صدور حکم اعدام زهرا شهباز طبری؛ زندانی سیاسی ۶۷ ساله در رشت

خانم زهرا شهباز طبری در فروردین ۱۴۰۴، پس از یورش مأموران امنیتی به منزل شخصی‌اش در رشت بازداشت شد. نیروهای امنیتی بدون ارائه حکم قضایی وارد خانه شدند و وسایل ارتباطی و الکترونیکی او و دخترش را ضبط کردند

کانون حقوق بشر ایران، شنبه ۳ آبان‌ماه ۱۴۰۴ – در ادامه موج تازه‌ای از صدور احکام سنگین برای زندانیان سیاسی، زهرا شهباز طبری، از سوی شعبه اول دادگاه انقلاب رشت به اعدام محکوم شده است. اتهام او «هواداری از مجاهدین خلق» اعلام شده است.

وی ۶۷ ساله، اهل بابل و ساکن رشت و فوق لیسانس رشته مهندسی برق می‌باشد.

دادگاه ده‌دقیقه‌ای و نبود وکیل مستقل

جلسه دادرسی خانم شهباز طبری هفته گذشته به‌صورت ویدیوکنفرانس و به ریاست قاضی احمد درویش گفتار برگزار شد. خانواده وی گفته‌اند که روند دادگاه کمتر از ده دقیقه طول کشیده و فاقد هرگونه معیار دادرسی عادلانه بوده است.

فرزند خانم طبری در گفت‌وگویی اعلام کرده است که وکیل تسخیری معرفی‌شده از سوی دادگاه، هیچ‌گونه دفاع مؤثری از متهم نکرده و در نهایت رأی اعدام در همان جلسه کوتاه صادر شده است. به گفته او، «کل دادگاه یک نمایش از پیش‌تعیین‌شده بود.»

بازداشت بدون حکم و ضبط وسایل شخصی

خانم زهرا شهباز طبری در فروردین ۱۴۰۴، پس از یورش مأموران امنیتی به منزل شخصی‌اش در رشت بازداشت شد. نیروهای امنیتی بدون ارائه حکم قضایی وارد خانه شدند و وسایل ارتباطی و الکترونیکی او و دخترش را ضبط کردند. از زمان بازداشت تا مدت‌ها، خانواده از محل نگهداری یا وضعیت سلامت او بی‌اطلاع بودند.

این زندانی سیاسی اکنون در زندان لاکان رشت نگهداری می‌شود. او پیش‌تر نیز به اتهام مشابه، یعنی «ارتباط با مجاهدین خلق»، بازداشت و مدتی در همین زندان محبوس بوده است.

اتهام مبهم و استمرار بازداشت غیرقانونی

منابع نزدیک به خانواده تأیید کرده‌اند که اتهام رسمی زهرا شهباز طبری «تبلیغ علیه نظام» عنوان شده است؛ اتهامی که در موارد متعدد برای محدود کردن آزادی بیان و فعالیت‌های سیاسی استفاده می‌شود. با وجود ماه‌ها بازداشت، هیچ جلسه دادرسی منصفانه‌ای برای بررسی اتهامات او برگزار نشده و وکیل منتخبش نیز تاکنون از دسترسی به پرونده محروم مانده است.

گزارش‌ها حاکی از آن است که خانم طبری به بیماری‌های مزمن مبتلاست و شرایط زندان، نبود امکانات دارویی و فشارهای روانی، وضعیت جسمی او را به‌شدت وخیم کرده است.

سابقه بازداشت و فشارهای امنیتی

زهرا شهباز طبری از جمله زندانیانی است که طی دهه‌های گذشته به دلیل فعالیت‌های سیاسی و خانوادگی، چندین بار مورد بازجویی و بازداشت قرار گرفته است. در آخرین پرونده‌اش، منابع حقوق بشری می‌گویند روند بازداشت و دادرسی او کاملاً خلاف قانون آیین دادرسی کیفری و اصول بنیادین عدالت بوده است.

نقض حقوق بشر در پرونده زهرا شهباز طبری

در پرونده‌ی زهرا شهباز طبری، چندین اصل بنیادین حقوق بشر و موازین دادرسی عادلانه نقض شده است:

ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر: هر فردی حق زندگی، آزادی و امنیت شخصی دارد. صدور حکم اعدام برای فردی مسن به دلیل گرایش سیاسی، نقض مستقیم این ماده است.

ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر: هیچ‌کس نباید مورد شکنجه یا رفتار ظالمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز قرار گیرد. تهدید، بازجویی‌های فشرده و نگهداری طولانی‌مدت در زندان بدون دسترسی به درمان، مصداق این نقض است.

ماده ۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر: بازداشت خودسرانه، بدون حکم قضایی و بدون اطلاع خانواده، تخلف آشکار از این اصل است.

ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر: هر فرد حق دارد در دادگاهی مستقل و بی‌طرف محاکمه‌ای منصفانه داشته باشد. دادگاه ده‌دقیقه‌ای و نبود وکیل مستقل، نقض آشکار این ماده محسوب می‌شود.

این موارد نشان می‌دهد که پرونده‌ی زهرا شهباز طبری نه‌تنها نمونه‌ای از بی‌عدالتی قضایی، بلکه نشانه‌ای از نقض سیستماتیک حقوق بشر در ساختار قضایی و امنیتی دیکتاتوری حاکم است.