فرشته سوری؛ تأیید حکم یک سال زندان، نادیده گرفتن اصول دادرسی و آزادی بیان

فرشته سوری و همسرش علی جهانیان، هر دو شاعر و فعال مدنی، در تاریخ ۱۹ شهریورماه ۱۴۰۳ توسط نیروهای امنیتی در محل سکونت خود در نهاوند بازداشت شده بودند

کانون حقوق بشر ایران، شنبه ۲۰ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۴ – شعبه یازدهم دادگاه تجدیدنظر استان همدان، در حکمی قطعی، محکومیت یک سال حبس تعزیری فرشته سوری، فعال مدنی و شاعر اهل نهاوند، را به اتهام «فعالیت تبلیغی علیه نظام» را تأیید کرد. این حکم نخستین بار در تاریخ ۲۰ اسفندماه ۱۴۰۳ توسط شعبه اول دادگاه انقلاب نهاوند صادر شده بود. دادگاه تجدیدنظر در تاریخ ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۴، با رد درخواست فرشته سوری برای تجدیدنظر، اعتراض او را غیرموجه دانست و بدون برگزاری جلسه حضوری، حکم را قطعی اعلام کرد.

اتهامات و روند قضایی

در جریان این پرونده، فرشته سوری از اتهام «تشکیل گروه با هدف برهم زدن امنیت کشور» تبرئه شده، اما به دلیل آنچه دستگاه قضایی «فعالیت تبلیغی علیه نظام» نامیده، به یک سال حبس تعزیری محکوم گردیده است. این در حالی است که مصادیق این اتهام در پرونده او عمدتاً به چند استوری در فضای مجازی درباره حمایت از خانواده جان‌باختگان اعتراضات و انتشار اشعاری از شاعران معاصر – از جمله همسرش علی جهانیان – مربوط می‌شود.

بازداشت و بازجویی همراه با خشونت

فرشته سوری و همسرش علی جهانیان، هر دو شاعر و فعال مدنی، در تاریخ ۱۹ شهریورماه ۱۴۰۳ توسط نیروهای امنیتی در محل سکونت خود در نهاوند بازداشت شدند. خانم سوری پس از مدتی با قرار وثیقه آزاد شد، اما تنها دو روز بعد مجدداً بازداشت و به زندان ملایر منتقل گردید. این زوج نهایتاً در ۲۱ آبان‌ماه، پس از حدود دو ماه بازداشت موقت، با تودیع وثیقه آزاد شدند.

منابع نزدیک به خانواده این زوج اعلام کرده‌اند که فرشته سوری در دوران بازجویی با خشونت و حتی ضرب و شتم مواجه شده است. او به بیماری‌های جسمی نیز مبتلاست و شرایط جسمی‌اش تحمل حبس را دشوار می‌سازد. با وجود این وضعیت، نهادهای قضایی و امنیتی نسبت به سلامت و شرایط او بی‌تفاوت مانده‌اند.

نبود سابقه کیفری و تمرکز بر فعالیت‌های فرهنگی

فرشته سوری هیچ‌گونه سابقه کیفری نداشته و فعالیت‌های او محدود به انتشار پست‌های ادبی، بازخوانی شعر و ابراز همدلی با خانواده‌های داغدار قربانیان اعتراضات بوده است. با این حال، دستگاه قضایی ایران بار دیگر به‌جای بررسی واقعی محتوا و انگیزه فعالیت‌های اجتماعی، به صدور احکام سنگین برای فعالان فرهنگی و مدنی روی آورده است.

• انتقال زندانی سیاسی مسعود جامعی، به مکان نامعلوم
• زندانی سیاسی اکبر (شاهرخ) دانشورکار کیست؟

پرونده فرشته سوری نمونه بارز نقض قوانین حقوق بشر

پرونده فرشته سوری یکی از نمونه‌های بارز نقض آزادی بیان در ایران است. روند رسیدگی قضایی به این پرونده، با اصل دادرسی عادلانه در تعارض است. بر اساس ماده ۱۴ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی، که ایران نیز آن را پذیرفته، هر متهم باید از حق دفاع موثر، دسترسی به وکیل مستقل، و دادرسی علنی و بی‌طرفانه برخوردار باشد. در حالی که دادگاه تجدیدنظر بدون شنیدن دفاعیات حضوری خانم سوری، و بدون ارائه دلایل مستند، اعتراض او را وارد ندانسته است.

تأیید حکم حبس برای فرشته سوری با واکنش‌های نهادهای حقوق بشری و فعالان مدنی مواجه شده است. بسیاری از کاربران شبکه‌های اجتماعی این اقدام را ادامه روند سرکوب فرهنگیان، معلمان، شاعران و هنرمندان دانسته‌اند. این در حالی است که همسر او، علی جهانیان، نیز تحت پیگرد قضایی قرار داشته و خانواده این دو فعال فرهنگی همچنان تحت فشار نهادهای امنیتی هستند.

پرونده فرشته سوری، یادآور ده‌ها نمونه دیگر از برخوردهای سخت‌گیرانه با فعالان مدنی و فرهنگی در ایران است. صدور احکام قضایی به‌دلیل انتشار مطالب در فضای مجازی یا بازخوانی شعر، نه تنها مغایر با قوانین داخلی و تعهدات بین‌المللی ایران است، بلکه نشانه‌ای از محدودیت شدید آزادی‌های مدنی در کشور به شمار می‌رود.

کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک