بازداشت خشونت‌آمیز معترضان در شوش تهران؛ تأکید بر حقوق بازداشت‌شدگان و مسئولیت خانواده‌ها + کلیپ

بازداشت این افراد به‌صورت خودسرانه انجام شده و هیچ‌گونه اطلاع‌رسانی رسمی درباره اتهامات احتمالی یا مرجع قضایی رسیدگی‌کننده صورت نگرفته است

کانون حقوق بشر ایران، سه‌شنبه ۹ دی‌ماه ۱۴۰۴ – ویدیویی که روز سه‌شنبه ۹ دی‌ماه منتشر شد، لحظه بازداشت دست‌کم ۱۱ نفر از شهروندان معترض و آزادی‌خواه در محدوده شوش تهران را به تصویر می‌کشد. بر اساس این تصاویر و گزارش‌های میدانی، نیروهای امنیتی با یورش به تجمعات اعتراضی، شلیک گاز اشک‌آور و استفاده از خشونت فیزیکی، اقدام به بازداشت این افراد کرده و آنان را به مکانی نامعلوم منتقل کرده‌اند. تا زمان تنظیم این خبر، هویت بازداشت‌شدگان و محل نگهداری آن‌ها به‌طور رسمی اعلام نشده است.

افزایش دامنه نارضایتی و اعتراضات به شهرهای مختلف

این بازداشت‌ها در حالی صورت گرفته که اعتراضات و اعتصابات سراسری در نقاط مختلف کشور همچنان ادامه دارد و دامنه نارضایتی‌های عمومی از وضعیت اقتصادی، گرانی و فشارهای معیشتی رو به گسترش است. تصاویر منتشرشده از شوش تهران نشان می‌دهد که برخورد نیروهای امنیتی با معترضان، بدون ارائه حکم قضایی و همراه با اعمال خشونت بوده؛ موضوعی که نگرانی‌های جدی درباره امنیت جانی و وضعیت حقوقی بازداشت‌شدگان ایجاد کرده است.

منابع مطلع تأکید دارند که بازداشت این افراد به‌صورت خودسرانه انجام شده و هیچ‌گونه اطلاع‌رسانی رسمی درباره اتهامات احتمالی یا مرجع قضایی رسیدگی‌کننده صورت نگرفته است. همین مسئله، نگرانی خانواده‌ها و فعالان حقوقی را نسبت به احتمال نقض حقوق اولیه بازداشت‌شدگان افزایش داده است.

درخواست از خانواده‌ها برای شکستن سکوت

فعالان حقوق بشری از خانواده‌های بازداشت‌شدگان خواسته‌اند سکوت نکنند و در سریع‌ترین زمان ممکن، با اطلاع‌رسانی از طریق رسانه‌های مردمی و شبکه‌های اجتماعی، خواستار روشن شدن وضعیت عزیزان خود شوند. تجربه‌های پیشین نشان داده است که فشار افکار عمومی و رسانه‌ای می‌تواند نقش مهمی در جلوگیری از ناپدیدسازی قهری، بدرفتاری و تداوم بازداشت‌های غیرقانونی ایفا کند.

به گفته کنشگران حقوقی، هرگونه تعلل در اطلاع‌رسانی، می‌تواند زمینه‌ساز افزایش فشار بر بازداشت‌شدگان و تداوم بی‌خبری از سرنوشت آن‌ها شود. از همین رو، هماهنگی خانواده‌ها با رسانه‌های مستقل و نهادهای حقوق بشری، اقدامی ضروری تلقی می‌شود.

نکاتی که در هنگام بازداشت باید مورد توجه قرار گیرد

در چنین شرایطی، آگاهی خانواده‌ها از حقوق بازداشت‌شدگان و اقدام‌های اولیه، اهمیت حیاتی دارد. کارشناسان حقوقی بر انجام موارد زیر تأکید می‌کنند:

ثبت دقیق اطلاعات بازداشت:

زمان، مکان، نحوه بازداشت و نهادی که اقدام به دستگیری کرده باید به‌صورت دقیق ثبت شود؛ این اطلاعات در پیگیری‌های بعدی نقش کلیدی دارد.

مراجعه به دادسرای محل بازداشت:

دادستانی محل وقوع بازداشت، مسئول پاسخگویی درباره وضعیت فرد بازداشت‌شده است و خانواده‌ها می‌توانند پیگیری رسمی را از این مرجع آغاز کنند.

حق دسترسی به وکیل مستقل:

بازداشت‌شدگان از حق داشتن وکیل برخوردارند؛ حتی در پرونده‌های امنیتی. خانواده‌ها باید برای معرفی وکیل مستقل اقدام کرده و از پذیرش وکلای تحمیلی خودداری کنند.

حق سکوت بازداشت‌شده:

سکوت تا زمان دسترسی به وکیل، یک حق قانونی و اقدامی حفاظتی برای جلوگیری از اعترافات اجباری است.

اطلاع‌رسانی مسئولانه:

انتشار اطلاعات دقیق و مستند درباره بازداشت، می‌تواند مانع از نقض بیشتر حقوق بازداشت‌شدگان شود و حساسیت افکار عمومی را افزایش دهد.

• ۱۴ فعال مدنی؛ محکومیت سنگین بیش از ۹۱ سال زندان
• گسترش اعتراضات سراسری؛ بازار، خیابان و دانشگاه در برابر گرانی و تورم+ کلیپ‌ها 

بازداشت خودسرانه در سایه اعتراضات سراسری

حقوقدانان تأکید می‌کنند که بازداشت شهروندان صرفاً به دلیل شرکت در تجمعات اعتراضی و اعتصابات سراسری، فاقد وجاهت قانونی و مصداق بازداشت خودسرانه است. تداوم چنین برخوردهایی نه‌تنها به تشدید بحران اجتماعی منجر می‌شود، بلکه شکاف میان جامعه و حاکمیت را عمیق‌تر می‌کند.

در شرایطی که اعتراضات مردمی همچنان ادامه دارد، سرنوشت بازداشت‌شدگان شوش تهران به یکی از نگرانی‌های اصلی خانواده‌ها و افکار عمومی تبدیل شده و مطالبه شفافیت، پاسخگویی و آزادی فوری آنان بیش از پیش مطرح است.

نقض آشکار حقوق بشر در بازداشت معترضان

بازداشت خشونت‌آمیز معترضان در شوش تهران، بدون ارائه حکم قضایی و انتقال آنان به مکان نامعلوم، نمونه‌ای روشن از نقض حقوق بنیادین شهروندان و سرکوب حق اعتراض مسالمت‌آمیز است.

ماده ۹ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی
هیچ‌کس نباید به‌طور خودسرانه بازداشت یا از آزادی محروم شود و بازداشت‌شدگان حق اطلاع فوری از دلایل بازداشت دارند.

ماده ۱۹ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی
هر فرد حق آزادی بیان و ابراز عقیده دارد و اعمال این حق نباید با بازداشت و سرکوب پاسخ داده شود.

ماده ۲۱ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی
حق تجمع مسالمت‌آمیز باید محترم شمرده شود و سرکوب تجمعات اعتراضی نقض صریح این حق محسوب می‌شود.

کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک