکیلبندهای زندان یکی از زندانیان سیاسی را به اتهام «بیاحترامی به مأموران» به شدت مورد ضربوشتم قرار دادند.
به گفته شاهدان عینی، شدت خشونت اعمالشده به اندازهای بوده است که این زندانی پس از ضربوشتم، کنترل ادرار و مدفوع خود را از دست داده است.
در واکنش به این برخورد، حدود ۳۵۰ نفر از زندانیان این بند روز دهم تیرماه ۱۴۰۵ با خودداری از صرف وعده ناهار، اعتصاب غذای اعتراضی خود را آغاز کردند.
زندانیان این اقدام را اعتراضی به خشونت علیه همبندی خود و شرایط حاکم بر بند قرنطینه عنوان کردهاند.
شرایط بند قرنطینه زندان وکیلآباد چگونه توصیف شده است؟
بر اساس گزارشهای رسیده، بند قرنطینه زندان وکیلآباد مشهد از سوی بسیاری از زندانیان بهعنوان یکی از نامناسبترین بخشهای این زندان برای نگهداری زندانیان سیاسی شناخته میشود.
زندانیان از نبود تهویه مناسب، آلودگی صوتی شبانهروزی، بوی شدید و نامطبوع سرویسهای بهداشتی و روشن بودن دائمی چراغهای پرنور بهعنوان بخشی از مشکلات این بند یاد میکنند.
به گفته منابع، این شرایط علاوه بر آسیبهای جسمی، فشارهای روانی مستمری نیز بر زندانیان وارد میکند.
نقش وکیلبندها و مأموران در اعتراض زندانیان چه بوده است؟
یکی دیگر از موضوعاتی که در گزارشهای رسیده مورد اشاره قرار گرفته، حضور وکیلبندهایی است که به گفته زندانیان، برخی از آنان از میان محکومان جرائم خشن انتخاب شدهاند.
زندانیان میگویند این افراد در کنار مأموران زندان در اعمال فشار بر زندانیان نقش دارند و برخوردهای خشونتآمیز با زندانیان سیاسی، نگرانیهای جدی درباره امنیت جانی آنان ایجاد کرده است.
به باور زندانیان، مجموعه این شرایط موجب شده است که بند قرنطینه از محلی برای نگهداری موقت زندانیان، به محیطی همراه با فشارهای مستمر روحی و جسمی تبدیل شود.
زندانیان چه خواستهای از نهادهای بینالمللی مطرح کردهاند؟
جمعی از زندانیان سیاسی که در تماسهای تلفنی کوتاه با خانوادههای خود موفق به اطلاعرسانی شدهاند، از نهادهای بینالمللی حقوق بشر خواستهاند وضعیت بند قرنطینه زندان وکیلآباد مشهد را مورد توجه و نظارت قرار دهند.
به گفته منابع، آنان نسبت به ادامه خشونت، شرایط نامناسب نگهداری و نبود سازوکار مؤثر برای رسیدگی به شکایتهای زندانیان ابراز نگرانی کردهاند و خواستار بررسی مستقل وضعیت این بند شدهاند.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
متن کامل اعلامیه جهانی حقوق بشر - مشهد در شب ۱۹ دی؛ ویدئویی از آغاز تیراندازی به معترضان و روایت سرکوب خونین اعتراضات سراسری + فیلم و عکس
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات - جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- اولین ویدئوی ۳ بعدی بند ۲۰۹ زندان اوین؛ قسمت اول: ساختمان و ساختار بندها
- زندان دستگرد اصفهان؛ افشای قتلعام و سرکوب خونین زندانیان در ۱۱ فروردین ۱۴۰۵
بررسی حقوقی پرونده بر اساس قوانین داخلی
مقدمه
پیش از بررسی حقوقی این پرونده، باید توجه داشت که بسیاری از قوانین کیفری در دیکتاتوری حاکم، بهویژه در پروندههای سیاسی، امنیتی و مجازات اعدام، از سوی نهادهای بینالمللی حقوق بشر به دلیل مغایرت با اصول دادرسی عادلانه، حق حیات و آزادیهای بنیادین مورد انتقاد قرار گرفتهاند. با این حال، حتی بر مبنای همین قوانین داخلی نیز مراجع امنیتی و قضایی در بسیاری از پروندهها به الزامات قانونی، حقوق دفاعی متهمان و تشریفات دادرسی پایبند نیستند و گزارشهای متعددی از نقض همان قوانین نیز منتشر شده است.
ابهامات حقوقی پرونده
در این پرونده، نخستین ابهام حقوقی به ادعای ضربوشتم شدید یک زندانی سیاسی توسط مأموران و وکیلبندها مربوط میشود. در صورت صحت این گزارشها، ضرورت انجام تحقیقاتی مستقل درباره نحوه برخورد با این زندانی و مسئولیت افراد دخیل در حادثه مطرح است.
همچنین شرایط توصیفشده درباره بند قرنطینه، از جمله نبود تهویه مناسب، آلودگی محیط، فشارهای روانی و رفتارهای خشونتآمیز، پرسشهایی جدی درباره رعایت الزامات قانونی در نگهداری زندانیان ایجاد میکند.
مواد قانونی مرتبط
اصل ۲۲ قانون اساسی: جان، حیثیت و حقوق اشخاص از تعرض مصون است.
اصل ۳۸ قانون اساسی: هرگونه شکنجه برای گرفتن اقرار یا کسب اطلاع ممنوع است.
اصل ۳۹ قانون اساسی: هتک حرمت و حیثیت افراد بازداشتشده یا زندانی ممنوع است.
آییننامه اجرایی سازمان زندانها: مسئولان زندان موظف به حفظ سلامت جسمی و روانی زندانیان و تأمین شرایط مناسب نگهداری آنان هستند.
موارد نقض قانون
ضربوشتم شدید یک زندانی سیاسی.
رفتارهای تحقیرآمیز و خشونتآمیز با زندانیان.
نگهداری زندانیان در شرایط نامناسب بهداشتی و روانی.
استفاده از وکیلبندها در اعمال فشار بر زندانیان.
بیتوجهی به استانداردهای قانونی نگهداری افراد محروم از آزادی.
اعتصاب غذا و شرایط بند قرنطینه از منظر حقوق بشر چه اهمیتی دارد؟
اعتصاب غذای جمعی زندانیان و گزارشهای مربوط به ضربوشتم یک زندانی سیاسی، بار دیگر نگرانیها درباره وضعیت زندانیان در زندان وکیلآباد مشهد را برجسته کرده است. منع شکنجه و رفتارهای غیرانسانی، حفظ کرامت زندانیان و تأمین شرایط مناسب نگهداری، از اصول بنیادین حقوق بشر به شمار میرود و رعایت آن بر عهده مسئولان زندان است.
مواد نقضشده
ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر: هیچکس نباید تحت شکنجه یا رفتار یا مجازات ظالمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز قرار گیرد.
ماده ۱۰ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی: تمامی افراد محروم از آزادی باید با انسانیت و احترام به کرامت ذاتی انسان رفتار شوند.
قواعد نلسون ماندلا: استفاده از خشونت علیه زندانیان، نگهداری در شرایط غیرانسانی و ایجاد فشارهای جسمی و روانی با استانداردهای بینالمللی نگهداری زندانیان مغایرت دارد.
اعتصاب غذای حدود ۳۵۰ زندانی در زندان وکیلآباد مشهد، اعتراضی به آنچه زندانیان خشونت علیه یک زندانی سیاسی و شرایط نامناسب بند قرنطینه توصیف میکنند، به شمار میرود. گزارشهای منتشرشده از ضربوشتم شدید، شرایط نامناسب نگهداری، حضور وکیلبندها در کنار مأموران و درخواست زندانیان برای نظارت نهادهای بینالمللی، بار دیگر توجهها را به وضعیت زندانیان سیاسی و لزوم رعایت حقوق و کرامت افراد محروم از آزادی جلب کرده است.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post