نه به اعدام؛ گسترش کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» در پیوند با اعتراضات سراسری

ورود کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» به مرحله‌ای تازه پس از اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ و گره خوردن این کارزار با اعتراضات

کانون حقوق بشر ایران، سه‌شنبه ۲۸ بهمن‌ماه ۱۴۰۴ – کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» پس از اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ وارد مرحله‌ای تازه از گسترش اجتماعی شده است. این کارزار که در آغاز با کنش‌های محدود درون زندان‌ها شکل گرفت، اکنون با گره خوردن به اعتراضات سراسری به یک مطالبه عمومی تبدیل شده است. استمرار هفتگی این حرکت اعتراضی موجب شده شعار «نه به اعدام» از فضای زندان‌ها فراتر رود و در متن جامعه بازتاب یابد.

نه به اعدام؛ گسترش کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» در پیوند با اعتراضات سراسری

در دو سال گذشته، تداوم منظم کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» امکان حذف یا نادیده گرفتن آن را از ساختار حاکم سلب کرده است. اکنون پیوند این کارزار با اعتراضات سراسری، نشانه‌ای از تعمیق و تثبیت این مطالبه در سطح ملی است. مطالبه «نه به اعدام» دیگر یک خواست محدود نیست، بلکه در کنار دیگر مطالبات اجتماعی قرار گرفته و بخشی از گفتمان عمومی شده است.

گره خوردن کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» با اعتراضات سراسری

پس از اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴، دامنه کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» به شکل محسوسی گسترش یافت. بسیاری از شرکت‌کنندگان در اعتراضات سراسری، شعار «نه به اعدام» را به عنوان بخشی از خواست‌های خود مطرح کردند. این هم‌زمانی نشان می‌دهد که لغو مجازات اعدام اکنون در پیوند مستقیم با اعتراضات سراسری قرار گرفته است.

در هفته صدو هفتم کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام»، مردم و جوانان معترض در ده‌ها شهر این شعار را سر دادند. گستره جغرافیایی این شعارها، از قشم و تبریز تا تهران و شهرکرد، نشان‌دهنده فراگیری مطالبه پس از اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴ است.

برخی از شهرهای عبارتند از:

مشهد، کرمانشاه، کرمان، رودبار، رامهرمز، چالوس، بروجرد، سنقر، نیشابور، اصفهان، ایلام، تبریز، تهران، دزفول، سمنان، شاهرود، شهرضا، شهرکرد، گرگان، قشم، لاهیجان و مریوان.

این هم‌صدایی، بیانگر آن است که کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» از یک حرکت محدود به یک جریان اجتماعی بدل شده است.

پیوند کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» با اعتراضات سراسری به این معناست که مسئله اعدام دیگر صرفاً به پرونده‌های فردی محدود نیست. در چارچوب اعتراضات سراسری، این مطالبه به نمادی از مخالفت با سیاست‌های کیفری حاکم تبدیل شده است. بسیاری از شهروندان، «نه به اعدام» را پاسخی به فضای امنیتی پس از اعتراضات سراسری می‌دانند. برخی از شعارهای که با چهلم جانباختگان راه آزادی گره خورده است عبارتند از:

گرامی باد چهلمین روز شهادتتان

قیام ادامه دارد تا پیروزی

کهریزک سند جنایت خامنه‌ای

قسم به خون یاران ایستاده‌ایم تا پایان

نه زندان، نه اعدام نه کشتار دیگر اثر ندارد

بازداشتی‌های قیام آزاد باید گردند

این آخرین پیامه اعدام کنی قیامه
نه سازش، نه سکوت، نه تسلیم، نه ماتم

نه به اعدام زندانیان

سرخم غدغن

در اینجا شهیدی به زمین افتاد یادش گرامی

شهیدان تا آخرین نفس تا آخرین قطره خون ادامه می‌دهیم

قسم به خون یاران ایستاده‌ایم تا پایان

اعدام بنزین است بر آتش قیام

کشتار وحشیانه معترضان را نه می‌‌بخشیم و نه فراموش می‌کنیم

به خون شهیدان سوگندکه انتقام خواهیم گرفت

خانواده‌ها؛ ستون پایدار کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام»

یکی از عوامل اصلی گسترش اجتماعی کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعـدام»، نقش خانواده‌های زندانیان و جان‌باختگان است. حضور آنان در تجمعات و طرح شعار «نه به اعدام» به این مطالبه بُعدی انسانی بخشیده است. خانواده‌ها با تبدیل رنج شخصی به مطالبه عمومی، این کارزار را به بخشی از اعتراضات سراسری پیوند زده‌اند.

خانواده‌های دادخواه با حضور مداوم و شعارهای روشن علیه اعدام، صدای اعتراض را تقویت کرده‌اند. این صدا اکنون محدود به یک پرونده یا یک شهر نیست. در بستر اعتراضات سراسری، «نه به اعدام» به پژواکی از یک خواست فراگیر تبدیل شده است. ایستادگی خانواده‌ها موجب شده این کارزار از سطح نمادین فراتر رود و به یک جریان اجتماعی تثبیت‌شده بدل شود.

پیوند میان خانواده‌ها، زندانیان و معترضان در خیابان، ساختاری شبکه‌ای به کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعـدام» داده است. این ساختار موجب شده حذف یا انکار این مطالبه دشوارتر شود. استمرار هفتگی کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام»، همراه با تکرار شعار «نه به اعدام» در اعتراضات سراسری، نشان می‌دهد این مطالبه در حال تثبیت در حافظه جمعی است.

نه به اعـدام؛ شعار مشترک خیابان و زندان

در تجمعات اخیر، شعارهایی با محور «نه به اعدام» به صورت گسترده شنیده شده است. شعارهایی مانند «از سه‌شنبه‌های نه به اعدام حمایت می‌کنیم» و «نه زندان، نه تبعید، دیگر اثر ندارد» نشان‌دهنده هم‌سویی خیابان با خواست زندانیان است. این شعارها در بستر اعتراضات سراسری معنا و کارکرد تازه‌ای یافته‌اند.

بازتاب گسترده این شعارها در فضای عمومی، دامنه اثرگذاری کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» را افزایش داده است. هم‌زمانی این شعارها با اعتراضات سراسری، پیوند میان مطالبات سیاسی و اجتماعی را تقویت کرده است. اکنون «نه به اعدام» به یکی از محورهای ثابت اعتراضات سراسری تبدیل شده است.

برخی از شعارهای مطرح‌شده در این هفته عبارت‌اند از:
«نه می‌بخشیم و نه فراموش می‌کنیم»
«هزاران شهید قیام دی‌ماه ۱۴۰۴، سند جنایت»

این شعارها نشان می‌دهد که کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» تنها به مخالفت با مجازات مرگ محدود نیست، بلکه در چارچوب اعتراضات سراسری به بازخوانی وقایع دی‌ماه ۱۴۰۴ نیز پرداخته است.

چشم‌انداز پیش‌رو برای کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعـدام»

با ورود به سومین سال فعالیت، کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» اکنون در مرحله‌ای قرار دارد که دیگر نمی‌توان آن را صرفاً یک حرکت درون زندان‌ها دانست. پیوند آن با اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴، جایگاه این کارزار را در معادلات اجتماعی تغییر داده است.

ادامه تکرار شعار «نه به اعدام» در اعتراضات سراسری، می‌تواند این مطالبه را به یکی از محورهای ثابت کنش‌های اجتماعی بدل کند. همگرایی خیابان و زندان، خانواده‌ها و معترضان، نشان می‌دهد که کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» اکنون بخشی از گفتمان اعتراضی گسترده‌تری است که پس از اعتراضات سراسری شکل گرفته است.

در چنین شرایطی، «نه به اعـدام» تنها یک شعار نیست، بلکه به نمادی از پیوند میان مطالبات حقوقی و اجتماعی در بستر اعتراضات سراسری تبدیل شده است. استمرار این هم‌صدایی، می‌تواند در آینده نیز نقش تعیین‌کننده‌ای در تحولات اجتماعی ایفا کند.

کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک