چهار زندانی سیاسی، شش زن و شش زندانی بلوچ در میان اعدامشدگان؛ شمار اعدامها در دوره پزشکیان از ۴ هزار نفر گذشت
کانون حقوق بشر ایران، یکشنبه ۱۵ شهریورماه ۱۴۰۵ – بر اساس گزارشهای منتشرشده درباره اجرای احکام اعدام در زندانهای ایران، در ماه اوت ۲۰۲۶ دستکم ۸۳ زندانی در زندانهای مختلف اعدام شدهاند. در میان اعدامشدگان، نام چهار زندانی سیاسی، شش زن و شش زندانی بلوچ دیده میشود. بیشترین موارد اجرای حکم اعدام در این ماه در زندانهای اصفهان، قزلحصار کرج، ارومیه، زنجان و شیراز ثبت شده است.
این آمار نشان میدهد که اجرای احکام اعدام همچنان یکی از اصلیترین ابزارهای دستگاه قضایی حکومت برای برخورد با زندانیان در پروندههای مختلف است. گزارشهای حقوق بشری بارها نسبت به روند دادرسی در بسیاری از پروندههای منتهی به اعدام، از جمله محدودیت دسترسی به وکیل، ابهام در روند رسیدگی و استفاده از اعترافات اجباری، ابراز نگرانی کردهاند.
اعدام چهار زندانی سیاسی؛ مجید آدینه، قائم حسینی، شهرام صادقی و آروین خیرخواهان
در میان اعدامشدگان ماه اوت، چهار زندانی سیاسی قرار دارند که اجرای حکم آنان با واکنشهای حقوق بشری همراه بوده است.
مجید آدینه، قائم حسینی، شهرام صادقی و آروین خیرخواهان از جمله زندانیانی بودند که در این ماه حکم اعدام درباره آنان اجرا شد.
پروندههای مربوط به زندانیان سیاسی و عقیدتی در سالهای گذشته همواره با انتقادهایی درباره رعایت نشدن استانداردهای دادرسی عادلانه، فشارهای امنیتی و نبود شفافیت در روند قضایی همراه بوده است.
نهادهای حقوق بشری تأکید کردهاند که استفاده از مجازات اعدام در پروندههای سیاسی، بهویژه در شرایطی که حق دسترسی مؤثر به وکیل و محاکمه عادلانه محل تردید باشد، مغایر با تعهدات بینالمللی حقوق بشر است.
اعدام شش زن در ماه اوت
در میان ۸۳ زندانی اعدامشده در ماه اوت، دستکم شش زن نیز قرار دارند.
اسامی زنانی که اجرای حکم اعدام آنان گزارش شده است عبارتاند از:
- مهتاب شیرمحمدی
- مرضیه نیری
- دنیا محمدی
- فاطمه کمال زارع
- آرزو رستاد
- زهرا عزیزپور
اجرای احکام اعدام زنان در ایران، بهویژه در پروندههایی که شرایط اجتماعی، خشونت خانگی، فقر یا نبود حمایتهای قانونی در آنها مطرح است، از سوی سازمانهای حقوق بشری مورد انتقاد قرار گرفته است.
فعالان حقوق بشر بارها تأکید کردهاند که بررسی پرونده زنان محکوم به اعدام باید با توجه ویژه به شرایط فردی، اجتماعی و حقوقی آنان انجام شود و استانداردهای دادرسی عادلانه رعایت شود.
اعدام شش زندانی بلوچ
بر اساس این گزارش، دستکم شش زندانی بلوچ نیز در میان اعدامشدگان ماه اوت قرار دارند.
اعدام زندانیان بلوچ در سالهای اخیر همواره یکی از موضوعات مورد توجه نهادهای حقوق بشری بوده است. گزارشهای منتشرشده درباره وضعیت زندانیان بلوچ، بر افزایش نگرانیها درباره تبعیض، پروندههای امنیتی و کیفری، و رعایت نشدن کامل حقوق متهمان تأکید کردهاند.
زندانهای اصفهان، قزلحصار، ارومیه، زنجان و شیراز؛ بیشترین اجرای حکم اعدام
بر اساس آمار ثبتشده، بیشترین تعداد اعدامها در ماه اوت در زندانهای زیر انجام شده است:
- زندانهای اصفهان
- زندان قزلحصار کرج
- زندان ارومیه
- زندان زنجان
- زندان عادلآباد شیراز
زندان قزلحصار کرج و زندانهای مرکزی استانهای مختلف، در سالهای اخیر از جمله مراکز اصلی اجرای احکام اعدام بودهاند.
فعالان حقوق بشر معتقدند افزایش اجرای احکام اعدام در زندانهای مختلف، نشاندهنده تداوم سیاست استفاده گسترده از مجازات مرگ در ساختار قضایی حکومت است.
آمار اعدامها؛ بیش از هزار نفر در سال جاری میلادی
بر اساس آمارهای منتشرشده، شمار اعدامها از ابتدای سال میلادی ۲۰۲۶ تاکنون به دستکم ۱۰۷۲ نفر رسیده است.
همچنین مجموع اعدامها از آغاز دوره ریاستجمهوری مسعود پزشکیان تاکنون به ۴۰4۴ نفر رسیده است.
این آمارها نشان میدهد که با وجود تغییر دولت، روند اجرای احکام اعدام در ایران ادامه یافته و ساختار قضایی همچنان از مجازات مرگ در مقیاس گسترده استفاده میکند.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
- لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
- فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
- آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
- آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- مستند حقوقی؛ بررسی کارنامه محمدمهدی شهمیرزادی؛ قاضی و رئیس شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران
- خودکشی زندانیان و مرگهای مشکوک پس از آزادی؛ هشدار فوری به خانوادهها
- زندان تهران بزرگ؛ فروش تخت، تماس و ملاقات در سایه فشار اقتصادی بر زندانیان
نگرانیهای حقوق بشری درباره روند اعدامها
بر اساس استانداردهای بینالمللی حقوق بشر، از جمله ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر که بر حق حیات، آزادی و امنیت شخصی هر انسان تأکید میکند، و همچنین ماده ۶ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی، حق حیات یکی از بنیادیترین حقوق انسانهاست.
اعلامیه جهانی حقوق بشر تأکید میکند که هیچ فردی نباید بهصورت خودسرانه از حق حیات محروم شود. همچنین میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی تصریح دارد که کشورهایی که مجازات اعدام را حفظ کردهاند، باید آن را تنها در محدودترین شرایط و پس از رعایت کامل اصول دادرسی عادلانه و حقوق متهمان اجرا کنند.
اجرای احکام اعدام در پروندههایی که در آنها ابهام درباره دسترسی مؤثر به وکیل، روند شفاف قضایی، اعترافات اجباری یا رعایت حق دفاع وجود دارد، از سوی نهادهای حقوق بشری بهعنوان نقض جدی حقوق بنیادین انسانها مورد انتقاد قرار گرفته است.
افزایش شمار اعدامها در ماه اوت و عبور مجموع اعدامها از هزار نفر در سال میلادی جاری، بار دیگر نگرانیها درباره استفاده گسترده از مجازات مرگ در ایران و مغایرت این روند با تعهدات بینالمللی حقوق بشر را افزایش داده است.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک