مای ساتو با اشاره به آمار نزدیک به پنج هزار کشته در اعتراضات، خواستار تشکیل هیئت حقیقت‌یاب مستقل و بررسی ارجاع پرونده دیکتاتوری حاکم و علی خامنه‌ای به شورای امنیت و دادگاه کیفری بین‌المللی شد
کانون حقوق بشر ایران، سه‌شنبه ۳۰ دی‌ماه ۱۴۰۴ – همزمان با تداوم اعتراضات و افزایش نگرانی‌ها درباره کشتار معترضان، مای ساتو، گزارشگر ویژه وضعیت حقوق بشر سازمان ملل متحد، اعلام کرد برای بررسی اینکه آیا در ایران «جنایت علیه بشریت» روی داده است یا نه، باید یک هیئت حقیقت‌یاب مستقل تشکیل شود. او همچنین گفت که پیگرد احتمالی علی خامنه‌ای برای این کشتار، مستلزم انجام تحقیقات مستقل و دقیق درباره آنچه در جریان اعتراضات رخ داده است.
درخواست برای تشکیل هیئت حقیقت‌یاب مستقل
مای ساتو که با شبکه خبری ای‌بی‌سی گفتگو می‌کرد، درباره کشتار معترضان و اینکه این وقایع مصداق «جنایت علیه بشریت» است یا خیر، گفت: جنایت علیه بشریت به نقض گسترده و سیستماتیک حقوق بشر علیه غیرنظامیان گفته می‌شود؛ و این شامل قتل، شکنجه و بازداشت‌های خودسرانه است.
او تأکید کرد که عنصر قصد و نیت نیز باید وجود داشته باشد و افزود: «تلفات بسیار زیادی رخ داده و من ویدیوهای زیادی دیده‌ام که نیروهای امنیتی به سوی غیرنظامیان بی‌سلاح آتش می‌گشایند. اما اینکه بخواهیم آنچه در حال وقوع است را رسماً جنایت علیه بشریت بنامیم، و اگر بخواهیم حقوق کیفری بین‌الملل را جدی بگیریم، لازم است یک تحقیق مستقل و دقیق درباره آنچه واقعاً رخ داده انجام شود.»
قطع اینترنت و پنهان‌سازی ابعاد واقعی کشتار
گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد گفت که قطع تقریباً کامل اینترنت، راستی‌آزمایی مستقل شمار کشته‌شدگان در جریان اعتراضات را هر روز دشوارتر کرده است.
به گفته او، این محدودیت‌ها مانع از آن می‌شود که تصویر دقیقی از ابعاد واقعی خشونت‌ها و شمار قربانیان به دست آید و همین موضوع بر ضرورت انجام تحقیقات میدانی مستقل افزوده است.
فعالان حقوق بشر نیز تأکید دارند که قطع اینترنت به‌عنوان ابزاری برای پنهان‌سازی سرکوب و جلوگیری از انعکاس کشتار معترضان به کار گرفته شده است.
آمار کشته‌شدگان؛ حداقل پنج هزار نفر
مای ساتو درباره شمار جانباختگان اعتراضات گفت: «من برآورد حداقلی را بیش از پنج هزار نفر می‌دانم؛ این عدد را سازمان‌های به‌نسبت محافظه‌کار هم گزارش کرده‌اند.»
او افزود: «حتی در یکی دو روز گذشته، مقام‌های ایرانی خودشان هم گفته‌اند که شمار کشته‌ها حدود پنج هزار نفر بوده است. بنابراین به نظر من این حداقل رقم است.»
در عین حال، گزارشگر ویژه سازمان ملل گفت که گزارش‌هایی هم دریافت کرده است که تعداد کشته‌ها را تا ۲۰ هزار نفر برآورد می‌کنند.
نقش پزشکان در انتقال اطلاعات از داخل کشور
مای ساتو توضیح داد که بخش عمده اطلاعات مربوط به مجروحان و کشته‌شدگان اعتراضات از سوی پزشکانی به دست آمده است که با دسترسی به استارلینک توانسته‌اند اطلاعات مربوط به افرادی را که به بیمارستان‌ها منتقل شده‌اند، به خارج از کشور ارسال کنند.
او از این پزشکان به‌عنوان «شجاع» یاد کرد و گفت که بدون تلاش آن‌ها، ابعاد واقعی کشتار معترضان تا این حد روشن نمی‌شد.
احتمال ارجاع پرونده به دادگاه کیفری بین‌المللی
گزارشگر ویژه وضعیت حقوق بشر سازمان ملل متحد اعلام کرد که شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد جلسه‌ای اضطراری برگزار خواهد کرد و می‌تواند یک هیئت حقیقت‌یاب مستقل در ایران را مجدداً تشکیل دهد.
به گفته او، این هیئت می‌تواند بررسی کند که آیا باید علی خامنه‌ای، رهبر ایران، به دادگاه کیفری بین‌المللی ارجاع داده شود یا خیر.
او تأکید کرد که اگر تحقیقات مستقل نشان دهد کشتار معترضان در چارچوب جنایت علیه بشریت قرار می‌گیرد، پیگرد قضایی در سطح بین‌المللی باید در دستور کار قرار گیرد.
نشست اضطراری شورای امنیت درباره سرکوب اعتراضات
هفته گذشته، شورای امنیت سازمان ملل متحد جلسه‌ای اضطراری برای بحث در مورد هدف قرار دادن معترضان توسط دیکتاتوری حاکم برگزار کرد.
این نشست در حالی برگزار شد که گزارش‌ها از تشدید سرکوب اعتراضات، استفاده از سلاح جنگی علیه غیرنظامیان و بازداشت‌های گسترده حکایت دارد.
ناظران سیاسی می‌گویند طرح موضوع اعتراضات ایران در شورای امنیت، نشان‌دهنده افزایش نگرانی جامعه جهانی از ابعاد کشتار و نقض سیستماتیک حقوق بشر است.
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان دهنده – روایت‌های میدانی از سرکوب اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- تهدید محسنی اژه‌ای به آغاز موج تازه اعدام در اعتراضات سراسری۱۴۰۴ ؛ «کار اصلی ما تازه شروع شده است»
کشتار معترضان به‌عنوان جنایت علیه بشریت
فعالان حقوق بشر می‌گویند آنچه در جریان اعتراضات رخ داده، از یک سرکوب معمول فراتر رفته و نشانه‌های روشنی از یک سیاست هماهنگ برای کشتار غیرنظامیان دارد.
به گفته آنان، شلیک مستقیم به مردم بی‌سلاح، بازداشت‌های فله‌ای، شکنجه و پنهان‌سازی آمار واقعی کشته‌شدگان، همگی از عناصر اصلی جنایت علیه بشریت محسوب می‌شوند.
اظهارات مای ساتو مبنی بر لزوم تشکیل هیئت حقیقت‌یاب مستقل، از سوی این فعالان به‌عنوان گامی ضروری برای پاسخگو کردن عاملان و آمران این کشتار ارزیابی شده است.
ضرورت اقدام فوری جامعه جهانی
ناظران تأکید دارند که تأخیر در اقدام جامعه جهانی می‌تواند به تداوم کشتار و افزایش شمار قربانیان در اعتراضات منجر شود.
آن‌ها خواستار آن هستند که شورای حقوق بشر، شورای امنیت و سایر نهادهای بین‌المللی، با استفاده از سازوکارهای حقوقی موجود، مانع ادامه سرکوب و قتل‌عام معترضان شوند.
به گفته این ناظران، تشکیل هیئت حقیقت‌یاب مستقل و بررسی ارجاع پرونده دیکتاتوری حاکم به دادگاه کیفری بین‌المللی، می‌تواند نخستین گام برای پایان دادن به مصونیت عاملان این جنایت‌ها باشد.
اظهارات مای ساتو درباره آمار نزدیک به پنج هزار کشته در اعتراضات و ضرورت تشکیل هیئت حقیقت‌یاب مستقل، بار دیگر توجه جامعه جهانی را به ابعاد کشتار معترضان جلب کرده است.
در حالی که قطع اینترنت و سرکوب شدید مانع از راستی‌آزمایی مستقل وقایع شده است، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد تأکید دارد که تنها یک تحقیق مستقل و دقیق می‌تواند مشخص کند آیا آنچه در ایران رخ داده مصداق جنایت علیه بشریت است یا نه.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post