در حالی که کشور در شرایط جنگی قرار دارد، محسنی اژهای بر تسریع صدور و اجرای احکام اعدام تأکید کرده و گزارشها از افزایش اعدام زندانیان سیاسی حکایت دارد
کانون حقوق بشر ایران، سهشنبه ۱۸ فروردینماه ۱۴۰۵ – غلامحسین محسنی اژهای، رئیس قوه قضاییه، صبح امروز خواستار تسریع و افزایش صدور احکام اعدام شد. این اظهارات در شرایطی مطرح شده که گزارشها از اجرای گسترده احکام اعدام، حتی در بحبوحه جنگ و بمباران، و افزایش فشار بر زندانیان سیاسی خبر میدهند.
محسنی اژهای چه دستوراتی درباره اعدامها صادر کرد؟
محسنی اژهای در نشست با اعضای شورای عالی قوه قضاییه، خواستار استفاده حداکثری از قوانین برای تسریع در صدور احکام شد. او بهطور مشخص بر اجرای سریع مجازاتهایی مانند مصادره اموال و اعدام در مواردی که قانون اجازه میدهد تأکید کرد. همچنین وی خواستار رسانهای شدن این احکام شد. این اظهارات در حالی مطرح میشود که گزارشها از افزایش فشار بر زندانیان سیاسی و تسریع روند رسیدگی به پروندهها حکایت دارد.
محسنی اژهای کیست و چرا به او گوشخوار گفته میشود؟
غلامحسین محسنی اژهای از شاگردان مدرسه حقانی است؛ مدرسهای که بسیاری از چهرههای امنیتی نظام از آن بیرون آمدهاند. غلامحسین اژهای در کشتار سال ۱۳۶۰، به همراه اسدالله لاجوردی قصاب اوین نقش فعالی داشت. وی در دورانی که نماینده قوه قضاییه در وزارت اطلاعات بود، از دستاندرکاران قتلعام زندانیان سیاسی در تابستان ۱۳۶۷ بود. او همچنین یکی از عاملین قتلهای زنجیرهای بود. از کارهای ثبت شده در پرونده غلامحسین محسنی اژهای جمعآوری پروندههای متهمین مسئولین نظام، وحذف مخالفان و منتقدان این حکومت بود. وی به خاطر درگیری فیزیکی با عیسی سحرخیز و گاز گرفتن گوش او به گوشخوار معروف شد. غلامحسین اژهای در طول دوران حکومت ولایت فقیه سمتهای مختلفی داشته که آخرین آنها ریاست قوه قضایی است. علی خامنهای طی حکمی در۱۰ تیر سال ۱۴۰۰، اژهای را به ریاست قوه قضاییه منصوب کرد. غلامحسین محسنی اژهای به دلیل نقض حقوق بشر مردم ایران و جنایتهای مختلفی که طی سالیان کرده است در لیست تحریمهای خزانهداری ایالات متحده آمریکا و اتحادیه اروپا قرار دارد.
افزایش اعدامها همزمان با شرایط جنگی چه معنایی دارد؟
این اظهارات در شرایطی بیان شده که محسنی اژهای وضعیت کشور را «جنگی تمامعیار» توصیف کرده است. با این حال، همزمان با این وضعیت، گزارشها از اجرای گسترده احکام اعدام منتشر شده است. طی چند روز گذشته، دستکم ۱۰ زندانی سیاسی اعدام شدهاند که شامل ۶ نفر از اعضای مجاهدین خلق و ۴ نفر از بازداشتشدگان اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ بودهاند. این روند نشان میدهد که حتی در شرایط جنگ و تهدیدهای خارجی، روند اعدامها نهتنها متوقف نشده، بلکه افزایش یافته است.
آیا سرکوب داخلی در اولویت حاکمیت قرار دارد؟
همزمان با ادامه جنگ و شرایط بحرانی، تأکید محسنی اژهای بر برخورد قاطع با مخالفان و تسریع در اجرای احکام اعدام، نشاندهنده تمرکز بر سرکوب داخلی است. او در سخنان خود بر برخورد با آنچه «عناصر و ایادی دشمن» خوانده تأکید کرد. این در حالی است که گزارشها از افزایش احکام سنگین علیه زندانیان سیاسی و قرار گرفتن دهها زندانی دیگر در صف اعدام منتشر شده است. این روند بیانگر آن است که حاکمیت در شرایط جنگی نیز اولویت خود را بر کنترل و سرکوب مخالفان داخلی قرار داده است.
- فیلم تکان دهنده به رگبار بستن و کشتن ۲نوجوان بخاطر شادی مرگ خامنهای در فردیس کرج
- وضعیت اضطراری در زندان اوین؛ نگرانی درباره شرایط زندانیان و مطالبه آزادی آنها
- بازداشت اسماعیل شکری منتشر کننده فیلم دردناک «سپهر بابا کجایی؟» و جستجو در بین اجساد – هشدار تصاویر دردناک
- شلیک به پنجره منازل توسط بسیجیهای آتش به اختیار؛ ادامه فضای رعب در سایه جنگ
- اعدام دو زندانی سیاسی در زندان قزلحصار؛ اجرای حکم اعدام در شرایط جنگ و زیر بمباران
- اعدام پویا قبادی و بابک علیپور در زندان قزلحصار؛ ادامه موج اعدامها پس از اعدامهای روز گذشته
- اعدام امیرحسین حاتمی پس ا ز محاکمهای شتابزه و سراسر ابهام
- اعدام وحید بنی عامریان و ابوالحسن منتظر؛ موج اعدامها و ضرورت واکنش جامعه جهانی
- اعدام دو زندانی سیاسی محمدامین بیگلری و شاهین واحدپرست در پروندهای پرابهام
- اعدام علی فهیم در پروندهای پرابهام؛ روایتهای متناقض از آتشسوزی پایگاه بسیج
نگرانیها درباره دادرسی عادلانه و شفافیت قضایی
تأکید محسنی اژهای بر تسریع در صدور احکام اعدام در حالی صورت میگیرد که نگرانیها درباره روند دادرسی عادلانه افزایش یافته است. گزارشها حاکی از آن است که فشار بر زندانیان سیاسی افزایش یافته و روند رسیدگی به پروندهها با سرعت بیشتری انجام میشود. این شرایط باعث شده است نگرانیها درباره نبود شفافیت قضایی و عدم رعایت حقوق متهمان افزایش یابد. همزمانی افزایش اعدامها با شرایط جنگی، این نگرانیها را تشدید کرده است.
اعدام در سایه جنگ؛ ادامه سیاستهای سرکوب
ادامه اجرای احکام اعدام در شرایطی که کشور درگیر جنگ و تهدیدهای خارجی است، نشاندهنده تداوم سیاستهای سرکوب است. گزارشها از قرار داشتن دهها زندانی در صف اجرای حکم اعدام حکایت دارد. همزمان، تأکید بر اجرای سریع احکام و رسانهای کردن آنها، بیانگر تلاش برای ایجاد فضای ارعاب در جامعه است. این روند در شرایطی ادامه دارد که وضعیت جنگی میتوانست به کاهش فشارها منجر شود، اما گزارشها نشان میدهد که سیاستهای سرکوب همچنان ادامه دارد.
نقض حقوق بشر در افزایش اعدامها به دستور محسنی اژهای
افزایش صدور و اجرای احکام اعدام نقض چندین اصل از قوانین حقوق بشری است از جمله:
نقض حق حیات – ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
افزایش گسترده اعدامها، بهویژه در شرایطی که نگرانی درباره روند دادرسی وجود دارد، مصداق نقض حق بنیادین حیات است.
نقض حق دادرسی عادلانه – ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
تسریع در صدور احکام اعدام بدون تضمین بررسی دقیق و مستقل پروندهها، ناقض اصول دادرسی عادلانه است.
نقض اصل برائت – ماده ۱۱ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
در شرایطی که روند رسیدگی سریع و همراه با فشار است، اصل برائت بهطور کامل رعایت نمیشود.
نقض منع رفتار غیرانسانی – ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
ایجاد فضای ارعاب از طریق افزایش اعدامها و فشار بر زندانیان، میتواند مصداق رفتار غیرانسانی و تحقیرآمیز باشد.
نقض حق امنیت شخصی – ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
افزایش احکام اعدام و قرار گرفتن زندانیان در صف اجرای حکم، امنیت جانی افراد را بهطور جدی تهدید میکند.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک