با نزدیک شدن چهارشنبه سوری، مقام‌های حکومتی با هشدارها و تهدیدهای امنیتی تلاش می‌کنند مانع تجمعات شوند؛ در حالی که هر سال این شب به صحنه درگیری میان مردم و نیروهای حکومتی تبدیل شده است
کانون حقوق بشر ایران، دوشنبه ۲۵ اسفندماه ۱۴۰۴ – با نزدیک شدن چهارشنبه سوری، مقام‌های حکومتی بار دیگر با صدور هشدارها و تهدیدهای امنیتی تلاش کرده‌اند از برگزاری مراسم این شب جلوگیری کنند. چهارشنبه سوری در سال‌های گذشته به یکی از شب‌های پرتنش میان مردم و نیروهای حکومتی تبدیل شده است و امسال نیز در شرایطی برگزار می‌شود که جامعه با فضای سیاسی و اجتماعی ویژه‌ای روبه‌روست.
چهارشنبه سوری؛ سنتی که هر سال ممنوع می‌شود
چهارشنبه سوری یکی از آیین‌های سنتی ایرانیان است که هر سال در آخرین چهارشنبه سال برگزار می‌شود. با این حال، در سال‌های گذشته مقام‌های حکومتی همواره تلاش کرده‌اند این مراسم را محدود یا ممنوع کنند. مقام‌های امنیتی و قضایی معمولاً با استناد به مسائل امنیتی و خطرات احتمالی، برگزاری این مراسم را تهدیدی برای نظم عمومی معرفی کرده‌اند. با وجود این، در بسیاری از شهرها مردم به این محدودیت‌ها توجهی نکرده و مراسم چهارشنبه سوری همچنان برگزار شده است.
در بیشتر سال‌ها نیز این شب به صحنه تنش و درگیری میان مردم و نیروهای حکومتی تبدیل شده است؛ موضوعی که باعث شده مقام‌های حکومتی هر ساله پیش از فرا رسیدن این شب هشدارهای امنیتی صادر کنند.
فضای متفاوت چهارشنبه‌سوری امسال
چهارشنبه سوریامسال در شرایطی برگزار می‌شود که فضای سیاسی و اجتماعی کشور با سال‌های گذشته تفاوت‌هایی دارد. برخی گزارش‌ها حاکی از آن است که بخشی از جامعه قصد دارد این شب را به عنوان فرصتی برای تجمع و ابراز نارضایتی برگزار کند. در همین حال، حاکمیت در پی تحولات اخیر و مرگ خامنه‌ای فضای عزای عمومی اعلام کرده و تلاش می‌کند از شکل‌گیری هرگونه تجمع در این شب جلوگیری کند.
به گفته برخی ناظران، همین وضعیت باعث شده مقام‌های امنیتی و قضایی نسبت به برگزاری چهارشنبه‌سوری حساسیت بیشتری نشان دهند.
- فیلم تکان دهنده به رگبار بستن و کشتن ۲نوجوان بخاطر شادی مرگ خامنه‌ای در فردیس کرج
- وضعیت اضطراری در زندان اوین؛ نگرانی درباره شرایط زندانیان و مطالبه آزادی آنها
- خامنه‌ای کشته شد؛ رهبری که مرگ و نابودی را از خمینی به ارث برد
- اصابت موشک به دیوار زندان اوین؛ جان زندانیان در معرض خطر فوری
- تهدید به انتقال اجباری در زندان اوین؛ خانواده‌ها از فشار و اجبار بر زندانیان خبر دادند
- تشدید جنگ قدرت پس از مرگ خامنه‌ای؛ مجتبی خامنه‌ای در سایه جنگ جناح‌ها به رهبری رسید
تهدیدهای قضایی برای جلوگیری از تجمعات چهارشنبه سوری
در آستانه چهارشنبه سوری، برخی مقام‌های قضایی هشدارهای صریحی درباره برخورد با آنچه «هنجارشکنی» خوانده‌اند صادر کرده‌اند. دادستان عمومی و انقلاب استان کرمانشاه اعلام کرد با هرگونه رفتار مخاطره‌آمیز یا اقداماتی که به گفته او موجب ناامنی شود برخورد خواهد شد.
حمیدرضا کریمی در این باره گفت:
«با هرگونه هنجارشکنی، ایجاد ناامنی و رفتار مخاطره‌آمیز در چهارشنبه‌سوری به صورت قاطع و بدون اغماض برخورد خواهد شد.»
او همچنین با اشاره به شرایط کشور و درگیری‌های منطقه‌ای بر ضرورت حفظ امنیت داخلی تأکید کرد.
بازداشت افراد در آستانه چهارشنبه‌سوری
در استان یزد نیز مقام‌های قضایی از اقداماتی برای کنترل فضای چهارشنبه‌سوری خبر داده‌اند. دادستانی یزد اعلام کرده است که صیانت از «امنیت روانی جامعه» در آستانه چهارشنبه‌سوری در دستور کار قرار گرفته است.
بر اساس اعلام این نهاد، تاکنون چند نفر در ارتباط با تولید مواد محترقه بازداشت شده‌اند. در میان بازداشت‌شدگان، فردی که به گفته مقام‌های قضایی اقدام به ساخت مواد محترقه خطرناک کرده بود نیز قرار دارد.
مقام‌های قضایی اعلام کرده‌اند که با افرادی که به گفته آنها امنیت عمومی را تهدید کنند برخورد خواهد شد.
نگرانی مقام‌های حکومتی از اعتراضات احتمالی
در کنار مقام‌های قضایی، برخی چهره‌های نزدیک به حاکمیت نیز نسبت به احتمال تبدیل شدن چهارشنبه‌سوری به اعتراضات خیابانی ابراز نگرانی کرده‌اند. سعید آجرلو، از چهره‌های نزدیک به رسانه‌های حکومتی، در این باره گفته است:
«بالاخره چهارشنبه‌سوری یک سنت تاریخی بوده، اما اگر قرار باشد تبدیل شود به چیزهای خطرناک از جنس جنگ شهری، موضوع متفاوتی است و باید مراقب باشیم.»
او همچنین مدعی شد برخی جریان‌ها ممکن است از فضای چهارشنبه‌سوری برای ایجاد ناآرامی استفاده کنند.
به گفته او:
«این‌ها آماده فتنه ۱۸ و ۱۹ دی هستند.»
چهارشنبه‌سوری و احتمال تنش‌های خیابانی
با توجه به هشدارهای مقام‌های حکومتی و فضای امنیتی ایجاد شده، بسیاری از ناظران معتقدند چهارشنبه‌سوری امسال نیز ممکن است با تنش‌هایی همراه باشد. در سال‌های گذشته نیز چهارشنبه‌سوری در برخی شهرها به صحنه درگیری میان مردم و نیروهای حکومتی تبدیل شده بود. در آن شب‌ها نیروهای امنیتی تلاش کرده‌اند با حضور گسترده در خیابان‌ها از تجمعات جلوگیری کنند.
با این حال، بسیاری از شهروندان همچنان مراسم چهارشنبه‌سوری را برگزار کرده‌اند. در چنین شرایطی، به نظر می‌رسد چهارشنبه‌سوری امسال نیز در فضایی پرتنش برگزار شود؛ شبی که در آن سنتی قدیمی، فضای سیاسی و نگرانی‌های امنیتی در هم تنیده شده‌اند.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post