هم‌زمان با ادامه جنگ و بمباران، موج تازه‌ای از بازداشت‌ها با اتهام «جاسوسی» و «همکاری با دشمن» در ایران آغاز شده است؛ نهادهای حقوق بشری می‌گویند این اتهام‌ها برای سرپوش گذاشتن بر سرکوب معترضان و منتقدان استفاده می‌شود
کانون حقوق بشر ایران، شنبه اول فروردین ۱۴۰۵ – در حالی که کشور در شرایط جنگی و زیر بمباران قرار دارد، گزارش‌ها از تشدید بازداشت‌ها، اعدام‌ها و فشارهای امنیتی در داخل کشور حکایت دارد. نهادهای حقوق بشری و گزارشگر ویژه سازمان ملل می‌گویند اتهام «جاسوسی» یکی از ابزارهای حکومت برای سرکوب منتقدان، معترضان و اقلیت‌هاست؛ وضعیتی که باعث شده مردم هم‌زمان زیر فشار جنگ و سرکوب داخلی قرار بگیرند.
گزارش سازمان ملل درباره افزایش سرکوب
مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، طی روزهای گذشته با اشاره به نقض گسترده حقوق بشر اعلام کرده بود که متهم کردن افراد، به‌ویژه اقلیت‌های دینی، به «جاسوسی برای کشورهای خارجی» یکی از رویه‌های رایج حکومت در برخورد با منتقدان و معترضان است.
او در نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل در ژنو اعلام کرد که از زمان آغاز مأموریتش به‌عنوان گزارشگر ویژه، روند نقض حقوق بشر در ایران تشدید شده است. ساتو در گزارش خود به سرکوب معترضان در جریان اعتراضات سراسری دی‌ماه اشاره کرد و گفت ده‌ها هزار نفر، از جمله اعضای کادر درمان و وکلا، بازداشت شده‌اند و از برخی بازداشت‌شدگان اعترافات اجباری گرفته شده است.
او همچنین از رویه حکومت در «تروریست» خواندن معترضان و طرح اتهام جاسوسی علیه اقلیت‌های دینی و منتقدان انتقاد کرد و این روند را بخشی از سیاست سرکوب داخلی دانست.
اعدام برای ایجاد رعب در شرایط جنگ
هم‌زمان، سازمان عفو بین‌الملل نیز اعلام کرده است که مقامات ایران در حال انجام اعدام‌های خودسرانه برای ایجاد رعب و وحشت در میان مردم هستند؛ مردمی که پیش از این نیز در جریان اعتراضات آسیب دیده‌اند و اکنون نیز در شرایط جنگ و بمباران زندگی می‌کنند.
بر اساس این گزارش، مردم در حالی با موج اعدام‌ها و سرکوب مواجه هستند که به دلیل قطع اینترنت، از ارتباط با جهان خارج نیز محروم شده‌اند. این وضعیت باعث شده اطلاع‌رسانی درباره بازداشت‌ها و سرکوب‌ها به‌شدت محدود شود.
به گفته نهادهای حقوق بشری، اجرای اعدام‌ها در چنین شرایطی با هدف ایجاد فضای ترس و جلوگیری از شکل‌گیری اعتراضات انجام می‌شود.
- فیلم تکان دهنده به رگبار بستن و کشتن ۲نوجوان بخاطر شادی مرگ خامنه‌ای در فردیس کرج
- وضعیت اضطراری در زندان اوین؛ نگرانی درباره شرایط زندانیان و مطالبه آزادی آنها
- خامنه‌ای کشته شد؛ رهبری که مرگ و نابودی را از خمینی به ارث برد
- اصابت موشک به دیوار زندان اوین؛ جان زندانیان در معرض خطر فوری
- تهدید به انتقال اجباری در زندان اوین؛ خانواده‌ها از فشار و اجبار بر زندانیان خبر دادند
- تشدید جنگ قدرت پس از مرگ خامنه‌ای؛ مجتبی خامنه‌ای در سایه جنگ جناح‌ها به رهبری رسید
موج تازه بازداشت‌ها با اتهام «جاسوسی»
در همین حال، نهادهای امنیتی از بازداشت ده‌ها نفر در نقاط مختلف کشور به اتهام «جاسوسی» و «همکاری با دشمن» خبر داده‌اند. وزارت اطلاعات اعلام کرده است که ۹۷ نفر را به اتهام ارتباط با اسرائیل بازداشت کرده است.
همچنین در اطلاعیه‌ای دیگر، از بازداشت ۴۵ نفر در استان‌های قزوین و آذربایجان غربی به اتهام همکاری با گروه‌های مخالف خبر داده شده است. در این اطلاعیه‌ها ادعا شده که برخی از این افراد اطلاعات مربوط به مراکز نظامی را ارسال می‌کردند.
سازمان اطلاعات فراجا نیز از بازداشت شش نفر در تهران به اتهام ارتباط با یک شبکه تروریستی خبر داده و اعلام کرده که از این افراد سلاح و مواد آتش‌زا کشف شده است.
هم‌زمان گزارش شده است که ۷۱ شهروند در شهرهای مختلف از جمله شاهرود، یزد، جم و استان‌های هرمزگان و خراسان رضوی به اتهام «جاسوسی» بازداشت شده‌اند. همچنین ویدیویی از اعترافات اجباری یکی از بازداشت‌شدگان منتشر شده که شرایط ضبط آن مشخص نیست.
سازمان اطلاعات سپاه خراسان رضوی نیز از بازداشت ۱۰ نفر دیگر به اتهام «جاسوسی» خبر داده است.
اتهام جاسوسی؛ ابزاری برای سرکوب
در حالی که نهادهای امنیتی این بازداشت‌ها را مرتبط با جنگ و مسائل امنیتی عنوان می‌کنند، گزارشگر ویژه سازمان ملل و نهادهای حقوق بشری می‌گویند اتهام جاسوسی در بسیاری از موارد برای سرکوب منتقدان، فعالان مدنی و معترضان استفاده می‌شود.
به گفته آنان، در بسیاری از پرونده‌ها، بازداشت‌شدگان از حق دسترسی به وکیل محروم هستند و اعترافات آنان در شرایط نامشخص و تحت فشار گرفته می‌شود. انتشار اعترافات اجباری نیز یکی از روش‌هایی است که برای مشروع جلوه دادن بازداشت‌ها استفاده می‌شود.
این نهادها معتقدند که در شرایط جنگی، حکومت با استفاده از فضای امنیتی، بازداشت‌ها و سرکوب را تشدید کرده و اتهام‌هایی مانند جاسوسی، همکاری با دشمن و اقدام علیه امنیت ملی برای توجیه این اقدامات استفاده می‌شود.
مردم زیر بمباران و سرکوب هم‌زمان
مجموع این گزارش‌ها نشان می‌دهد که مردم در ایران در شرایطی دوگانه قرار گرفته‌اند؛ از یک سو جنگ و بمباران و از سوی دیگر بازداشت‌ها، اعدام‌ها و سرکوب داخلی.
قطع اینترنت، بازداشت گسترده شهروندان، انتشار اعترافات اجباری و اجرای احکام اعدام، همگی در شرایطی انجام می‌شود که کشور در وضعیت جنگی قرار دارد و بسیاری از شهروندان با ناامنی، تخریب و بحران‌های ناشی از جنگ مواجه هستند.
نهادهای حقوق بشری می‌گویند این وضعیت باعث شده مردم هم‌زمان با دو بحران روبه‌رو باشند؛ بحران جنگ و بحران سرکوب داخلی.
نقض حقوق بشر توسط مقامات حکومتی با تشدید سرکوب و بازداشت معترضان
در شرایطی که مردم هم‌زمان با جنگ و بمباران، با سرکوب داخلی، بازداشت و اعدام نیز مواجه هستند؛ نگرانی‌ها درباره تشدید نقض حقوق بشر در شرایط جنگی را افزایش داده است.
نقض حق آزادی بیان – ماده ۱۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر: بازداشت افراد به دلیل فعالیت‌های رسانه‌ای، انتشار اطلاعات یا ارتباط با رسانه‌ها می‌تواند با حق آزادی بیان مغایرت داشته باشد.
نقض حق آزادی و امنیت شخصی – ماده ۹ میثاق حقوق مدنی و سیاسی: بازداشت‌های گسترده و نگهداری افراد بدون دسترسی به وکیل و اطلاع از اتهامات می‌تواند مصداق بازداشت خودسرانه باشد.
نقض منع شکنجه – ماده ۷ میثاق حقوق مدنی و سیاسی: گرفتن اعترافات اجباری و پخش آنها می‌تواند مصداق رفتار غیرانسانی و شکنجه باشد.
نقض حق دادرسی عادلانه – ماده ۱۴ میثاق حقوق مدنی و سیاسی: عدم دسترسی به وکیل، دادگاه‌های غیرعلنی و استناد به اعترافات اجباری با اصول دادرسی عادلانه مغایرت دارد.
نقض حق حیات – ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر: اجرای اعدام‌ها در شرایطی که روند دادرسی عادلانه مورد تردید است، می‌تواند نقض حق حیات محسوب شود.
گزارش‌های منتشرشده از سوی نهادهای بین‌المللی و رسانه‌های داخلی نشان می‌دهد که هم‌زمان با ادامه جنگ، موج تازه‌ای از بازداشت‌ها با اتهام جاسوسی در ایران آغاز شده است. نهادهای حقوق بشری می‌گویند این اتهام‌ها در بسیاری از موارد برای سرکوب منتقدان و معترضان استفاده می‌شود.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post