تداوم اعدامها در بحبوحه جنگ: چرخه مرگ در ایران حتی در زمان بحران متوقف نشد
کانون حقوق بشر ایران، یکشنبه ۵ تیرماه ۱۴۰۴ – با آغاز درگیریهای مستقیم میان اسرائیل و ایران از روز جمعه ۲۳ خرداد تا ۳ تیرماه، انتظار میرفت که دیکتاتوری حاکم در میانه یک بحران امنیتی و نظامی، حداقل بهطور موقت از اجرای احکام اعدام خودداری کند. اما شواهد و آمارها نشان میدهند که نهتنها این روند متوقف نشد، بلکه در این بازه زمانی حساس، سیاست سرکوب و اعدام با شدت بیشتری ادامه یافت. طبق آخرین اخبار منتشره، ۸۲ اعدام درتیرماه، ۴۸۷ اعدام در چهار ماه اول ۱۴۰۴ و ۱۴۵۴ اعدام در یکسال ریاست جمهوری پزشکیان اجرا شده است
اعدام در ملاء عام
در تیرماه ۱۴۰۴، حداقل دو زندانی در شهرهای میاندوآب و بوکان بهطور علنی در ملاء عام اعدام شدند؛ صحنههایی که با هدف ایجاد رعب و وحشت در جامعه طراحی شدهاند. این اعدامهای خیابانی – که سالهاست مورد انتقاد نهادهای حقوق بشری قرار دارد – بار دیگر نشاندهنده آن است که حکومت ایران، حتی در شرایط بحرانی، به ابزارهای خشونتآمیز خود برای اعمال کنترل اجتماعی وفادار باقی میماند.
همزمان، در شهر قم نیز یک زن به طرز نامعلومی اعدام شد؛ بدون آنکه جزئیات پروندهاش بهطور شفاف منتشر شود.
۵۱ درصد اعدامهای مرتبط با مواد مخدر بود
از مجموع اعدامهای ثبتشده در تیرماه، ۳۸ نفر – یعنی بیش از ۵۱ درصد – به اتهام جرائم مرتبط با مواد مخدر اعدام شدند. این در حالی است که کارشناسان و فعالان حقوق بشر بارها تأکید کردهاند که احکام اعدام در حوزه مواد مخدر نهتنها بازدارنده نیست، بلکه در بسیاری از موارد، قربانیان آن از اقشار آسیبپذیر جامعه هستند. این واقعیت در شرایطی مطرح میشود که بسیاری از ناظران، سپاه پاسداران و نیروهای امنیتی را به دخالت در شبکههای مافیایی قاچاق مواد مخدر متهم میکنند.
علاوه بر این، پنج نفر نیز به اتهام جاسوسی و ۲۵ نفر به اتهام قتل اعدام شدهاند.
آمارها نشان میدهد که از میان اعدامشدگان تیرماه، دستکم ۸ نفر از هموطنان بلوچ، ۳ نفر کرد و ۳ نفر از اتباع افغانستانی بودهاند؛ اقلیتهایی که همواره در معرض تبعیضهای مضاعف و برخوردهای امنیتی شدیدتر قرار دارند.
این موج تازه از اعدامها در حالی رخ میدهد که فشارهای بینالمللی بر حکومت ایران برای توقف اجرای مجازات اعدام، بهویژه در پروندههای سیاسی و مواد مخدر، افزایش یافته است. اما به نظر میرسد سران حکومت از اعدام نه بهعنوان یک ابزار قضایی، بلکه بهعنوان ابزاری سیاسی برای ایجاد هراس، تحکیم پایههای قدرت و سرکوب هرگونه مخالفت بهره میگیرد.
- اعدام مهدی حسنی و بهروز احسانی در زندان قزلحصار نقض آشکار عدالت قضایی
- اعدام ۳زندانی در زندانهای همدان و کرمانشاه
افزایش بازداشتهای گسترده همزمان با جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل؛ بیش از ۲۰۰۰ نفر در سراسر کشور دستگیر شدند
در جریان جنگ ۱۲ روزه میان ایران و اسرائیل که از ۲۳ خرداد آغاز شد و تا ۳ تیر ادامه یافت، موج گستردهای از بازداشتها در سراسر کشور به راه افتاد. غلامحسین محسنی اژهای، رئیس قوه قضاییه، در مصاحبهای با شبکه خبر اعلام کرد که بیش از ۲ هزار نفر در جریان این بحران امنیتی دستگیر شدهاند.
آمار منتشرشده در رسانههای داخلی که مربوط به دستگیریها در ۳۱ استان کشور است، تنها یکسوم این رقم را پوشش میدهد. با این حال، این دادهها نیز نشاندهنده دامنه گسترده سرکوب و کنترل امنیتی در سطح ملی است.
بیشترین میزان بازداشتها در استانهای زیر گزارش شده است:
- کرمانشاه: دستکم ۱۲۶ نفر
- تهران: دستکم ۷۳ نفر
- اصفهان: دستکم ۷۰ نفر
- خوزستان: دستکم ۶۷ نفر
- آذربایجان غربی: دستکم ۵۹ نفر
- فارس: دستکم ۵۶ نفر
- لرستان: دستکم ۵۱ نفر
- گیلان: دستکم ۴۰ نفر
در میان بازداشتشدگان، بین ۳۰ تا ۴۰ زن حضور دارند. تنها در شهر مهاباد، ۱۸ دختر زیر ۱۸ سال بازداشت شدهاند که گفته میشود بعداً آزاد شدهاند.
بازداشت اتباع خارجی
در تحولی دیگر، رسانههای دولتی از بازداشت ۷ تبعه خارجی نیز خبر دادهاند. این افراد شامل شهروندان افغانستان، اوکراین و کشورهای اروپایی بودهاند که در استانهایی چون کرمانشاه، اصفهان، بوشهر، مازندران، هرمزگان، همدان و کهگیلویه و بویراحمد بازداشت شدهاند.
ابعاد این سرکوب گسترده، نشاندهنده تلاشی هماهنگ از سوی نهادهای امنیتی و قضایی برای مهار هرگونه نارضایتی داخلی در سایه بحران نظامی خارجی است.
حمله موشکی و پهپادی به زندان اوین؛ تلفات و پیامدها
در یکی از مهمترین تحولات مرتبط با وضعیت زندانها در تیرماه، زندان اوین تهران، بهعنوان مهمترین و امنیتیترین مرکز بازداشت زندانیان سیاسی و امنیتی در ایران، هدف حمله موشکی و پهپادی قرار گرفت. این حمله که در روز دوم تیرماه رخ داد، توسط اسرائیل انجام شده و بخشهای متعددی از زندان را هدف قرار داد.
بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی سخنگوی قوه قضاییه، در این حمله، هشت ساختمان مختلف در مجموعه زندان اوین از جمله ورودی اصلی، دادسرای امنیتی موسوم به دادسرای مقدس، بند ۲۰۹ که تحت مدیریت وزارت اطلاعات اداره میشود، قسمتهای اداری، سالن ملاقاتها و چند بخش دیگر بهشدت آسیب دیدند. خسارات وارده گسترده بوده و تلفات انسانی قابلتوجهی نیز برجای گذاشت.
طبق اظهارات رسمی، در نتیجه این حمله، ۸۱ نفر از کارکنان، زندانیان و مراجعان کشته شدند. در میان کشتهشدگان، نام ۵۴ نفر از بازجوها، گارد ویژه و مقامات ارشد زندان به چشم میخورد. از جمله مهمترین کشتهشدگان، علی قناعتپیشه، رئیس دادسرای مقدس و معاون دادسرای عمومی تهران، و یکی از معاونین ارشد زندان اوین بودهاند.
همچنین سخنگوی قوه قضاییه اعلام کرد که در پی حمله، ۷۵ نفر از زندانیان موفق به فرار شدند که طبق ادعای مقامات، تعدادی از آنها در روزهای بعد خود را معرفی کرده یا بازداشت مجدد شدهاند. این حادثه بازتاب گستردهای در رسانههای داخلی و خارجی داشت و بار دیگر امنیت شکننده زندانهای ایران را به موضوعی داغ در افکار عمومی تبدیل کرد.
با ارسال هرگونه اطلاعات در این زمینه به ما کمک کنید تا صدای زندانیان باشیم
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post