اعدام این دو زندانی بار دیگر نگرانی‌ها درباره استفاده گسترده از مجازات مرگ، روندهای قضایی غیرشفاف و صدور احکام سنگین بدون رعایت حداقل استانداردهای حقوقی را تشدید کرده است
کانون حقوق بشر ایران، شنبه ۴ بهمن‌ماه ۱۴۰۴ – خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه، روز چهارم بهمن ۱۴۰۴ از اجرای حکم اعدام آمانچ کاروانچی فرزند رسول و ارسلان شیخی (عبدالرحمن) فرزند عبدالله خبر داد. بنا بر اطلاعیه رسمی، این دو زندانی به اتهام مشارکت در بمب‌گذاری اتوبوس مسیر تهران به ایلام، به دار آویخته شدند. این اعدام‌ها در شرایطی انجام شد که گزارش‌ها از غیرعلنی بودن دادگاه، محرومیت متهمان از دادرسی عادلانه و نقض آشکار روند قانونی حکایت دارد.
اعدام این دو زندانی بار دیگر نگرانی‌ها درباره استفاده گسترده از مجازات مرگ، روندهای قضایی غیرشفاف و صدور احکام سنگین بدون رعایت حداقل استانداردهای حقوقی را تشدید کرده است. منابع حقوق بشری تأکید دارند که پرونده‌های منتهی به اعدام، به‌ویژه در موارد مرتبط با اتهام‌های امنیتی، به‌طور سیستماتیک از شفافیت و حق دفاع مؤثر تهی هستند.
جزئیات پرونده و اعلام رسمی اجرای حکم اعدام
بر اساس اعلام قوه قضاییه، آمانچ کاروانچی و ارسلان شیخی به اتهام «محاربه» و مشارکت در بمب‌گذاری که به کشته‌شدن یک کودک خردسال انجامیده بود، اعدام شدند. در اطلاعیه رسمی ادعا شده که این دو نفر در بمب‌گذاری اتوبوس مسیر تهران به ایلام نقش داشته‌اند. با این حال، هیچ اطلاعات مستقلی درباره نحوه اثبات این اتهامات، کیفیت ادله و روند رسیدگی قضایی به پرونده در دسترس عموم قرار نگرفته است.
منابع نزدیک به خانواده‌ها اعلام کرده‌اند که تا پیش از اجرای حکم اعدام، جزئیات پرونده به‌طور شفاف به وکلای مدافع ارائه نشده و دسترسی آزاد به اسناد دادگاه وجود نداشته است. این موضوع، تردیدها درباره مشروعیت حقوقی این اعدام را افزایش داده است.
بازداشت ارسلان شیخی و نسیمه اسلام‌زهی؛ یورش امنیتی و اتهامات سنگین
ارسلان شیخی در شهریور ۱۴۰۲ به همراه همسرش نسیمه اسلام‌زهی در منزل خود در ملارد کرج بازداشت شد. در جریان این یورش امنیتی، گزارش شد که همسر او مسلح بوده و در درگیری رخ‌داده یکی از مأموران اطلاعاتی کشته و مأمور دیگری زخمی شده است. پس از این حادثه، نیروهای امنیتی این زوج را همراه با فرزند خردسالشان بازداشت کردند.
به گفته منابع محلی، نسیمه اسلام‌زهی و همسرش ابتدا به زاهدان منتقل و سپس به تهران اعزام شدند. در گزارش‌های امنیتی، این دو نفر به داشتن سلاح در زمان بازداشت و «عضویت در داعش» متهم شده‌اند. پس از بازجویی اولیه در زاهدان، پرونده برای ادامه رسیدگی به دادسرای امنیت تهران ارسال شد.
- جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان دهنده – روایت‌های میدانی از سرکوب اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
- فیلم افشای سرکوب وحشیانه در اعتراضات سراسری توسط ماموران امنیتی
- اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، مجموعه خبرها و ویدئوها
- اسامی و مشخصات جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴؛ این لیست به روز می‌شود
- بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، اسامی و مشخصات بیش از ۲هزار تن
- مستند کشتار بازار رشت در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴؛ «هولوکاست ایرانی» و کفش‌هایی که از قتل‌عام باقی ماند + فیلم
- فیلم به رگبار بستن وحشیانه مردم در فردیس کرج در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ توسط پاسداران
- لحظه شلیک بی‌رحمانه به سر و قلب دختران معترض در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ توسط پاسداران؛ هولوکاست در قرن ۲۱
- قتل‌عام در اعتراضات سراسری کرمانشاه؛ روایت شاهدان از کشتار و برداشتن اعضای بدن مجروحین
دادگاه غیرعلنی و محاکمه بدون رعایت تشریفات قانونی
دادگاه ارسلان شیخی و نسیمه اسلام‌زهی روز ۲۳ فروردین ۱۴۰۴ برگزار شد. این جلسه دادگاه به‌صورت غیرعلنی برگزار شد و اطلاعات بسیار محدودی درباره آن به رسانه‌ها درز کرد. گزارش‌ها حاکی است که نسیمه اسلام‌زهی در حالی که به همراه فرزند خردسالش در دادگاه حضور داشت، محاکمه شد.
منابع حقوق بشری تأکید دارند که دادگاه بدون حضور هیأت منصفه، بدون امکان دفاع مؤثر و بدون دسترسی کامل وکلای مستقل به پرونده برگزار شده است. چنین روندی به‌طور جدی با اصول دادرسی عادلانه در تعارض است و مشروعیت حکم اعدام صادرشده را زیر سؤال می‌برد.
صدور حکم اعدام و وضعیت نسیمه اسلام‌زهی در زندان
در مهرماه ۱۴۰۳ رسانه‌های حکومتی اعلام کردند که دو مرد و یک زن به اتهام «محاربه» از طریق انجام عملیات تروریستی و اقدام علیه امنیت ملی، توسط دادگاه انقلاب تهران به اعدام محکوم شده‌اند. در آن زمان، نسیمه اسلام‌زهی باردار بود و فرزندش تسنیم را در زندان اوین به دنیا آورد.
بر اساس آخرین اطلاعات، نسیمه اسلام‌زهی هم‌اکنون در بند زنان زندان اوین محبوس است. منابع نزدیک به خانواده او اعلام کرده‌اند که وضعیت جسمی و روحی این زندانی وخیم است و همچنان با خطر اجرای حکم اعدام روبه‌رو است.
پیشینه آمانچ کاروانچی و محکومیت‌های پیشین
آمانچ کاروانچی پیش از این نیز سابقه بازداشت و محکومیت داشته است. او در تاریخ ششم آبان‌ماه سالی پیش‌تر توسط نیروهای امنیتی در شهر سردشت بازداشت شد و پس از یک ماه بازجویی در بازداشتگاه اداره اطلاعات ارومیه به زندان مرکزی این شهر منتقل گردید.
در سال ۱۴۰۰، شعبه اول دادگاه انقلاب اسلامی ارومیه او را به اتهام «اقدام علیه امنیت ملی» از طریق عضویت در گروه‌های مذهبی و «تبلیغ علیه نظام» در مجموع به ۱۳ سال و دو ماه حبس محکوم کرده بود. وی پس از گذراندن بخشی از محکومیت آزاد شد. منابع حقوق بشری می‌گویند پرونده جدید او نیز بدون شفافیت و بر پایه اعترافات اخذشده در بازجویی‌های امنیتی شکل گرفته است.
نگرانی‌ها درباره موج تازه اعدام‌ها و نقض دادرسی عادلانه
اعدام آمانچ کاروانچی و ارسلان شیخی در شرایطی انجام شده که گزارش‌ها از افزایش چشمگیر صدور و اجرای احکام اعدام در پرونده‌های امنیتی حکایت دارد. فعالان حقوق بشر هشدار می‌دهند که دستگاه قضایی با برگزاری دادگاه‌های غیرعلنی و صدور احکام شتاب‌زده، عملاً مسیر دادرسی عادلانه را مسدود کرده است.
به گفته ناظران مستقل، محرومیت متهمان از دسترسی آزاد به وکیل، فشار برای اخذ اعترافات، عدم انتشار کیفرخواست و غیرعلنی بودن جلسات دادگاه، مجموعه‌ای از تخلفات ساختاری است که در نهایت به صدور احکام اعدام بدون تضمین عدالت قضایی منجر می‌شود.
نقض حقوق بشر با نقض حق دادرسی عادلانه و حق حیات
اجرای حکم اعدام آمانچ کاروانچی و ارسلان شیخی در پی دادگاه‌های غیرعلنی و بدون رعایت تشریفات قانونی، مصداق روشن نقض حق حیات و حق دادرسی عادلانه است. محرومیت از دفاع مؤثر، نبود شفافیت و فشارهای امنیتی، این پرونده را به نمونه‌ای از نقض سیستماتیک حقوق بشر تبدیل کرده است.
ماده ۳ – اعلامیه جهانی حقوق بشر (حق حیات)
اعدام بدون رسیدگی عادلانه، حق بنیادین زندگی را نقض می‌کند و دولت را مسئول سلب خودسرانه حیات می‌سازد.
ماده ۹ – اعلامیه جهانی حقوق بشر (منع بازداشت خودسرانه)
بازداشت‌های امنیتی بدون دسترسی به وکیل و اطلاع‌رسانی شفاف، مصداق بازداشت خودسرانه است.
ماده ۱۰ – اعلامیه جهانی حقوق بشر (حق دادرسی عادلانه)
برگزاری دادگاه‌های غیرعلنی و محرومیت از دفاع مستقل، نقض آشکار اصل دادرسی منصفانه است.
ماده ۱۴ – میثاق حقوق مدنی و سیاسی (حق محاکمه علنی و عادلانه)
عدم علنی بودن دادگاه و نبود هیأت منصفه، حق محاکمه منصفانه را به‌طور کامل نقض کرده است.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
Discussion about this post