واکنش شدید اتحادیه اروپا به اعدام زندانی سیاسی مهران بهرامیان

اعدام مهران بهرامیان بار دیگر بر ضرورت اقدام فوری جامعه جهانی برای توقف چرخه خشونت و نقض حقوق بشر در ایران تأکید می‌کند

خطر قریب‌الوقوع اعدام دو زندانی سیاسی؛ مهران بهرامیان و فاضل بهرامیان — مهران بهرامیان

کانون حقوق بشر ایران، جمعه ۲۱ شهریورماه ۱۴۰۴ – خبر اعدام زندانی سیاسی مهران بهرامیان، از معترضان بازداشت‌شده در جریان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱، بازتاب گسترده‌ای در سطح بین‌المللی پیدا کرده است. مقامات دیکتاتوری حاکم بدون رعایت اصول دادرسی عادلانه و در روندی که نهادهای حقوق بشری آن را «ناعادلانه و شتابزده» توصیف کرده‌اند، حکم اعدام او را اجرا کردند.

زندانی سیاسی مهران بهرامیان که در اعتراضات سراسری ۱۴۰۱، بازداشت شده بود، به اتهاماتی از جمله «افساد فی‌الارض» و «اقدام علیه امنیت ملی» محاکمه شد. با این حال، فعالان حقوق بشر و ناظران بین‌المللی بارها تأکید کرده بودند که روند دادرسی او با معیارهای عدالت قضایی فاصله‌ای عمیق دارد و اعترافاتش تحت فشار و شکنجه اخذ شده است.

افزایش موج اعدام‌ها در ایران

اعدام مهران بهرامیان در حالی صورت گرفت که بنا بر گزارش‌ها، تنها از ژانویه تا سپتامبر ۲۰۲۵، دست‌کم ۷۷۰ مورد اعدام در ایران ثبت شده است. این آمار ایران را در صدر کشورهای مجری مجازات اعدام در جهان قرار داده است. روند شتابان اجرای احکام اعدام به‌ویژه علیه معترضان سیاسی و عقیدتی، نگرانی‌های گسترده‌ای را در سطح بین‌المللی برانگیخته است.

واکنش شدید اتحادیه اروپا به اعدام زندانی سیاسی مهران بهرامیان

واکنش اتحادیه اروپا

اتحادیه اروپا در بیانیه‌ای که روز ۱۰ سپتامبر منتشر شد، اعدام مهران بهرامیان را به‌شدت محکوم کرد و آن را بخشی از سیاست سرکوب اعتراضات مردمی در ایران دانست.

در بیانیه بیانیه سخنگوی سیاست خارجی اتحادیه اروپا آمده است:
«اتحادیه اروپا با شدیدترین لحن استفاده از مجازات اعدام به عنوان پاسخی به مخالفت‌های داخلی را محکوم می‌کند و از مقامات ایران می‌خواهد فوراً اجرای احکام اعدام علیه معترضان را متوقف سازند.»

سخنگوی سیاست خارجی اتحادیه اروپا همچنین تأکید کرده است که مجازات اعدام، «مجازاتی ظالمانه، غیرانسانی و غیرقابل برگشت» است که هیچ اثر بازدارنده‌ای در پیشگیری از جرم ندارد و تنها به تداوم چرخه خشونت و سرکوب می‌انجامد.

نقض فاحش حقوق بشر

پرونده مهران بهرامیان و نحوه محاکمه و اعدام او، نمونه بارزی از نقض حقوق بنیادین انسانی است. مطابق گزارش‌های وکلای حقوق بشری، او از دسترسی آزاد به وکیل مستقل محروم بود، اعترافاتش تحت فشار گرفته شد و فرصت دفاع عادلانه از خود نداشت.

در این زمینه، چند ماده مهم از قوانین بین‌المللی به‌طور آشکار نقض شده است:

ماده ۶ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی: حق زندگی، که اجرای اعدام شتابزده و ناعادلانه آن را نقض می‌کند.
ماده ۷: منع شکنجه و رفتارهای غیرانسانی، که با اعتراف‌گیری اجباری نقض شده است.
ماده ۹: حق آزادی و امنیت فردی، که بازداشت خودسرانه و بدون دسترسی به وکیل آشکارا آن را زیر پا گذاشته است.
ماده ۱۴: حق محاکمه عادلانه، که در پرونده بهرامیان اساساً رعایت نشده است.

پیامدهای سیاسی و بین‌المللی

اعدام مهران بهرامیان نه‌تنها موجی از اعتراضات داخلی و خارجی را به همراه داشت، بلکه بار دیگر پرونده نقض حقوق بشر در ایران را در صدر دستور کار نهادهای بین‌المللی قرار داد. فعالان حقوق بشری تأکید کرده‌اند که ادامه چنین روندی می‌تواند پیامدهای سیاسی سنگینی برای جمهوری اسلامی به همراه داشته باشد و زمینه اعمال تحریم‌های جدید را فراهم آورد.

اتحادیه اروپا و بسیاری از سازمان‌های حقوق بشری بار دیگر از ایران خواسته‌اند که به تعهدات بین‌المللی خود در قبال حقوق بشر پایبند بماند و به سیاست اعدام معترضان پایان دهد.

در باره زندانی سیاسی مهران بهرامیان

زندانی سیاسی مهران بهرامیان متولد ۱۳۷۲، بود که در جریان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱، توسط ماموران امنیتی به همراه برادرش فاضل بهرامیان و چندین تن از جوانان معترض سمیرم بازداشت شده بود. او در دادگاه انقلاب به اتهام قتل یک مامور امنیتی به اعدام محکوم شد.

روز پنجم بهمن ماه ۱۴۰۱، دادگاه تجدیدنظر سمیرم حکم اعدام فاضل و مهران بهرامیان را که پیش از این به اتهام «محاربه و اقدام علیه امنیت ملی» به اعدام محکوم شده بودند، تأیید کرد.

دفن مخفیانه مهران بهرامیان؛ سایه سنگین خطر بر جان فاضل بهرامیان — دفن مخفیانه مهران بهرامیان

بازداشت و شکنجه؛ پرونده‌ای برآمده از سرکوب

فاضل و مهران بهرامیان، هر دو از جوانان فعال و معترض سمیرم، در دی‌ماه ۱۴۰۱ توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدند. بر اساس شهادت نزدیکان، آنان پس از دستگیری ابتدا به سلول‌های انفرادی بازداشتگاه اداره اطلاعات سپاه اصفهان در دولت‌آباد منتقل شده و تحت بازجویی‌های سنگین قرار گرفتند. سپس برای ادامه بازداشت به زندان دستگرد اصفهان و بخش موسوم به «الف طا» منتقل شدند.

منابع مطلع می‌گویند شدت شکنجه‌ها به حدی بوده که دنده‌های مهران بهرامیان شکست و پرده گوش او پاره شد. فاضل بهرامیان نیز در بازجویی‌ها از ناحیه سر و صورت آسیب‌های جدی دید. خانواده‌های این دو زندانی بارها از مقامات خواستار رسیدگی پزشکی و توقف شکنجه شدند، اما نه تنها پاسخی نگرفتند بلکه خودشان نیز بارها مورد تهدید و بازخواست قرار گرفتند. وی در بامداد شنبه ۱۵ شهریورماه ۱۴۰۴، در زندان دستگرد اصفهان اعدام شد.